Magaalada Baladweyne ee xarunta gobolka Hiiraan, gaar ahaan xerada Lamagalay, ayaa maanta lagu soo bandhigay ciidamo isku dhaf ah oo ka kooban maleeshiyaadka deegaanka ee loo yaqaano Macawisleyda, kuwaas oo loogu magac daray “Dulmi-diid”.
Ciidamadan oo wata hub noocyo kala duwan leh ayaa la sheegay in loo diyaariyey inay ka shaqeeyaan sugidda amniga magaalada Baladweyne. Soo bandhigiddooda ayaa kusoo beegmaysa xilli uu gobolka Hiiraan ka taagan yahay khilaaf siyaasadeed oo la xiriira maamulka Hirshabeelle iyo xubno ka tirsan maamulka gobolka.
Goobta lagu soo bandhigay ciidamada waxaa ku sugnaa guddoomiyihii gobolka Hiiraan Maxamed Xuseen Maxamed, oo maamulka Hirshabeelle uu dhawaan sheegay inuu xilka ka qaaday, balse aan aqbalin xil-ka-qaadistaas. Waxaa sidoo kale goobta joogay duqa cusub ee Baladweyne oo uu dhawaan magacaabay madaxweyne ku xigeenkii hore ee Hirshabeelle, Ducaale Aadan Garaase, saraakiil ka tirsan ciidamada deegaanka, odayaal dhaqameed, dhalinyaro iyo haween.
Maxamed Xuseen Maxamed, oo loo yaqaano guddoomiye Carab, ayaa sheegay in xubnaha ka amar qaata maamulka Hirshabeelle ee ku sugan magaalada Baladweyne looga baahan yahay inay magaalada uga baxaan muddo 24 saacadood gudahood ah.
Guddoomiye Carab ayaa sheegay in haddii xubnahaasi aysan u hoggaansamin amarka uu sheegay inuu soo saaray, laga qaadi doono tallaabo.
“Waxaan rabaa inaan faro xubnaha ka amar qaata Hirshabeelle ee ku sugan magaalada Baladweyne inay 24 saacadood uga baxaan magaalada Baladweyne. Haddii ay ka dhega adeygaan, tallaabo ayaan ka qaadi doonaa,” ayuu yiri Maxamed Xuseen Maxamed.
Hadalka guddoomiyaha ayaa muujinaya heerka uu gaarsiisan yahay khilaafka siyaasadeed ee ka taagan gobolka Hiiraan, gaar ahaan muranka ku saabsan cidda awoodda maamulka ku leh magaalada Baladweyne.
Saraakiil hore oo sheegay in ciidamada aan loo abaabulin dagaal ka dhan ah dowladda
Guddoomiyihii hore ee degmada Maxaas, Muumin Maxamed Xalane, iyo taliyihii hore ee ciidamada booliska gobolka Hiiraan, Col. Cali Dhuux Cabdi, ayaa sheegay in ciidamada cusub aysan ujeeddadoodu ahayn inay weeraraan ciidamada qaranka ee ku sugan Baladweyne.
Labada mas’uul ee hore ayaa sheegay in ciidamada loo abaabulay sidii loo heli lahaa xuquuqda ay sheegeen inay ka maqan tahay bulshada gobolka Hiiraan.
Hadalkan ayaa imanaya iyadoo ciidamada cusub ay wataan hub noocyo kala duwan leh, isla markaana la sheegay inay howlgallo ka sameyn doonaan magaalada Baladweyne.
Si kastaba, weli lama shaacin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan qaab-dhismeedka ciidamada, tiradooda, cidda si toos ah u hoggaaminaysa ama qorshaha howlgal ee loo diyaariyey.
Xubnaha maamulka Hirshabeelle ee uu hoggaaminayo guddoomiyaha cusub ee gobolka Hiiraan, Muuse Salaad Weheliye, ayaa ku sugan magaalada Baladweyne.
Guddoomiyaha cusub ayaa dhawaan loo magacaabay xilka, kaddib markii maamulka Hirshabeelle uu sheegay inuu xilka ka qaaday Maxamed Xuseen Maxamed. Hase yeeshee, Carab ayaa diiday go’aankaas, wuxuuna weli sheeganayaa inuu yahay guddoomiyaha gobolka.
Waxaa hadda muuqata in magaalada ay ku sugan yihiin dhinacyo ku kala aragti duwan maamulka gobolka, iyadoo dhinac uu taageersan yahay magacaabista Hirshabeelle, halka dhinaca kalena uu ku adkeysanayo in xilka laga qaaday uusan sharci ahayn.
Lama oga sida xubnaha maamulka Hirshabeelle ay uga jawaabi doonaan amarka 24-ka saacadood ah ee uu ku dhawaaqay guddoomiye Carab, ama tallaabada ay qaadi doonaan haddii ay ku adkeystaan joogitaankooda magaalada.
Soo bandhigista ciidamada Macawisleyda ee loogu magac daray “Dulmi-diid” iyo digniinta uu guddoomiye Carab u diray xubnaha Hirshabeelle ayaa sii kordhin karta xiisadda ka taagan Baladweyne.
Inkasta oo saraakiil hore ay sheegeen in ciidamada aan loo abaabulin inay la dagaallamaan ciidamada qaranka, haddana joogitaanka ciidamo hubeysan iyo khilaafka ka dhex taagan dhinacyada maamulka ayaa abuuri kara walaac ku saabsan amniga magaalada.
Dadka deegaanka ayaa laga yaabaa inay si dhow ula socdaan tallaabooyinka ay qaadaan dhinacyada isku haya maamulka, gaar ahaan marka la eego in magaalada ay horey u soo martay xaalado amni iyo siyaasadeed oo adag.
Ilaa hadda, ma jiro war rasmi ah oo faahfaahinaya sida maamulka Hirshabeelle uga jawaabayo amarka guddoomiye Carab, ama haddii wada-hadallo lagu xallinayo khilaafka ay socdaan.
Xaaladda Baladweyne ayaa hadda ku xiran jawaabta ay bixiyaan xubnaha maamulka Hirshabeelle ee magaalada ku sugan iyo tallaabooyinka uu qaado guddoomiye Carab.
Haddii dhinacyadu ku adkeystaan mowqifyadooda, waxaa suuragal ah in khilaafka siyaasadeed uu isu beddelo xaalad amni oo ka sii adag. Dhanka kale, wada-hadal iyo is-afgarad ayaa noqon kara waddo lagu yareeyo xiisadda, laguna ilaaliyo xasilloonida magaalada.
Waxaa weli la sugayaa jawaabta maamulka Hirshabeelle iyo faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan howlgalada la sheegay in ciidamada “Dulmi-diid” ay ka sameyn doonaan Baladweyne.
Xaaladda magaalada ayaa ah mid isbeddeli karta, waxaana muhiim ah in dhammaan dhinacyadu ka fogaadaan tallaabo kasta oo dhaawici karta amniga shacabka iyo xasilloonida gobolka Hiiraan
