Xiisadda siyaasadeed iyo amni ee ka taagan gobolka Hiiraan ayaa sii xoogeysanaysa, kaddib markii warar laga helayo magaalada Beledweyne ay sheegayaan in Madaxweyne ku-xigeenka Hirshabeelle, Cabdifataax Xasan Afrax, lagu xanibay hoyga uu ka deggan yahay deegaanka Ceel-Jaale, isla markaana loo diiday inuu si xor ah uga baxo halka uu ku sugan yahay.
Wararka qaar ayaa sheegaya in ciidamo Macawiisley ah iyo dad deegaanka qaarkood ay ku sugan yihiin agagaarka hoyga Afrax, iyagoo ka hor imaanaya dhaqdhaqaaqiisa iyo kulamada siyaasadeed ee uu doonayo inuu magaalada ka bilaabo.
Arrintan ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan amniga hoggaamiye ku-xigeenka iyo suurtagalnimada inuu ka qeybgalo munaasabadda caleema-saarka hoggaanka Hirshabeelle ee maanta lagu qabanayo magaalada Jowhar.
Cabdifataax Xasan Afrax ayaa 6-dii Nofeembar gaaray magaalada Beledweyne, isaga oo ay wehliyaan xubno ka tirsan xafiiskiisa iyo ciidamo ilaalo u ah oo hubeysan.
Markii uu magaalada gaaray, Afrax wuxuu sheegay inuu doonayo inuu la kulmo odayaasha dhaqanka iyo dadka reer Hiiraan, si uu u dhageysto tabashooyinka ay ka qabaan maamulka Hirshabeelle.
Xogaha laga helayo Beledweyne ayaa tilmaamaya in ciidamo Macawiisley ah ay ku sugan yihiin jihooyin kala duwan oo ku dhow hoyga Madaxweyne ku-xigeenka.
Arrintan ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan xorriyadda dhaqdhaqaaqiisa iyo ammaankiisa, iyadoo wararka qaarkood ay xaaladda ku tilmaameen inuu ku jiro xabsi guri.
Sanbaloolshe iyo siyaasiyiinta reer Hiiraan oo Beledweyne jooga,Xiisadda ayaa sii xoogeysatay kaddib markii magaalada ay gaareen siyaasiyiin uu ka mid yahay Cabdullaahi Maxamed Cali Sanbaloolshe, taliyihii hore ee hay’adda NISA.
Sanbaloolshe ayaa magaalada yimid isaga oo wata ilaalo hubeysan, waxaana imaatinkiisa uu kusoo beegmay safarka Afrax ee Beledweyne.
Waxaa sidoo kale jira siyaasiyiin iyo odayaal dhaqameed ku baaqaya in gobolka Hiiraan loo helo hannaan maamul oo ka jawaaba tabashooyinka bulshada deegaanka.
Khilaafka doorashada Hirshabeelle oo salka u ah xiisadda,Khilaafka hadda ka taagan Beledweyne wuxuu salka ku hayaa doorashadii dhammaadkii Oktoobar ka dhacday magaalada Jowhar, taas oo Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe dib loogu doortay Madaxweynaha Hirshabeelle, halka Cabdifataax Xasan Afrax loo doortay Madaxweyne ku-xigeenka.
Qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo odayaasha gobolka Hiiraan ayaa diiday natiijada doorashada, iyagoo ku doodaya inaan heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay laga gaarin matalaadda gobolka Hiiraan iyo awood-qaybsiga maamulka.
Dhinaca kale, hoggaanka Jowhar wuxuu doorashada u arkaa hannaan lagu sii ambaqaadayo maamulka Hirshabeelle, waxaana la qorsheeyay in hoggaanka cusub lagu caleema-saaro magaalada Jowhar.
Khilaafkan ayaa hadda dhaafay dood siyaasadeed oo keliya, maadaama ay ku lug yeesheen ciidamo hubeysan iyo dhaqdhaqaaqyo amni oo laga dareemayo Beledweyne.
Magaalada Jowhar ayaa maanta oo ah 8-da Nofeembar 2026 lagu qabanayaa munaasabadda caleema-saarka Madaxweynaha Hirshabeelle Cali Guudlaawe iyo ku-xigeenkiisa Cabdifataax Xasan Afrax.
Maadaama uu yahay Madaxweyne ku-xigeenka la caleema-saarayo, maqnaanshihiisa munaasabadda waxay noqon lahayd arrin si weyn loo hadal hayo, gaar ahaan iyadoo xiisadda ka taagan gobolka Hiiraan ay salka ku hayso diidmada hoggaanka cusub.
Ilaa xogta la helay, ma jiro war rasmi ah oo xaqiijinaya inuu Afrax ka ambabaxay Beledweyne ama uu gaaray Jowhar.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa wajahaysa su’aalo la xiriira sida ay uga jawaabi doonto xiisadda sii xoogeysanaysa ee Beledweyne.
Haddii Cabdifataax Xasan Afrax uu ku guuldarreysto inuu gaaro Jowhar, waxaa soo bixi kara su’aalo siyaasadeed oo ku saabsan xiriirka ka dhexeeya hoggaanka cusub iyo bulshada gobolka Hiiraan.
Maqnaanshihiisa waxaa sidoo kale loo fasiran karaa astaan muujinaysa sida khilaafka Beledweyne uu u saameeyay hoggaanka maamulka, inkastoo sababta dhabta ah ee maqnaanshaha ay tahay in la xaqiijiyo haddii ay dhacdo.
Dhanka kale, haddii uu helo waddo ammaan ah oo uu ku gaaro Jowhar, waxaa jiri kara fursad uu kaga qeybqaato munaasabadda, isaga oo weli wajahaya baahida ah inuu dib ugu laabto Beledweyne si uu ula hadlo odayaasha iyo siyaasiyiinta ka soo horjeeda maamulka.
