Wararka laga helayo magaalada Garoowe ee xarunta maamulka Puntland ayaa sheegaya in wariye Saacid Bashiir Cismaan, oo loo yaqaan Janaraal Oomaar, la xiray, isla markaana la sheegay in jirdil loo geystay kaddib markii ay ciidamada maamulka ka kaxeysteen goob lagu caweeyo.
Sida ay baahiyeen warbaahinta gudaha Puntland, wariyaha ayaa la sheegay in markii hore laga kaxeeyay goobta uu ku sugnaa, kaddibna loo qaaday saldhigga booliska ee magaalada Garoowe. Dhacdadan ayaa dhalisay walaac ku saabsan habka loola dhaqmo saxafiyiinta iyo ilaalinta xuquuqdooda marka ay la kulmaan ciidamada ammaanka.
Wararka la baahiyay ayaa tilmaamaya in Saacid Bashiir Cismaan uu ku sugnaa goob lagu caweeyo oo ku taalla Garoowe, halkaas oo ay ciidamada maamulka ka kaxeysteen.
Waxaa la sheegay in markii la qabtay loo geystay jirdil, ka hor inta aan loo gudbin saldhigga booliska ee magaalada. Hase yeeshee, weli lama hayo faahfaahin rasmi ah oo caddaynaysa cidda bixisay amarka xarigga ama waxa lagu eedeynayo.
Su’aalaha ugu waaweyn ee hadda taagan ayaa ah sababta wariyaha loo xiray, in loo soo bandhigay wax eedeyn ah iyo in uu helay fursad uu kula xiriiro qoyskiisa ama qareenkiisa.
Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli ay ururrada u dooda xuquuqda saxafiyiinta dhowr jeer walaac ka muujiyeen xarigga iyo cadaadiska ay la kulmaan wariyeyaasha ka howlgala Puntland.
Xorriyadda hadalka iyo saxaafaddu waa xuquuq aasaasi ah oo ay tahay in la ilaaliyo. Wariyaha waxaa waajib ku ah inuu u hoggaansamo sharciga, balse taasi kama dhigna in lagu ciqaabi karo garaacis, jirdil ama xarig aan lahayn sabab sharci ah.
Haddii eedeymaha jirdilka loo geystay Saacid Bashiir ay xaqiiqo noqdaan, waxaa muhiim ah in si madax-bannaan loo baaro, lana xaqiijiyo cidda ka dambeysay, iyadoo la ilaalinayo xuquuqda wariyaha.
Sidoo kale, haddii wariyaha lagu hayo saldhig boolis, waa in loo caddeeyo sababta loo xiray, loo oggolaado inuu helo qareen iyo in maxkamad sharci ah loo horgeeyo haddii ay jiraan eedeymo ka dhan ah.
Maamulka Puntland, gaar ahaan taliska booliska iyo Wasaaradda Warfaafinta, waxaa laga sugayaa inay si cad uga hadlaan dhacdadan, una soo bandhigaan sababta keentay xarigga wariyaha.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la caddeeyo xaaladdiisa, in uu weli xiran yahay iyo in baaritaan lagu sameeyay eedeymaha sheegaya in jirdil loo geystay.
Ururrada saxafiyiinta iyo hay’adaha u dooda xuquuqda aadanaha ayaa iyaguna laga sugayaa inay la socdaan xaaladda wariyaha, isla markaana ay xaqiijiyaan in xuquuqdiisa la dhowrayo.
