Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa ku balamay in khilaafkooda lagu dhameeyo wada hadal nabadeed kadib wadahadalo dhowr ah oo uu dhexdhexaadinayey Turkiga. Ballanqaadkan waxa uu si rasmi ah u soo saaray bayaan wadajir ah oo la soo saaray ka dib wareegii hore ee wada-hadalladii ka dhacay Ankara 1-dii Luulyo, 2024. Labada waddan ee Bariga Afrika, oo leh taariikh xiisad diblomaasiyadeed, oo ay ugu dambaysay muranka badda, ayaa ujeeddadoodu tahay in la xaqiijiyo xasilloonida gobolka iyada oo loo marayo wada xaajoodka sii socday.
Wasiirka arrimaha dibadda Turkiga Hakan Fidan ayaa marti geliyay oo fududeeyay wada-hadallada, isagoo isu keenay wasiirrada arrimaha dibadda Itoobiya iyo Soomaaliya. Intii uu socday wada-hadallada, wasiirradu waxay ka hadleen arrimo muhiim ah oo ay ka mid tahay walaaca ay Soomaaliya ka qabto heshiiskii Is-afgaradka ahaa ee ay Itoobiya iyo Somaliland kala saxiixdeen 1-dii Janaayo, kaasoo ay Soomaaliya u aragto mid xad-gudub ku ah madax-bannaanideeda.
Wasiir Fidan ayaa ku nuux-nuuxsatay horumarka baaxadda leh ee laga gaaray wada-hadallada, waxayna ku dhawaaqday in labada dal ay ku heshiiyeen in la sii wado wada-hadallada socda. “Balanqaadka xallinta nabadda iyo xasilloonida gobolka waa tallaabo wanaagsan oo horay loo qaaday Soomaaliya iyo Itoobiya. Turkigu waxa uu ku hanweyn yahay in uu kaalin ka qaato sidii loo kobcin lahaa wada-hadalladan,” ayay tiri Fidan.
Wajigii hore ee wadahadalka ayaa lagu soo gabagabeeyay iyada oo aan heshiis rasmi ah laga gaarin, balse labada dhinacba waxa ay xaqiijiyeen in ay ka go’an tahay sii wadida wada xaajoodka. Waxay uga mahadceliyeen Turkiga doorka uu ka qaatay fududeynta hannaanka iyo ka qayb qaadashada doodaha.
Wareegga labaad ee wadahadalka ayaa loo qorsheeyay Sebtembar 2, 2024, magaalada Ankara. Wadahadalka socda ayaa ujeedadiisu tahay in la soo afjaro khilaafaadka iyo in la dhiso aasaaska nabadda iyo iskaashiga mustaqbalka fog ee gobolka.
Xallinta khilaafaadka u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa loo arkaa mid muhiim u ah xasilloonida Geeska Afrika, oo ah gobolka inta badan ay hareeyeen colaado iyo xasillooni darro siyaasadeed. Beesha caalamka, gaar ahaan dalalka deriska ah, ayaa si dhow isha ugu haya arrimaha dhacaya, iyagoo ku rajo weyn in xal nabadeed uu horseed u noqdo xallinta khilaafaadka gobolka.
