Magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan waxaa maalmihii lasoo dhaafay ka socday dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed iyo wadatashiyo la xiriira mustaqbalka siyaasadeed ee gobolka Hiiraan iyo maamulka Hirshabeelle.
Dhaqdhaqaaqyadan ayaa kusoo beegmaya xilli uu sii xoogeysanayo khilaafka ku saabsan hannaanka doorashada Hirshabeelle, iyadoo dhinacyo ka tirsan bulshada iyo siyaasiyiinta Hiiraan ay dalbanayaan in marka hore la gaaro heshiis siyaasadeed oo ku saabsan habka loo dhisayo maamulka iyo doorashada soo socota.
Xaaladda ayaa si gaar ah u soo jiidatay indhaha siyaasiyiinta federaalka, masuuliyiinta Hirshabeelle iyo isimada dhaqanka, iyadoo magaalada Beledweyne ay noqotay goob ay ka socdaan kulamo iyo wadatashiyo siyaasadeed.
Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan Ugaas Khaliif iyo siyaasiyiin ka tirsan labada aqal ee Baarlamaanka Soomaaliya ayaa 14-kii Sebtembar gaaray magaalada Beledweyne.
Wafdiga ayaa waxaa garoonka diyaaradaha kusoo dhoweeyay masuuliyiin ka tirsan Hirshabeelle, Guddoomiyaha Gobolka Hiiraan iyo dadweyne.
Imaatinka wafdigan ayaa ku soo beegmay xilli magaalada ay ka socdeen kulamo looga hadlayay xaaladda siyaasadeed ee Hiiraan iyo hannaanka dhismaha maamulka Hirshabeelle.
Ugaas Yuusuf ayaa sheegay in socdaalkooda uu qeyb ka yahay wadatashi ay beesha Xawaadle ka yeelanayso xaaladda siyaasadeed iyo mustaqbalka gobolka.
Wuxuu sidoo kale sheegay in bulshada iyo isimada gobolka ay qaadan doonaan go’aanno muhiim ah kadib wadatashiyada socda.
Cabdullaahi Maxamed Cali Sanbaloolshe ayaa isna kamid ah siyaasiyiinta sida weyn uga hadlay khilaafka siyaasadeed ee Hirshabeelle.
Sanbaloolshe ayaa si gaar ah u sheegay in arrimaha Hiiraan aysan ku koobnayn cidda noqonaysa Madaxweynaha Hirshabeelle, balse ay ku saabsan yihiin qaabka maamulka loo dhisayo, awood-qaybsiga iyo sida dadka gobolka Hiiraan uga qayb qaadanayaan hannaanka siyaasadeed.
Wuxuu sidoo kale ku baaqay wada-hadal iyo is-afgarad, isagoo sheegay in khilaafka siyaasadeed aan lagu xallin karin awood keliya.
Sanbaloolshe ayaa muddo hore xiriir siyaasadeed iyo mid bulsho la lahaa madaxda dhaqanka ee Hiiraan, waxaana hore loo diiwaangeliyay kulamo uu la yeeshay Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan.
Kulamadii ka dhacay Beledweyne ayaa ugu dambeyn kasoo baxay mowqif siyaasadeed oo ay soo bandhigeen waxgaradka, siyaasiyiinta iyo qaybaha bulshada ee beesha Xawaadle.
Beesha ayaa sheegtay inaysan aqbalayn doorasho ka dhacda Hiiraan iyadoo aan marka hore la gaarin heshiis siyaasadeed oo ay dhinacyadu isku raacsan yihiin.
Waxay sidoo kale ku baaqday in la joojiyo hannaanka doorashada haddii aan laga gaarin heshiis iyo is-afgarad ku saabsan qaabka loo dhisayo maamulka Hirshabeelle.
Mowqifkan ayaa muujinaya in muranka ka taagan Hirshabeelle uusan ku koobnayn tartanka shaqsiyaadka doonaya xilka madaxweynaha, balse uu sidoo kale ku saabsan yahay qaabka awoodda loogu qaybinayo labada gobol ee Hirshabeelle.
Kulamadii Beledweyne waxaa sidoo kale lagu soo bandhigay fikradda ah in dhismaha maamulka Hirshabeelle ee soo socda loo maro hannaan loo dhan yahay.
Beesha Xawaadle ayaa ku baaqday in la helo nidaam ku dhisan caddaalad, matalaad iyo awood-qaybsi ay dhinacyadu ku heshiiyaan.
Waxay sidoo kale sheegtay in dadka deegaanka Hiiraan ay tahay in laga qaybgeliyo go’aamada la xiriira mustaqbalka gobolka.
Qodobkan ayaa kamid noqday arrimaha ugu waaweyn ee siyaasiyiinta iyo waxgaradka Hiiraan ay hadda ku doodaan.
Dhinaca kale, Madaxweyne Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe ayaa weli heysta taageero siyaasadeed oo ka timid qaybo ka mid ah siyaasiyiinta iyo waxgaradka Xawaadle.
15-kii Sebtembar, Guudlaawe wuxuu Muqdisho kula kulmay Golaha Siyaasadda Sare ee beesha Xawaadle, kaas oo uu hoggaaminayay madaxweynihii hore ee Hirshabeelle Cali Cabdullaahi Cosoble.
Golaha ayaa kulankaas ku muujiyay taageerada uu u hayo Guudlaawe iyo qorshaha doorashada qof iyo cod.
Arrintan waxay muujineysaa in mowqifka Xawaadle uusan ahayn mid gebi ahaanba isku dhinac ah, maadaama ay jiraan kooxo iyo siyaasiyiin taageeraya hannaanka hadda socda iyo kuwo dalbanaya in marka hore heshiis siyaasadeed la gaaro.
Intii uu socday imaanshaha wafdiga Ugaas Yuusuf, waxaa magaalada Beledweyne lagu arkay ciidamo, hub iyo gaadiid dagaal.
Muuqaallo lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujiyay gaadiid dagaal oo qeybo ka mid ah magaalada lagu soo bandhigay, iyadoo sidoo kale la adkeeyay ammaanka magaalada.
Qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo waxgaradka Hiiraan waxay ku doodaan in aan doorasho la qaban karin iyadoo aan marka hore la xallin cabashooyinka siyaasadeed ee gobolka.
Dhinaca kale, waxaa jira siyaasiyiin taageersan in hannaanka doorashada la sii wado, iyadoo Madaxweyne Cali Guudlaawe uu horey u helay taageero siyaasadeed oo ka timid qaybo ka mid ah bulshada iyo siyaasiyiinta Xawaadle.
Kala aragti duwanaanshahan ayaa ka dhigay Beledweyne xarunta ugu weyn ee doodda siyaasadeed ee ku saabsan mustaqbalka Hirshabeelle.
Qodobada ugu waaweyn ee kasoo baxay kulamada Beledweyne waxaa kamid ah in dadka gobolka Hiiraan ay door muuqda ku yeeshaan go’aamada siyaasadeed ee saameynaya gobolka.
Beesha Xawaadle waxay sheegtay inaysan aqbalayn hannaan siyaasadeed oo aan bulshada deegaanka qayb ka ahayn.
Waxay sidoo kale ku baaqday in dhismaha maamulka Hirshabeelle loo maro heshiis siyaasadeed oo ay dhinacyadu wada oggol yihiin.
Arrintan ayaa ka dhigan in doodda hadda taagan ay tahay mid ka weyn magaca qofka madaxweynaha noqonaya, maadaama ay taabanayso qaabka maamulka loo dhisayo iyo matalaadda gobolka Hiiraan.
Sanbaloolshe ayaa hadalladiisii ugu dambeeyay xoogga saaray wada-hadalka iyo xal siyaasadeed.
Wuxuu sheegay in xaaladda Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe aysan ku dhammaan karin magacaabista ama taageerada qof xil haya, balse loo baahan yahay in la xalliyo arrimaha salka u ah khilaafka.
Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Xasan Sheekh Maxamuud ayaa muddooyinkii dambe si dhow ula socday xaaladda siyaasadeed ee Hirshabeelle.
Hirshabeelle waa maamul goboleed muhiim u ah dowladda federaalka, maadaama uu ku yaallo bartamaha Soomaaliya, isla markaana uu xuduud la leeyahay Muqdisho iyo gobollo kale oo muhiim ah.
