Sunday, May 3, 2026
HomeWararDibaddaKenya oo sii deyso kaneecada GM si ay ula dagaalanto duumada.

Kenya oo sii deyso kaneecada GM si ay ula dagaalanto duumada.

Machadka Cilmi-baarista Caafimaadka ee Kenya (Kemri) oo kaashanaya Imperial College London ayaa dhawaan dalka ka hirgelin doona kaneecada hidde-is-beddelka ah (GM) si loo joojiyo faafitaanka noocyada duumada oo gudbiya.

Cilmi-baarayaasha Kemri ayaa sheegay inay ujeedadoodu tahay ka faa’iidaysiga hababka hidde-sideyaasha, gaar ahaan kaxaynta hidda-wadaha, si loo xakameeyo fiditaanka duumada.

Toddobaadkii hore, kulan daba socday soo gudbinta deeqaha wadajirka ah ee labada hay’adood ee cilmi-baarista iyo maalgelinta hal-abuurka, Dr Martin Bundi, ku-simaha Agaasime kuxigeenka Cilmi-baarista iyo Horumarinta ee Kemri ayaa carrabka ku adkeeyay baahida muhiimka ah ee loo qabo in laga faa’iidaysto tignoolajiyada horumarsan si loola dagaallamo duumada.

Xarumaha Xakamaynta Cudurrada GM kaneecada waxaa lagu soo saaraa tiro badan shaybaar si ay u qaadaan laba nooc oo hidde-side ah.

Waxa ka mid ah hidde-sidaha is-xakameeya oo ka hortagaya in dhallaanka kaneecada dheddigga ah ay badbaadaan ilaa qaan-gaarnimo iyo hidde-side calaamadeed oo ku dhalaalaysa iftiin cas oo gaar ah. Tani waxay u oggolaanaysaa cilmi-baarayaasha inay aqoonsadaan kaneecada GM ee duurka.

12 waddan oo Afrikaan ah si ay u qaadaan 18m cudurka duumada
Kaneecada GM ee laga soo saaro shaybaadhka waxay dhigtaa ukumo, kuwaas oo sidda hidda-wadaha is-xakamaynta iyo kuwa fluorescent. Xirfadlayaasha xakamaynta kaneecada ayaa markaa ku sii daaya ukunta kaneecada GM meel gaar ah.

Marka ukumuhu dilaacaan, waxay isu beddelaan kaneeco qaangaar ah. Kaneecadani waxay la kulantaa dheddigga duurjoogta ah.

Hidde-sidayaasha ayaa markaa u gudbiya faraca. Natiijada la filayo ee isticmaalka kaneecada GM waa in tirada kaneecada Aedes aegypti ee aagga ay hoos u dhacdo.

Khubarada, si kastaba ha ahaatee, waxay tilmaamayaan in sii deynta kaneecada GM aan loogu talagalin in lagu joojiyo cudur sii socda. Taa baddalkeeda, kaneecada GM waxaa loogu talagalay inay ka caawiso ka hortagga cudurrada dillaaca.

“Siideynta kaneecada GM dhowr bilood waxay yareyn kartaa tirada nooc kaneeco ah sida Ae. Aegypti,” CDC waxay xaqiijinaysaa, iyadoo xustay in dhimista tirooyinka kaneecada faafin karta jeermiska ay gacan ka geysan karto dhimista fursadda dillaaca.

Sida laga soo xigtay Prof Christophides George iyo ProF Windbichler Nikolai oo ka tirsan kulliyadda Imperial, duumadu waa cudur ka dilaacay Kenya, loona baahan yahay in la xakameeyo.

“Sidaa darteed waa muhiim in la qaato tignoolajiyada cusub ee gacan ka geysan karta xakameynta,” ayuu yiri Dr Bundi.

QORAALADA LA XIRIIRA

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Rukumo warbaahinteena

10,000FansLike
1,043FollowersFollow
4,043SubscribersSubscribe