Magaalada Marka ee xarunta gobolka Shabeellaha Hoose ayaa lagu qabtay kulan gaar ah oo looga hadlay xaaladda amni iyo siyaasadeed ee magaalada, iyadoo kulankaasi lagu sheegay in laga soo saaray saddex qodob oo la xiriira ciidamada iyo maamulka isku magacaabay Koonfur Bari.
Kulanka ayaa la sheegay inuu dhex maray qaar ka mid ah odayaasha dhaqanka degmada Marka, saraakiil ka tirsan ciidamada Gorgor iyo Ilaalo Qaran ee gaaray magaalada, iyo Taliska NISA ee degmada. Sida xogta kulanka lagu faafiyey, waxaa diiradda lagu saaray sidii loo xallin lahaa xaaladda ka dhalatay joogitaanka ciidamada iyo maamulka Koonfur Bari ee magaalada.
Qodobka koowaad ee lagu sheegay in kulanka laga soo saaray ayaa ah in hub ka dhigis lagu sameeyo dhammaan ciidamada Koonfur Bari ee ku sugan degmada Marka.
Sida xogta lagu sheegay, qorshahan ayaa looga gol leeyahay in hubka ciidamadaasi laga ururiyo si loo yareeyo tirada ciidamada hubeysan ee ku sugan gudaha magaalada, loogana hortago iska horimaad ka dhalan kara labada dhinac.
Qodobka labaad ayaa ah in maamulka Koonfur Bari uu baneeyo saddex xarumood oo muhiim ah oo ku yaalla magaalada Marka. Xarumaha la sheegay in laga doonayo inay baneeyaan waxaa ka mid ah xarunta degmada, saldhigga iyo xarumo kale oo muhiim u ah maamulka iyo amniga magaalada.
Arrintan ayaa noqon karta qodobka ugu xasaasisan ee heshiiska la sheegay, maadaama xarumaha dowladda ay yihiin meelaha ugu muhiimsan ee maamulka, amniga iyo adeegyada bulshada laga hago.
Qodobka saddexaad ayaa ah in ciidamada Koonfur Bari lagu daro ciidamada dowladda, halka Cumar Cali, oo loo aqoonsaday hoggaamiyaha maamulka Koonfur Bari, lagu sheegay in hubkiisa si gaar ah loo xareeyo.
Sida xogta lagu baahiyey, saddexda qodob ayaa loo dhiibay odayaasha dhaqanka degmada, kuwaas oo la sheegay inay u gudbinayaan Cumarey Cali iyo xubnaha kale ee maamulka Koonfur Bari.
Arrintan ayaa kusoo beegmaysa xilli magaalada Marka ay ka taagneyd muddooyinkii u dambeeyay xaalad siyaasadeed iyo amni oo la xiriirta maamulka Koonfur Bari.
Warar la daabacay bishii Agoosto 2026 ayaa sheegay in maleeshiyaad taageersan maamulka Koonfur Bari ay gudaha u galeen magaalada Marka, isla markaana ay la wareegeen qaar ka mid ah xarumaha muhiimka ah. Warbixinno kale ayaa sheegay in calanka Koonfur Galbeed laga dejiyey qaar ka mid ah xarumaha, iyadoo la taagay calan ay wateen dadka taageersan Koonfur Bari.
Maamulka Koonfur Bari ayaa muddooyinkii lasoo dhaafay sheegay inuu doonayo in Shabeellaha Hoose iyo deegaanno kale oo koonfurta Soomaaliya ah laga sameeyo maamul cusub. Bishii May 2026 ayaa magaalada Marka lagu qabtay shirar la xiriiray dhismaha maamulkaas, waxaana warbaahinta maxalliga ahi sheegtay in Cumarey Cali Axmed loo doortay hoggaamiye ku-meel-gaar ah.
Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Koonfur Galbeed ayaa dhinacooda aan u aqoonsan maamulka Koonfur Bari inuu yahay maamul-goboleed rasmi ah oo ka tirsan nidaamka federaalka dalka. Sida warbixinno hore lagu sheegay, dowladda federaalka iyo Koonfur Galbeed waxay arrinta u arkeen mid u baahan in lagu xalliyo nidaamka dastuuriga ah iyo wadahadal siyaasadeed.
Haddii qodobka hub ka dhigista la hirgeliyo, wuxuu wax ka beddeli karaa qaabka ay ciidamada kala duwan ugu sugan yihiin magaalada Marka.
Ciidamada Gorgor iyo Ilaalo Qaran ayaa ka mid ah ciidamada dowladda Soomaaliya, halka ciidamada Koonfur Bari ay yihiin ciidamo taageersan maamulka cusub ee sheegtay inuu ka dhisan yahay koonfurta Shabeellaha Hoose.
Sidaas darteed, in ciidamada Koonfur Bari hubka laga dhigo ama lagu daro ciidamada dowladda waxay noqon kartaa isku day lagu doonayo in magaalada laga sameeyo hal hannaan oo amni, halkii ay magaalada ku wada sugnaan lahaayeen ciidamo kala amar qaata.
Hase yeeshee, hirgelinta qorshahaasi waxay ku xirnaan doontaa sida ay uga jawaabaan hoggaanka Koonfur Bari iyo ciidamada taageersan. Ilaa hadda xogta la helayo ma caddeyneyso in maamulka Koonfur Bari uu si rasmi ah u aqbalay saddexda qodob ee la sheegay.
Doorka odayaasha dhaqanka ayaa arrintan si gaar ah muhiim ugu ah. Sida xogta kulanka lagu sheegay, odayaasha ayaa loo xil saaray inay saddexda qodob gaarsiiyaan Cumarey Cali iyo xubnaha kale ee maamulka Koonfur Bari.
Tani waxay muujin kartaa in dhinacyada kulanka ka qeyb galay ay doonayaan in arrinta lagu xalliyo wada-hadal iyo dhex-dhexaadin halkii ay si toos ah u geli lahaayeen iska horimaad.
Marka oo ah magaalo muhiim ah oo ku taalla xeebta Shabeellaha Hoose ayaa muddooyinkii dambe noqotay meel ay isku hayaan arrimo siyaasadeed iyo kuwo amni. Sidaas darteed, heshiis kasta oo magaalada ka dhaca wuxuu saameyn ku yeelan karaa xaaladda guud ee gobolka.
Warbixinno hore ayaa sheegay in taageerayaasha Koonfur Bari ay magaalada Marka ku sameeyeen dhaqdhaqaaqyo ay ku muujinayaan awoodda maamulka cusub. Waxaa la sheegay in koox hubeysan ay la wareegtay xarunta degmada, saldhigga booliska iyo xarumo kale oo muhiim ah.
Warbixin kale oo Radio Daljir ay daabacday bishii Agoosto ayaa sheegtay in maleeshiyaad deegaanka ah ay magaalada la wareegeen, isla markaana ay halkaas ka sameeyeen dhaqdhaqaaqyo lagu muujinayo jiritaanka maamulka Koonfur Bari.
Dhanka kale, warar lagu baahiyey warbaahinta maxalliga ah ayaa sheegay in masuuliyiin ka tirsan dowladda iyo siyaasiyiin ay horey ugu hanjabeen inay tallaabo ka qaadi doonaan dadka lagu eedeeyay abaabulka maamulka Koonfur Bari.
Arrimahaas ayaa muujinaya in xaaladda Marka aysan ku koobnayn oo keliya arrin ciidan, balse ay ku dhex jiraan muran ku saabsan maamulka, awoodda dowladda iyo cidda maamuleysa xarumaha muhiimka ah ee magaalada.
