Mucaaradka Koonfurta Suudaan iyo kooxaha bulshada rayidka ah, oo hadda heshiis siyaasadeed kula jira dowladdooda Nairobi, ayaa sheegay inay doonayaan in wadahadallada lagu hoggaamiyo dastuur cusub si waddanku uga soo bilowdo qaab nadiif ah.
Dalabka cusub, oo ka baxsan rabitaankii asalka ahaa ee ahaa in iyaga lagu xidho dawladda midnimada qaranka, ayaa timid iyada oo wadahadalku uu sii socday bishii labaad ee toddobaadkan.
Pagan Amum, wasiirkii hore ee Koonfurta Suudaan, ahna hoggaamiyaha Isbahaysiga Dhaqdhaqaaqa Mucaaradka Koonfurta Suudaan (Ssoma), ayaa Khamiistii ku biiray kooxaha kale ee mucaaradka si ay u dalbadaan wadahadalka afar qodob. Waxa uu sheegay in wadahadallada ka dhacaya Nairobi ay horseedaan “shir dastuuri ah” oo ka bilaabanaya Nairobi iyo fadhi kale oo ka dhacaya Juba.
“Natiijada laga filayo shirka waxay noqon doontaa: qaadashada heshiis bulsho oo cusub; qoraal dastuuri ah; habayn maamul ku meel gaar ah oo leh barnaamij samatabbixin; iyo hababka hirgelinta,” ayaa lagu yiri bayaan wadajir ah oo ay si wadajir ah u saxiixeen kooxaha kale ee mucaaradka iyo PCCA (Isbaheysiga Dadweynaha ee Waxqabadka Madaniga ah), kaasoo matalaya dhaqdhaqaaqyada bulshada.
Xulafada Kiir, sida Riek Machar oo ka tirsan Xisbiga Mucaaradka ee SPLM-IO, ayaa ku baaqay in dib loo dhigo ilaa laga gaarayo hadafyada ku meel gaarka ah ee dalka. Xitaa Guddiga Kormeerka iyo Qiimeynta Wadajirka ah ee Dib-u-soo-nooleynta (R-JMEC), oo ah hay’ad loo sameeyay inay kormeerto hirgelinta heshiiska nabadda ee 2018, ayaa ka digay waddanku inuusan diyaar u ahayn doorasho.
Dalku waxa uu wajahaya laba daran mid dooro: Dib u dhigista doorashooyinka waxa ay la macno tahay dawladda ku meel gaadhka ah ee midnimada qaranka, ee laga soo dhisay heshiskii nabadeed ee 2018, waxa ay socon doontaa ilaa dhamaadka wakhtiga loo kordhiyay February 2025.
Laakin in doorasho ka dhacdo wadan inta badan loo arko in aan loo diyaar garoobin ayaa si fudud u horseedi karta in kooxo cusub ay hubka qaataan.
“Dalkeennu diyaar uma aha doorasho, waxaana aaminsanahay in qayb ka mid ah natiijada Geedi-socodka Tumaini ay tahay in dib loo dhigo doorashada si aan ugu qabanno dastuur cusub,” ayay kooxdu tiri.
Amum ayaa shir jaraa’id oo uu qabtay ku sheegay in dhinacyada wada xaajoodka ay ku jiraan isla bogga in “dalku uu khatar ugu jiro inuu ka burburo dhibaatooyin badan.” Waxa uu soo hadal qaaday dhibaatada bini’aadantinimo ee ka dhalatay daadadka iyo iska horimaadyada rabshadaha wata, dhaqaale-xumo soo food saartay dalka oo la daalaa dhacaysa bixinta mushaaraadka iyo gaabis ku yimid hirgelinta qorshaha ku meel gaarka ah.
