Warar laga helayo degmada Qoryooley ee gobolka Shabeellaha Hoose ayaa sheegaya in askar ka tirsan ciidamada deegaanka oo aan hore uga mid ahayn ciidamada rasmiga ah ee dowladda la siiyay lacag dhan 100 dollar askari kasta, iyadoo tallaabadan ay timid xilli ay taagan tahay xiisad siyaasadeed iyo mid amni oo u dhexeysa garabyada taageersan Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe) iyo Cabdicasiis Xasan Maxamed (Lafta-gareen).
lacagta ayaa la qeybiyay maalintii shalay, waxaana la sheegay in askarta la siiyay ay yihiin ciidamo deegaanka ah oo muddo ku sugnaa Qoryooley, kuwaas oo aan hore uga mid ahayn ciidamada dowladda. Lacag-bixinta ayaa lagu tilmaamay mid la xiriirta dadaallo lagu doonayo in ciidamadaas lagu kasbado taageeradooda, isla markaana looga hortago inay garab istaagaan ciidamada taabacsan Lafta-gareen.
Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in Guddoomiyaha Gobolka Shabeellaha Hoose, Cabdifatax Sayid Axmed Siidii, uu goob joog ka ahaa qeybinta lacagta. Guddoomiyuhu wuxuu deegaan ahaan kasoo jeedaa gobolka, waxaana arrintan ay dhalisay su’aalo ku saabsan sababta ciidamada Qoryooley loo siiyay lacagta xilli la sheegayo in ciidamo kale oo deegaanka ah aysan helin taageero la mid ah.
Qeybinta lacagta ayaa ku soo beegmaysa xilli ay Qoryooley noqotay meel muhiim ah oo ay ku loollamayaan dhinacyada siyaasadeed iyo kuwa milatari ee Koonfur Galbeed.
Warar hore oo la baahiyay 25-kii Oktoobar 2026 ayaa sheegay in ciidamada taageersan Lafta-gareen ay si nabad ah ku galeen magaalada kaddib wada-hadallo dhexmaray dhinacyada ku sugnaa degmada. Wararkaasi waxay sidoo kale tilmaameen in ciidamo kale oo taageersan Lafta-gareen ay ku sugnaayeen duleedka magaalada.
Dhinaca kale, maalmo ka hor waxaa la sheegay in Guddoomiyaha Gobolka Shabeellaha Hoose iyo Taliyaha Ciidamada Birmadka ee dhinaca Aadan Madoobe ay booqdeen deegaanka Dhamaane, halkaas oo ay kula kulmeen maamulka deegaanka, odayaasha dhaqanka iyo ciidamada deegaanka.
Sida xogta la helay lagu sheegay, kulankaas waxaa lagu sameeyay ballanqaadyo la xiriira taageerada ciidamada iyo xaaladdooda, balse ilaa hadda lama hayo xog muujinaysa in lacagihii ama taageeradii loo ballanqaaday la gaarsiiyay ciidamada deegaanka ee Dhamaane.
Kala duwanaanshahan la sheegay ee u dhexeeya Qoryooley iyo Dhamaane ayaa dhalinaya su’aalo ku saabsan habka loo maareeyo taageerada ciidamada deegaanka, gaar ahaan kuwa door ku leh amniga iyo difaaca deegaannada gobolka Shabeellaha Hoose.
Arrinta ugu weyn ee doodda dhalisay ayaa ah sababta ciidamada deegaanka Qoryooley loo siiyay lacag, halka ciidamada Dhamaane iyo deegaanno kale oo gobolka ka tirsan la sheegay inaysan helin taageero la mid ah.
Waxaa soo baxaya su’aalo la xiriira in go’aanka lacag-bixinta uu ku saleysnaa qorshe amni iyo isku-dubbarid ciidan, ama ay jiraan arrimo kale oo ay ka mid yihiin xiriir deegaan, qaraabonimo iyo dano siyaasadeed.
Si kastaba ha ahaatee, eedeymaha ku saabsan qaraabonimo ama kala eexasho weli ma hayaan caddeyn madax-bannaan oo xaqiijinaysa inay yihiin sababta lacagta loo bixiyay. Sidaas darteed, waxaa muhiim ah in maamulka Koonfur Galbeed uu faahfaahiyo shuruudihii lagu saleeyay lacag-bixinta iyo sababta ciidamada kale aan loo gaarsiin taageero la mid ah.
Loollanka u dhexeeya garabyada Aadan Madoobe iyo Lafta-gareen ayaa saameyn ku yeeshay xaaladda siyaasadeed iyo tan amni ee Koonfur Galbeed. Dhaqdhaqaaqyada ciidamada, isbeddelka taageerada iyo dadaallada lagu kasbanayo cutubyada deegaanka ayaa qayb ka noqday xaaladda cakiran ee gobolka.
Warbixin ay baahisay Associated Press ayaa hore u sheegtay in dagaallo ka dhacay duleedka Baydhabo ay dhexmareen ciidamada dowladda iyo maleeshiyaad taageersan Lafta-gareen, iyadoo iska horimaadyadaasi ay sababeen dhimasho iyo dhaawac rayid ah.
Xaaladdan ayaa muujinaysa muhiimadda ay leedahay in taageerada ciidamada deegaanka lagu saleeyo nidaam cad oo hufan, halkii ay ka noqon lahayd arrin ay saameeyaan loollan siyaasadeed iyo kala taageerasho dhinacyo kala duwan.
Maamulka Koonfur Galbeed waxaa laga sugayaa inuu caddeeyo sababta lacagta 100-ka dollar ah loo siiyay ciidamada deegaanka Qoryooley, halka ay ka taagan tahay taageerada loo ballanqaaday ciidamada Dhamaane iyo deegaannada kale ee gobolka.
Sidoo kale, waxaa muhiim ah in la ogaado in lacagtaasi ahayd mushaar, gunno, dhiirrigelin ama qeyb ka mid ah qorshaha rasmiga ah ee ciidamada deegaanka loogu darayo Daraawiishta maamulka.
Haddii aan si cad loo sharxin, kala duwanaanshaha taageerada ciidamada deegaanka wuxuu abuuri karaa dareen takoor iyo kalsooni-darro, taas oo dhaawici karta wada-shaqeynta ciidamada iyo bulshada ay u xilsaaran yihiin ilaalinteeda.
Ugu dambeyn, su’aasha taagan ayaa ah: Maxaa keenay in ciidamada deegaanka Qoryooley la siiyo lacag dhan 100 dollar askari kasta, halka ciidamada Dhamaane iyo deegaanno kale oo Shabeellaha Hoose ah aan weli la gaarsiin taageero la mid ah? Jawaabta su’aashaas waxaa laga sugayaa maamulka Koonfur Galbeed, si loo helo caddeyn ku saabsan habka loo maareeyo xuquuqda iyo taageerada ciidamada deegaanka.
