Xiisad siyaasadeed ayaa ka taagan magaalada Dhuusamareeb ee caasimadda Galmudug, kaddib markii ciidamo dheeraad ah lagu daadiyay agagaarka xarumaha muhiimka ah ee maamulka iyo hoyga Guddoomiyaha Golaha Wakiillada Galmudug, Maxamed Nuur Gacal.
Ciidamada lagu daadiyay guriga Guddoomiyaha Baarlamaanka ayaa yimid xilli uu jiray qorshe la xiriira furitaanka kalfadhiga Golaha Wakiillada Galmudug. Wararka laga helayo magaalada ayaa sheegaya in tallaabadan ay qeyb ka tahay khilaaf siyaasadeed oo sii xoogeysanaya.
Guddoomiye Maxamed Gacal ayaa waxaa doonayo in Golaha Wakiillada uu ka hor furo ajandayaal siyaasadeed oo ay ku jirto arrin la xiriirta mooshin ka dhan ah xukuumadda Madaxweyne Axmed Cabdi Kaariye (Qoor-Qoor).
Xiisadda ka taagan Dhuusamareeb ayaa ku soo beegmaysa xilli siyaasadda Galmudug ay wajahaysay muran xooggan oo la xiriira doorashooyinka iyo mustaqbalka hoggaanka maamulka.
Wararka qaar ayaa sidoo kale tilmaamaya inuu jiro khilaaf siyaasadeed oo u dhexeeya Madaxweyne Qoor-Qoor iyo siyaasiga Liibaan Shuluq, oo kamid ah dadka sida weyn uga dhex muuqday siyaasadda Galmudug.
Liibaan Shuluq ayaa horay loogu dhawaaqay inuu yahay musharrax u taagan hoggaanka Galmudug, taas oo ka dhigtay inuu noqdo mid kamid ah siyaasiyiinta sida weyn loogu xisaabtamo loollanka siyaasadeed ee maamulka.
Xogaha hadda soo baxaya ayaa sheegaya in Guddoomiyaha Golaha Wakiillada uu doonayo inuu furo kalfadhiga Baarlamaanka, iyadoo la filayo in xubnaha Golaha ay ka hadlaan xaaladda siyaasadeed ee Galmudug.
Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in ajandaha laga yaabo inuu ka mid noqdo mooshin la xiriira waxqabadka xukuumadda Madaxweyne Qoor-Qoor.
Haddii mooshin rasmi ah Golaha la horgeeyo, waxay abuuri kartaa xaalad siyaasadeed oo cusub, maadaama xildhibaanadu ay yeelan karaan fursad ay kaga doodaan waxqabadka xukuumadda iyo arrimaha maamulka.
Xiisadda cusub ayaa ku soo beegmaysa xilli Maxkamadda Sare ee Soomaaliya ay dhawaan laashay natiijooyinkii doorashooyinka Golaha Wakiillada iyo Golayaasha Deegaanka Galmudug ee dhacay 30-kii July 2026.
Maxkamaddu waxay sheegtay in habkii loo maamulay doorashooyinka uusan waafaqsanayn qaar kamid ah shuruudaha Dastuurka iyo Sharciga Doorashooyinka, waxaana la amray in doorashooyin cusub la qabto.
Maxkamadda ayaa sidoo kale oggolaatay in hay’adihii hadda jiray ay sii shaqeeyaan ilaa laga soo dooranayo hay’ado cusub, si looga fogaado firaaq maamul iyo adeegyada bulshada oo istaaga.
Go’aankaasi ayaa siyaasadda Galmudug geliyay marxalad cusub, iyadoo dhinacyada siyaasadda ay isku khilaafsan yihiin sida loo wajahayo doorashooyinka cusub iyo maamulka xilliga kala guurka.
Arrinta ugu weyn ee hadda ka taagan Dhuusamareeb ayaa ah ciidamada lagu daadiyay hoyga Guddoomiyaha Golaha Wakiillada.
Wararka laga helayo magaalada ayaa sheegaya in ciidamo dheeraad ah lagu arkay agagaarka guriga Maxamed Nuur Gacal, xilli uu jiray qorshe lagu furayo kalfadhiga Golaha.
Sababta rasmiga ah ee ciidamada loo geeyay goobta weli si cad looma shaacin, mana jirto war rasmi ah oo si buuxda u xaqiijinaya in tallaabadaasi ay si toos ah uga timid Madaxweyne Qoor-Qoor.
Waxaa sidoo kale la soo sheegay in ciidamo hubeysan ay xireen ama ay si weyn u adkeeyeen ammaanka agagaarka Madaxtooyada Galmudug.
Hase yeeshee, faahfaahinta ku saabsan waxa dhab ahaan ka dhacay gudaha xarunta Madaxtooyada iyo cidda amartay ciidanka weli si madax-bannaan looma xaqiijin.
Xaaladda magaalada ayaa sidaas darteed loo arkaa mid xasaasi ah, gaar ahaan haddii khilaafka siyaasadeed uu saameeyo shaqada hay’adaha maamulka.
Dhanka kale, haddii khilaafku sii xoogaysto, waxaa laga cabsi qabaa inuu saameyn ku yeesho xasilloonida magaalada Dhuusamareeb iyo shaqada hay’adaha maamulka.
Xaaladda ayaa kusoo beegmaysa xilli Galmudug ay u baahan tahay in si siyaasadeed loo xalliyo khilaafaadka ka dhashay doorashooyinka, iyadoo Maxkamadda Sare ay horey u amartay in doorashooyinka la soo celiyo.
Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo caddeynaya in Madaxweyne Qoor-Qoor uu si toos ah u diiday furitaanka kalfadhiga Baarlamaanka ama inuu jiro amar uu ku bixiyay in la xiro Madaxtooyada. Sidaas darteed, faahfaahintaas weli waxay u baahan tahay xaqiijin dheeraad ah.
Xiisadda Dhuusamareeb ayaa ah dhacdo siyaasadeed oo si dhow loo eegayo, maadaama ay ku soo beegantay xilli Galmudug ay ku jirto marxalad doorasho iyo dib-u-habeyn siyaasadeed.
