Xukuumadda Somaliland ayaa ka hortimid qiimo-kordhin ay sameeyeen shirkadaha bixiya adeegga korontada, iyadoo shacabka lagu wargeliyey inaysan bixin wax ka badan $0.59 halkii kilowatt-saac, oo ah qiimaha rasmiga ah ee ay xukuumaddu hore u dejisay.
Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in Ciidanka Booliska Somaliland loo gudbiyey waaranno lagu soo qabanayo masuuliyiinta shirkadaha korontada ee lagu eedeeyay inay kordhiyeen qiimaha adeegga iyaga oo aan helin oggolaanshaha hay’adaha dowladda ee awoodda u leh nidaaminta qiimaha korontada.
Tallaabadan ayaa timid kaddib markii shirkadaha korontada qaarkood ay kordhiyeen lacagta ay macaamiisha ka qaadaan adeegga, taasoo dhalisay khilaaf u dhexeeya xukuumadda iyo shirkadaha bixiya korontada.
Qiimaha $0.59 halkii kilowatt-saac ayaa ah heerka ay Somaliland hore ugu dejisay adeegga korontada, kaddib go’aan la xiriiray dhimista kharashaadka nolosha iyo fududeynta culayska dhaqaale ee saaran qoysaska iyo ganacsatada.
Dabayaaqadii 2025 ayay xukuumaddu ku dhawaaqday in qiimaha korontada laga dhigo $0.59 halkii unug, iyadoo tallaabadaas lagu saleeyay qorshe lagu dhimayo kharashaadka korontada iyo in shirkadaha loo fududeeyo helitaanka shidaal qiimo jaban.
Komishanka Nidaaminta Korontada Somaliland ayaa sidoo kale hore u caddeeyay in shirkadaha korontadu aysan iskood u beddeli karin qiimaha rasmiga ah, isla markaana koror kasta uu u baahan yahay oggolaanshaha hay’adaha awoodda u leh.
Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in Booliska Somaliland loo gudbiyey waaranno la xiriira masuuliyiin ka tirsan shirkadaha lagu eedeeyay inay jebiyeen go’aanka dowladda ee qiimaha korontada.
Haddii xogtan la xaqiijiyo, waxay noqon doontaa tallaabo sharciyeed oo ka dhan ah shirkadaha lagu eedeeyay inay ku dhaqaaqeen qiimo-kordhin aan la ansixin.
Ilaa hadda, lama hayo faahfaahin rasmi ah oo caddeyneysa magacyada masuuliyiinta waarannada loo gudbiyey, shirkadaha ay ka tirsan yihiin iyo in cid la soo qabtay iyo in kale.
Booliska Somaliland ayaa la filayaa inay goor dhow ka hadlaan arrintan, iyagoo faahfaahin ka bixin kara tallaabooyinka la qaaday iyo xaaladda baaritaanka.
Khilaafka ka dhashay qiimaha korontada ayaa muujinaya kala aragti duwanaanshaha u dhexeeya xukuumadda iyo shirkadaha gaarka loo leeyahay ee bixiya adeegga.
Shirkadaha korontadu waxay ku shaqeeyaan nidaam ganacsi oo ay saameeyaan kharashaadka shidaalka, qalabka korontada, dayactirka iyo hawlgalka xarumaha korontada. Dhanka kale, xukuumaddu waxay ku adkeysanaysaa in shirkaduhu u hoggaansamaan qiimaha ay hay’adaha dowladda ansixiyeen.
Arrinta ugu weyn ee taagan ayaa ah sida loo waafajin karo kharashaadka ay shirkaduhu sheegan karaan iyo awoodda dhaqaale ee macaamiisha, iyadoo aan la jebin nidaamka sharciyeed ee qiimaha korontada.
Korontadu waxay door muhiim ah ku leedahay nolol maalmeedka dadka iyo dhaqaalaha Somaliland. Qoysaska, ganacsiyada, goobaha waxbarashada, xarumaha caafimaadka iyo warshadaha ayaa dhammaantood ku tiirsan adeeggan.
Qiimo-kordhin kasta waxay kordhin kartaa biilasha ay bixiyaan qoysasku, sidoo kalena waxay sare u qaadi kartaa kharashaadka ganacsatada, kuwaas oo laga yaabo inay saameynta ku darsadaan qiimaha badeecadaha iyo adeegyada ay bulshada siiyaan.
Sidaas darteed, go’aanka xukuumadda ee ilaalinta qiimaha $0.59 ayaa si gaar ah u taabanaya macaamiisha, kuwaas oo doonaya in korontadu ku sii jirto qiime ay awoodaan inay bixiyaan.
Indhaha ayaa hadda lagu hayaa Booliska Somaliland iyo Komishanka Nidaaminta Korontada, si loo ogaado tallaabooyinka rasmiga ah ee laga qaadayo shirkadaha lagu eedeeyay inay kordhiyeen qiimaha korontada.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in shirkaduhu helaan fursad ay ku caddeeyaan sababaha ay u kordhiyeen qiimaha iyo in ay haystaan wax oggolaansho ah oo sharci ah.
Haddii xukuumaddu ku guuleysato dhaqan-gelinta qiimaha rasmiga ah, macaamiishu waxay sii wadan karaan bixinta lacagta lagu heshiiyey. Hase yeeshee, waxaa weli taagan su’aasha ah sida loo xallin doono khilaafka ka dhexeeya shirkadaha iyo dowladda, gaar ahaan haddii shirkaduhu ku doodaan in kharashaadka hawlgalkoodu aysan la jaanqaadi karin qiimaha hadda la dejiyey.
Arrintan ayaa noqonaysa mid si dhow loola socdo, iyadoo la sugayo faahfaahinta rasmiga ah ee Booliska Somaliland iyo go’aannada ay soo saaraan hay’adaha dowladda ee qaabilsan nidaaminta korontada.
