Itoobiya ayaa la daalaa dhacaysa xaalado caafimaad oo deg-deg ah, sida lagu sheegay warbixin ay dhawaan soo saartay xafiiska isku xirka arrimaha bini’aadantinimada ee UN OCHA.
Dalka waxa ka dilaacay daacuun, jadeeco iyo duumada, kuwaas oo mid walba khatar weyn ku ah caafimaadka bulshada.
Daacuunka dillaacay, oo bilaabmay Agoosto 2022, waa kii ugu dheeraa ee la diiwaan geliyo taariikhda Itoobiya.
OCHA ayaa sheegtay in xaalad walaac leh ay ka jirto guud ahaan gobollada Canfarta iyo Oromiya saddexdii bilood ee la soo dhaafay, taas oo muujinaysa mowjadda saddexaad ee xanuunka dillaacay.
Kiisaska jadeecada ayaa sidoo kale kor u kacaya, taas oo ay keentay hoos u dhaca daboolida tallaalka iyo ka warqab la’aanta tallaalka ee daryeelayaasha.
Xaaladdan waxaa sii murjiyay barakaca dadka ee colaadaha iyo helitaanka daryeel caafimaad oo xaddidan ee meelaha qaar.
Warbixin ay dhawaan soo saartay Addis Standard ayaa si naxdin leh u muujisay cawaaqib xumada ka dhalan karta, iyadoo ugu yaraan 15 ay u dhinteen jadeeco ka dillaacday Aagga Wagihimra ee Axmaarada, taasoo ay uga sii dartay abaarta socota.
Kiisaska duumada ayaa gaaray heerkii ugu sarreeyay todobo sano, iyadoo warbixinta OCHA ay soo xiganeyso carqalad ku timid qaababka taranta kaneecada oo ay sababtay abaarta iyo fatahaadaha.
Maqaal ay dhawaan daabacday Addis Standard ayaa dareenka ku soo jeediyay koror weyn oo ku yimid kiisaska duumada, gaar ahaan gudaha gobollada Axmaarada iyo Oromia.
Maqaalka ayaa sheegay in ugu yaraan kow iyo toban qof, oo ay ku jiraan carruur, ay si naxdin leh ugu dhinteen cudurka duumada ee aagga West Wollega ee Oromia toddobaadyadii la soo dhaafay.
Isagoo sii iftiiminaya darnaanta xaaladda, xogta laga helay Xafiiska Caafimaadka Oromiya ayaa tilmaamaysa in xarumaha caafimaadka ee dawladda ee gobolka ay ogaadeen tiro ku saabsan tirada kiisaska duumada oo kor u dhaaftay 57,000 hal toddobaad gudaheed.
Welwelka sii kordhaya, Machadka Caafimaadka Dadweynaha Axmaarada ayaa soo sheegay tirokoob dhib badan laba toddobaad ka hor. Xogtu waxay daaha ka qaaday in in ka badan 1.2 milyan oo qof oo ku nool gobolka ay ku dhacday duumada kow iyo tobankii bilood ee la soo dhaafay.
Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO) wuxuu xaqiijinayaa kor u kac, iyadoo tirada degmooyinka la diiwaangeliyay kiisaska la xaqiijiyay ay kordheen min 1,397 28kii Abriil ilaa 1,399 markay ahayd 26 May, 2024.
Xogta laga helayo muddada u dhaxaysa 01 Janaayo iyo 26 May, 2024 waxay bixinaysaa sawir khuseeya. In ka badan 1.8 milyan oo kiisas cusub oo duumada ah ayaa laga diiwaangeliyay guud ahaan Oromia (35%), Axmaarada (22%), Koonfur-galbeed (13%), iyo gobollada Koonfureed, iyada oo ay ku dhinteen 314 qof.
