Xiisad ayaa saaka ka taagan degmada Kaxda ee magaalada Muqdisho, kaddib markii halkaasi la geeyay ciidamo milateri ah, kuwaas oo la sheegay inay xireen waddooyin iyo luuqyo ay dadweynuhu isticmaalaan. Tallaabadan ayaa la sheegay inay saameyn ku yeelatay isu-socodka shacabka iyo hawlaha nolol maalmeedka, iyadoo carruurta qaarkood ay awoodi waayeen inay gaaraan goobahooda waxbarashada.
Ciidamo ayaa la dhigay waddooyin kala duwan oo degmada ku yaalla, waxaana dadka deegaanka ay ka cabanayaan xannibaadaha lagu sameeyay isu-socodkooda. Xaaladdan ayaa walaac ku abuurtay qoysaska ku nool xaafadaha ay ciidamadu joogaan, gaar ahaan waalidiinta carruurtoodu waxbarashada aadaan iyo dadka ku tiirsan ganacsiyada maalinlaha ah.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in ciidanka la geeyay degmada ay la xiriiraan muran ka taagan dhul ay dadweynuhu leeyihiin. Sida ay sheegeen dadka cabashada qaba, waxaa jira eedeymo ku saabsan in ganacsato iyo xubno ka tirsan maamulka gobolka Banaadir ay ku lug leeyihiin muranno la xiriira dhulal ay shacabka sheeganayaan inay leeyihiin.
Eedeymahan ayaa la sheegay inay qayb ka yihiin sababaha ay dadka deegaanka uga caroodeen xaaladda ka taagan degmada.
Muranada dhulka ee ka dhaca deegaannada magaalada Muqdisho ayaa saameyn ku yeelan kara nolosha dadka deegaanka, gaar ahaan marka ay la xiriiraan lahaanshaha dhulka, dhismayaasha iyo go’aannada maamulka. Xaaladda Kaxda ayaa sidaas darteed dhalisay su’aalo ku saabsan ilaalinta xuquuqda dadka sheeganaya lahaanshaha dhulka iyo habka sharci ee lagu xallin karo khilaafaadka noocan ah.
Wararka Qaar ayaa sheegaya in shacabka careysan ay isugu soo baxeen waddooyinka, iyagoo muujinaya diidmada ay ka qabaan xaaladda ka taagan deegaanka. Banaanbaxa ayaa la sheegay inuu socday xilli ciidamo iyo dadweyne ay isku horfadhiyeen goobaha ay xiisaddu ka taagan tahay.
Dadka dibadbaxa dhigaya ayaa ka cabanaya xannibaadaha waddooyinka iyo saameynta ay xaaladdu ku yeelatay noloshooda maalinlaha ah. Waxaa sidoo kale jira walaac laga qabo in xiisaddu sii kororto haddii aan la helin wada-hadal dhex mara dadka deegaanka, maamulka iyo dhinacyada ku lugta leh muranka dhulka.
Saameynta ay xaaladdu ku yeelatay waxbarashada iyo nolol maalmeedka
Mid ka mid ah cabashooyinka ugu waaweyn ee dadka deegaanka ayaa ah in carruurta qaarkood ay awoodi waayeen inay tagaan iskuullada, kaddib markii la sheegay in waddooyin iyo luuqyo muhiim ah la xannibay.
Xannibaadaha noocan ah waxay caqabad ku noqon karaan dhaqdhaqaaqa ardayda, shaqaalaha, ganacsatada iyo dadka u baahan adeegyada aasaasiga ah. Waalidiinta ayaa sidoo kale ka walaacsan badbaadada carruurta haddii ay ku khasbanaadaan inay maraan waddooyin kale oo aan si fudud loo mari karin.
Dadka deegaanka ayaa doonaya in xaaladda amni ee degmada lagu maareeyo hab aan carqalad ku noqon nolol maalmeedkooda, isla markaana aan khilaafaadka dhulka loogu xallin tallaabooyin saameyn ku yeelanaya shacabka aan tooska ugu lug lahayn muranka.
Xaaladda ka taagan Kaxda ayaa sare u qaadaysa baahida loo qabo in maamulka gobolka Banaadir iyo hay’adaha amniga ay caddeeyaan sababta ciidanka loo geeyay degmada, waddooyinka la xannibay iyo tallaabooyinka loo qaadayo xalinta cabashooyinka dadka deegaanka.
