Taliska Ciidanka Booliska Puntland ayaa shaqo joojin ku sameeyay Taliyaha Qaybta Booliska Gobolka Mudug, Maxamuud Muuse Bile oo loo yaqaan Fardafuul, kaddib dhacdo la xiriirta baxsashada maxaabiis lagu soo qabtay howlgal ka dhan ahaa burcad-badeedda.
Taliyaha ayaa si ku-meel-gaar ah loogu beddelay ku-xigeenkiisa, Ayuub Siciid Cali Dheeg, kaas oo hadda sii haya xilka Taliyaha Qaybta Booliska Gobolka Mudug.
Tallaabadan ayaa timid kaddib dhacdo dhacday 26-kii Sebtembar, xilli maxaabiis lagu soo qabtay howlgalka lagu soo furtay markabka SIBU 1 laga soo qaadayay deegaanka Garacad, iyadoo loo waday xarumaha lagu hayo maxaabiista.
Intii lagu guda jiray safarka ayaa la sheegay in maxaabiis ka mid ah ay isku dayeen inay baxsadaan, waxaana goobta ka dhacay iska horimaad sababay dhimashada mid ka mid ah maxaabiista iyo dhaawaca qof kale.
Qaar kale oo ka mid ahaa maxaabiista ayaa baxsaday, taas oo dhalisay su’aalo ku saabsan habka loo ilaalinayay iyo sida loo maamulayay maxaabiista lagu soo qabtay howlgalka.
Markabka SIBU 1 ayaa ka mid ahaa maraakiibta ay kooxo burcad-badeed ah la wareegeen, waxaana ciidamada Puntland ay sameeyeen howlgal lagu soo afjaray afduubka markabka.
Howlgalka ayaa lagu guuleystay in markabka dib loo soo celiyo, iyadoo sidoo kale la badbaadiyay shaqaalihii saarnaa markabka. Ciidamada ayaa intii howlgalka socday gacanta ku dhigay dad lagu tuhunsanaa inay ku lug lahaayeen afduubka.
Maxaabiista ayaa markii dambe loo diyaariyay in loo gudbiyo xarumaha amniga iyo xabsiyada Puntland, hase yeeshee intii lagu guda jiray gaadiidkooda ayaa dhacday baxsashada.
Dhacdadan ayaa noqotay mid si gaar ah loo hadal hayo, maadaama dadka la qabtay ay ahaayeen maxaabiis lala xiriirinayo kooxaha burcad-badeedda ee muddooyinkii dambe dib uga soo muuqday xeebaha Soomaaliya.
Intii ay socotay dhacdada baxsashada ayaa la sheegay in ciidamo iyo maxaabiista qaarkood uu dhexmaray iska horimaad.
Hal maxbuus ayaa ku dhintay dhacdada, halka mid kale uu dhaawacmay. Qaar kale ayaa fursad u helay inay ka baxsadaan gacanta ciidamada.
Faahfaahinta rasmiga ah ee ku saabsan sida iska horimaadku u dhacay, cidda bilowday iyo xaaladda maxaabiista baxsatay weli si buuxda looma shaacin.
Dhacdadan ayaa sare u qaaday walaaca ku saabsan habka loo ilaalinayo maxaabiista burcad-badeedda ah, gaar ahaan marka laga soo qaadayo goobaha xeebaha ah ee howlgalada lagu qabtay loona gudbinayo xarumaha xabsiyada.
Shaqo joojinta lagu sameeyay Maxamuud Muuse Bile ayaa noqotay tallaabadii ugu horreysay ee maamulka Puntland uu ka qaaday masuuliyiinta amniga kaddib dhacdada.
Waxaa sidoo kale la sugayaa in la ogaado haddii baaritaan dheeraad ah lagu sameyn doono saraakiil iyo ciidamo kale oo ku lug lahaa ilaalinta iyo gaadiidka maxaabiista.
Baxsashada maxaabiista ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan nidaamka amni ee loo adeegsaday gaadiidkooda.
Waxaa ka mid ah su’aalaha la isweydiinayo cidda mas’uulka ka ahayd maxaabiista xilligii laga soo qaaday Garacad, tirada ciidamada ilaalinayay, nooca gaadiidka loo adeegsaday iyo sababta ay maxaabiistu ugu suurtagashay inay ka baxsadaan gacanta ciidamada.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la ogaado haddii ay jireen dayacaad amni ama khaladaad ka dhacay qorshaha lagu wareejinayay maxaabiista.
Maamulka Puntland ayaa laga sugayaa inuu faahfaahin dheeraad ah ka bixiyo dhacdada iyo natiijada baaritaanka haddii baaritaan rasmi ah la sameeyo.
Dhacdadan ayaa ku soo beegmaysa xilli Puntland ay kordhisay howlgallada ka dhanka ah burcad-badeedda ka howlgasha xeebaha Soomaaliya.
Bilihii u dambeeyay waxaa soo baxay dhacdooyin cusub oo muujinaya in kooxaha burcad-badeedda ay weli awood u leeyihiin inay weeraraan ama qabsadaan maraakiibta isticmaasha biyaha gobolka.
Puntland ayaa kaalin weyn ka qaadatay howlgallada lagu soo furayo maraakiibta iyo lagu qabanayo dadka lagu tuhunsan yahay inay ku lug leeyihiin afduubka maraakiibta.
Tallaabada hadda la qaaday ee shaqo joojinta Taliyaha Booliska Gobolka Mudug ayaa noqon karta bilowga baaritaan ballaaran oo lagu eegayo dhacdada.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in ciidamada Puntland ay xoojiyaan amniga maxaabiista kale ee weli gacanta ku jirta, si looga hortago in dhacdo kale oo la mid ah ay soo noqoto.
Maamulka ayaa sidoo kale wajahaya baahida ah in si cad bulshada loogu sheego halka ay ku dambeeyeen maxaabiistii baxsatay iyo tallaabooyinka loo qaaday sidii dib loogu soo qaban lahaa.
Dhacdadan waxay Puntland gelisay xaalad u baahan in si isku mar ah loo wajaho laba arrimood: la dagaallanka burcad-badeedda iyo sugidda amniga maxaabiista laga soo qabto kooxahaas.
