Magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan ayaa caawa ku jirta xaalad amni oo xasaasi ah, kaddib markii ciidamada Macawiisleyda ay maanta la wareegeen xerada Lamagalaay, oo ay ku yaallaan xarumo muhiim u ah maamulka gobolka iyo ciidamada dowladda.
Dhaqdhaqaaqa ciidamada ayaa yimid xilli uu sii xoogeysanayo khilaafka siyaasadeed ee ka taagan gobolka Hiiraan, kaas oo la xiriira maamulka Hirshabeelle, magacaabista mas’uuliyiinta gobolka iyo tabashooyinka siyaasadeed ee ay qabaan qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo odayaasha dhaqanka.
La wareegitaanka xerada Lamagalaay ayaa noqday dhacdo si weyn looga dareemay magaalada, iyadoo ay soo baxayaan su’aalo ku saabsan cidda hadda gacanta ku haysa xarumaha maamulka, halka ay ku dambeeyeen ciidamadii hore ugu sugnaa xerada iyo tallaabooyinka xiga ee dhinacyada ay arrintu khuseyso.
Wararka laga helayo Beledweyne ayaa sheegaya in ciidamada Macawiisleyda ay gudaha u galeen xerada Lamagalaay, iyagoo la wareegay qaybo ka mid ah xarunta maamulka gobolka Hiiraan. Waxaa sidoo kale la sheegay in ciidamadu ay gaareen meelo muhiim ah oo ku dhow buundada Liqliqato.
Dhaqdhaqaaqan ayaa yimid iyadoo ay magaalada ka taagan tahay xiisad siyaasadeed oo muddooyinkii dambe sii xoogeysanaysay, taas oo salka ku haysa khilaafka u dhexeeya maamulka Hirshabeelle iyo dhinacyo siyaasadeed oo ka soo jeeda gobolka Hiiraan.
Xaaladda magaalada Beledweyne ayaa ah mid si dhow loola socdo, iyadoo dadka deegaanka ay ka walaacsan yihiin in khilaafka siyaasadeed uu isu beddelo iska horimaad hubeysan.
Wararka maanta la helay ayaa tilmaamaya in markii ay ciidamada Macawiisleydu gudaha u galeen xerada Lamagalaay aysan jirin iska horimaad toos ah oo dhexmaray iyaga iyo ciidamadii dowladda ee halkaas ku sugnaa.
Hase yeeshee, joogitaanka ciidamada hubeysan ee xarumaha muhiimka ah ayaa sare u qaadaya dareenka amni ee magaalada, iyadoo aan weli si buuxda loo xaqiijin halka ay ku dambeeyeen ciidamadii hore ugu sugnaa xerada iyo sida ay xaaladdu isu beddeshay saacadihii dambe.
Dadka ku nool Beledweyne ayaa si gaar ah ula socda dhaqdhaqaaqyada ciidamada ee ka socda xarumaha maamulka, garoonka diyaaradaha Ugaas Khaliif iyo waddooyinka muhiimka ah ee magaalada.
La wareegitaanka xerada Lamagalaay ayaa ku soo beegmaya xilli uu khilaaf xooggan ka taagan yahay maamulka gobolka Hiiraan iyo xiriirka uu la leeyahay maamulka Hirshabeelle.
19-kii Oktoobar 2026, Madaxweynaha Hirshabeelle Cali Guudlaawe Xuseen ayaa xilka ka qaaday guddoomiyihii gobolka Hiiraan Maxamed Xuseen Maxamed Carab, waxaana xilkaas loo magacaabay Muuse Salaad Weheliye.
Go’aankaas ayaa waxaa ka dhashay diidmo siyaasadeed, iyadoo dhinacyo ka tirsan gobolka ay ku doodeen in magacaabista maamulka gobolka ay tahay arrin u baahan wadatashi iyo in la tixgeliyo tabashooyinka bulshada deegaanka.
Guddoomiyihii hore ee gobolka Hiiraan Maxamed Xuseen Maxamed Carab ayaa la sheegay inuu ka horyimid xil ka qaadista, halka magacaabista guddoomiyaha cusub ay sii kordhisay kala aragti duwanaanshaha siyaasadeed.
Khilaafka ayaa muddooyinkii dambe saameyn ku yeeshay xiriirka maamulka Hirshabeelle iyo qaar ka mid ah siyaasiyiinta gobolka Hiiraan, waxaana dhacdada maanta ee Lamagalaay ay noqotay mid sii adkeynaysa xaaladda.
Ciidamada Macawiisleyda ayaa muddo dheer door muhiim ah ku lahaa amniga gobolka Hiiraan, gaar ahaan dagaallada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.
Ciidamadan oo ka kooban dad deegaanka ah ayaa ka qeyb qaatay howlgallo badan oo lagu doonayay in lagu xoreeyo deegaanno ka tirsan gobolka, waxaana taageero u fidiyay dowladda Soomaaliya iyo ciidamada kale ee amniga.
Si kastaba ha ahaatee, dhacdada maanta ee xerada Lamagalaay ayaa muujinaysa in ciidamada deegaanka ay sidoo kale ku lug yeelan karaan khilaafaadka siyaasadeed ee ka jira gobolka.
Arrintan ayaa dhalinaysa su’aalo ku saabsan sida loo ilaalin karo wada shaqeynta ciidamada deegaanka iyo hay’adaha dowladda, iyadoo laga fogaanayo in khilaafaadka siyaasadeed ay saameeyaan amniga guud ee gobolka.
Garoonka diyaaradaha Ugaas Khaliif ayaa ka mid ah goobaha muhiimka ah ee Beledweyne, waxaana uu door weyn ku leeyahay isku socodka dadka, mas’uuliyiinta iyo adeegyada magaalada.
Dhaqdhaqaaqyada ciidamada ee ka socda Beledweyne ayaa keenaya in si dhow loola socdo xaaladda garoonka iyo waddooyinka muhiimka ah ee isku xira qaybaha kala duwan ee magaalada.
Buundada Liqliqato ayaa iyaduna muhiim u ah isu socodka magaalada, iyadoo wararka maanta ay sheegayaan in ciidamada Macawiisleyda ay gaareen agagaarkeeda.
Haddii xaaladda amni ay sii xumaato, waxaa dhici karta in ay saameyn ku yeelato ganacsiga, isu socodka gaadiidka iyo adeegyada ay bulshada u baahan tahay.
Xaaladda Beledweyne ayaa ku xiran tallaabooyinka ay qaadaan maamulka Hirshabeelle, dowladda federaalka iyo dhinacyada siyaasadeed ee gobolka Hiiraan.
Haddii wadahadal la waayo, waxaa suuragal ah in xiisaddu sii dheeraato, taas oo abuuri karta khatar amni iyo mid siyaasadeed.
Dhanka kale, haddii dhinacyadu ku heshiiyaan in la dejiyo xaaladda, waxaa suuragal ah in la helo hannaan lagu xalliyo khilaafaadka la xiriira maamulka gobolka iyo cidda hoggaamineysa.
Waxaa muhiim ah in aan la oggolaan in khilaafka siyaasadeed uu saameeyo shacabka, kuwaas oo muddo dheer la tacaalayay dhibaatooyinka amni, abaaraha iyo saameynta dagaallada ka dhanka ah Al-Shabaab.
Xaaladda maanta ka dhacday Beledweyne ayaa muujinaysa baahida loo qabo wadahadal siyaasadeed oo ay ka qeyb qaataan dowladda federaalka, maamulka Hirshabeelle, siyaasiyiinta gobolka Hiiraan iyo odayaasha dhaqanka.
