Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS) ayaa shaaciyayin u iibinaayo qalab iyo gaadiid badan oo ay leeyihiin Qaramada Midoobay, oo ay ku jiraan gaadiid, matoorro koronto, qalabka caafimaadka iyo shaybaarka, agabka hoyga diyaar-lakabyada ah, iyo mishiinnada culus ee dhismaha. Iibka ayaa imaanaya iyadoo welwel ku saabsan mustaqbalka howlgalkii Qaramada Midoobay ee Soomaaliya uu sii kordhayo, ka dib go’aanka Maraykanku ku joojiyay maalgelinta muhiimka ah ee UNSOS laga bilaabo 31ka Diseembar 2026.
Sida ku cad ogeysiiska Muujinta Xiisaha (EOI) ee lagu daabacay Suuqa Caalamiga ah ee UN-ka taariikhdu tahay 6-da Agoosto, 2026, UNSOS waxay qorsheyneysaa inay dejiso Qandaraas Nidaam Deegaan ah oo ku saabsan ‘Iibinta Ganacsi ee Alaabta UN ee Soomaaliya’ muddo bilow ah oo saddex bilood ah, oo leh saddex kordhin ikhtiyaari ah oo saddex bilood ah haddii waxqabadku noqdo mid la qanco.
Alaabta la xaraashayo waxaa ka mid ah qalabka IT-ga (kombiyuutarada, laptops, qalabka shabakadda, taleefannada), qalabka korontada (televishinada, qalabka hawo-qaadista, nalalka duulista), qalabka xafiiska (mashiinnada shreders, faxeemo), konteenarrada badda (20 ft & 40 ft), daaqadaha ilaalinta ee sare, warshadaha nadiifinta biyaha wasakhda ah, gaadiidka noocyo kala duwan leh, qalabka hoyga ee la isu keeni karo, hoyga ku jira konteenarada, qalabka korontada, qalabka caafimaadka iyo shaybaarka, iyo mishiinada culus ee dhismaha.
UNSOS waxay raadinaysaa muujinta xiisaha ka imanaya dalxiisayaal aqoon iyo u qalma oo leh ruqsad, diiwaangashan suuqa caalamiga ah ee UN (UNGM), isla markaana leh joogitaan jireed gudaha Soomaaliya si loo tixgeliyo codsigan.
Qaramada Midoobay waxay xaq u leedahay inay qaybsato talooyinka abaalmarinta ee shuruudaha. Muujintan xiisaha ma aha codsi rasmi ah, UNSOS-na waxay xaq u leedahay inay bedesho ama kansasho shuruudaha wakhti kasta. Soo gudbinta jawaab ma damaanad qaadeyso in shirkad la tixgeliyo marka codsigu la soo saaro.
Hawlgalka QM Oo Wajahaya Xirid Sababo La Xidhiidha Jarista Dhaqaalaha Maraykanka.
Iibka waxaa uu ku soo beegmayaa waqti xasaasi ah oo loogu jiro hawlgalka QM ee Soomaaliya. Maraykanka ayaa si rasmi ah ugu sheegay Midowga Afrika July 1, 2026, inuu joojin doono taageerada UNSOS marka uu dhamaado waajibaadka Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) 31ka December, 2026. Washington ayaa muujisay inay ka hor iman doonto wax qorshe Mustaqbalka Golaha Ammaanka Qaramada Midoobay oo sii wadi doona maalgelinta AUSSOM iyada oo loo marayo habka taageerada saadka ee QM ee hadda jira.
Go’aanka Maraykanku wuxuu qasbi karaa in la xiro UNSOS waxaana laga yaabaa inuu kiciyo bixitaanka degdega ah ee ciidamada nabad ilaalinta Midowga Afrika ee Soomaaliya. Qurat ul Ain Sadozai, oo ah Agaasimaha KMG ee UNSOS, ayaa ka hadashay suurtogalnimada xafiiska in la xiro 31ka Diseembar, iyadoo shaqaalaha lagu wargeliyay inay isu diyaariyaan wax kasta oo dhici kara, oo ay ku jirto xiritaanka labada bilood ee soo socda. Maraykanku wuxuu qiyaastii 26 boqolkiiba miisaaniyadda UNSOS ku bixiya deeqaha lagu qiimeeyay.
Doodo heer sare ah ayaa ka socota New York, Washington, Addis Ababa iyo Muqdisho si looga hortago xiritaanka UNSOS loona sii wado howlaha AUSSOM. Si kastaba ha ahaatee, saraakiishu waxay ka digayaan in haddii UNSOS la waayo, howlgalka Midowga Afrika uu noqon doono mid aan la maamuli karin.
Suuq-geynta UNSOS waxay keeni kartaa walaac weyn oo ku saabsan hufnaanta kooxaha bulshada rayidka ah iyo kuwa u ololeeya la-dagaallanka musuqmaasuqa kuwaas oo tilmaamaya in habka dalabka uu ka maqan yahay hababka kormeerka dadweynaha ee cad.
Walwalka Musuqmaasuqa iyo Kormeerka.
Hay’adaha bulshada rayidka ah iyo dhaqdhaqaaqayaashu ka soo horjeeda musuqmaasuqa waxay u badan tahay inay ka walaacaan la’aanta kormeer dadweyne iyo suurtagalnimada in habka xaraashku la farageliyo. Xisaab celin gudaha ah oo ay samaysay Xafiiska Kormeerka Gudaha ee Qaramada Midoobay (OIOS) sanadkii 2025 ee cinwaankeedu ahaa “qorista iyo ka takhalusidda hanti ku jirta UNSOS” ayaa muujisay caqabadaha ku jira habka ka takhalusidda. Xisaab celintu waxay tilmaantay daciifnimo ku jirta maaraynta diiwaanada, xogta wax iibsiga oo aan si buuxda loo buuxin, iyo heer banaan oo sarreeya oo ah 30 boqolkiiba ee Qeybta Wax Iibsiga, taasoo si xun u saameysay fulinta hawlaha wax iibsiga ee UNSOS.
Ogeysiiska EOI ma sheegin sida dalabyada guuleysta loo qiimeyn doono marka laga reebo saddexda shuruudood ee la taxay, sidoo kale ma bixiyo hab ay dadweynuhu ku kormeeri karaan habka xaraashka. Dalka lagu qiimeeyay inuu yahay midka ugu hooseeya ee la wadaagaya Koonfurta Suudaan ee Tusmada Aragtiyaha Musuqmaasuqa ee Transparency International ee 2025, iibinta qalab malaayiin doolar ah iyada oo aan la helin hababka kormeerka adag waxay halis weyn gelinaysaa.
Dadka u ololeeya daahfurnaanta waxaa suuragal ah inay UN wacaan si loo hubiyo in xaraashka lagu qabto si hufan oo mas’uuliyad leh, iyaga oo ka digaya in qalabka la iibiyo iyada oo aan si habboon loo kormeerin uu kor u qaadi karo musuqmaasuqa isla markaana wiiqi karo kalsoonida dadweynaha ee hay’adaha caalamiga ah.
Ganacsatada daneynaya ka qaybgalka habka dalabka ee qorshaysan waxaa laga rabaa inay u soo gudbiyaan muujintooda xiisaha UNSOS kahor taariikhda xidhitaanka (11 Agoosto), halka REOI-ga la daabacay kaliya 6-da Agoosto.
Dowladda Federaalka Soomaaliya horey waxay uga digtay doorka hay’adaha caalamiga ah ee dalka. Bishii Luulyo 2026, mas’uuliyiinta Soomaaliya waxay codsadeen in la xiro Xafiiska Siyaasadda ee QM ee Soomaaliya, iyagoo sheegay in awlaadihiisu dhamaaday oo aysan mar dambe ka adeegayn danaha dalka. Qaarkood mas’uuliyiinta Soomaaliya sidoo kale waxay codsadeen in dib loo eego awlaadiha UNSOS, iyagoo ka walaacsan sida aan hufnayn iyo isla xisaabtanka la’aanta howlaha QM dalka ka socda.
