Soomaaliya ayaa ku dhawaaqday inay gebi ahaanba mamnuucday “ganacsiga hubka iyo wax kasta oo la xiriira hubka iyo rasaasta ay dalka ku hayaan dad aan dowli ahayn” ka dib markii lagu qabtay Galmudug hub farabadan.
Hubkan oo sida la sheegay ay ka soo rarteen dad aan damiir lahayn oo hubka ka ganacsada oo laga keenay magaalo ku dhow xuduudka Itoobiya ayaa waxaa gacanta ku dhigay ciidamada ammaanka Soomaaliya Inta uu socday howlgalka ayaa maleeshiyaad hubeysan waxa ay weerar ku qaadeen saraakiisha, waxa ayna ka dhaceen hub aan tiradooda la ogeyn.
Isagoo arrintaas ka jawaabaya Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa shir degdeg ah isugu yeeray Golaha Amniga Qaranka Goluhu wuxuu faray Wasaaradda Amniga Gudaha iyo Hay’adaha kale ee amniga inay muddo laba toddobaad gudahood ah ku soo gudbiyaan warbixin faahfaahsan. Warbixintan ayaa la filayaa inay tilmaamto kuwa masuulka ka ah dhacdada tahriibka oo ay soo jeediso tallaabooyin adag oo lagaga hortagayo dhacdooyinka mustaqbalka.
Goluhu wuxuu kaloo isku raacay in siyaasadda soo iibsiga Hubka la horgeeyo Golaha Wasiirada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya. Wasaaradda Cadaaladda iyo Hay’adaha sharci fulinta ayaa sidoo kale la faray inay si degdeg ah sharciga u horkeenaan dhammaan dambiilayaasha ku lugta leh falalkan sharci darrada ah.
Madaxweyne Maxamuud ayaa xusay in Soomaaliya ay ku guuleysatay codsi ay u gudbisay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay in laga qaado cunaqabateynta hubka ee saarneyd muddo 30 sano ah, kaddib markii ay muujisay sida wax ku ool ah ee loo maareynayo agabka iyo agabka ciidan ee ay leeyihiin ciidamada Nabadsugida Soomaaliya. Waxa uu ka digay in maamul xumada hubka ay dib u habeyn ku sameyn karto horumarka Soomaaliya ay ku tallaabsatay sannadihii u dambeeyay.
Talaadadii, dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in ka ganacsiga hubka sharci darrada ah uu si weyn uga qeyb qaato amni darrada dalka ka jirta, halkaasoo kooxda argagixisada ah ee Al-Shabaab ay weli khatar weyn ku tahay. “Waxaan ka go’annahay hadafkayaga ah inaan soo celinno hubkii la dhacay, waxaanan ku soo rogi doonnaa ciqaab adag kuwii ka dambeeyay rabshadahan foosha xun,” ayay dowladdu ku dhawaaqday dhacdadii Galmudug kaddib.
Al-Shabaab ayaa marar badan weeraro ka geystay Soomaaliya iyo dalalka deriska la ah, kuwaas oo ay ku dileen kumannaan sannado ah. Si kastaba ha ahaatee, saameynta kooxdan ayaa waayadan dambe sii yaraanaysay, kaddib howlgal ballaaran oo ay sameeyeen ciidamada ammaanka ee Soomaaliya iyo kuwa gobolka.
Tallaabooyinka cusub ee dowladda ayaa looga gol leeyahay in lagu wanaajiyo ammaanka iyadoo la xakameynayo ka ganacsiga hubka sharci darrada ah iyo hagaajinta la socodka maamulka hubka. Iyadoo Soomaaliya ay weli sii waddo dagaalka ay kula jirto khatarta al-Shabaab, falalkan ayaa muhiim u ah ilaalinta horumarka adag ee qaranka uu ka gaaray amniga iyo xasilloonida.
