Xaalad cabsi iyo walaac amni ayaa laga soo sheegayaa magaalada Muqdisho, kaddib markii ay soo baxeen warar sheegaya in kulan ka dhacay Madaxtooyada Soomaaliya lagu qorsheeyay weerarro lagu qaado guryaha ay deggan yihiin siyaasiyiinta mucaaradka.
Macluumaadka la faafiyay ayaa sheegaya in saraakiil sare oo ka tirsan ciidamada dowladda ay kulan ku yeesheen Madaxtooyada, halkaas oo la sheegay in looga hadlay qorshe la xiriira tallaabooyin ciidan oo ka dhan ah xarumaha ay joogaan siyaasiyiinta mucaaradka, gaar ahaan kuwa ku sugan agagaarka garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Muqdisho.
Wararka ayaa sidoo kale sheegaya in magaalada Muqdisho la keenay ciidamo lagu tilmaamay qayb ka mid ah ururka 86-aad ee guutada 77, kuwaas oo la sheegay in laga soo raray deegaanka Masagawaa. ciidamadaas waxaa hoggaaminaya sarkaal lagu magacaabo Cabdi Nuur Qadaaye, oo la sheegay inuu qaraabo la yahay Xasan Sheekh Maxamuud.
Waxaa sidoo kale la sheegay in difaacyadii ay ciidamadaasi ka baxeen lagu beddelay ciidamo ka tirsan ururka 85-aad ee guutada 77.
Dhanka kale, Xildhibaan Faa’izo Jeyte ayaa ka hadashay xiisadda siyaasadeed iyo walaaca laga qabo in ciidamada dowladda loo adeegsado iska horimaad gudaha ah. Waxay ku baaqday in ciidamada Soomaaliyeed ay xoogga saaraan la dagaallanka cadowga dalka, halkii ay isku adeegsan lahaayeen khilaafaadka siyaasadeed.
“Haddii dagaal xoog iyo xoolo loo hayo, hal cadow ayuu ciidanka Soomaaliya leeyahay, ee kaas xoogga hala saaro, ciidankana yaan laysku layn, sharafta dowladnimadana yaan lagu dheelin,” ayay tiri Xildhibaan Faa’izo Jeyte.
Hadalkan ayaa muujinaya walaaca laga qabo in khilaafka u dhexeeya dowladda iyo mucaaradku uu gaaro heer ay ciidamada ammaanku ku lug yeeshaan iska horimaad siyaasadeed. Baaqyada noocan ah ayaa xoogga saaraya muhiimadda ay leedahay in ciidamada qaranku ka fogaadaan in loo adeegsado khilaafaadka siyaasadeed, isla markaana ay gutaan waajibaadkooda amni.
Xildhibaanaddu waxay sidoo kale farriin u dirtay cid kasta oo ay sheegtay inay abaabulayso weerar ka dhan ah Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo Xasan Cali Khayre, iyadoo uga digtay cawaaqibka ka dhalan kara tallaabo noocaas ah.
“Cid kasta oo abaabulaysa weerar lagu qaado Sheekh Shariif iyo Khayre, waxaan leeyahay ka jooga weerarrada la abaabulayo. Balaayadu waa huruddaa, ninkii kiciya ayaa leh. Sidoo kale, balaayo waa laga ordaa ee looma ordo,” ayay tiri.
Sheekh Shariif Sheekh Axmed iyo Xasan Cali Khayre ayaa ka mid ah siyaasiyiinta sida weyn uga dhex muuqda mucaaradka siyaasadeed ee Soomaaliya. Khilaafka kala dhexeeya dowladda ayaa la xiriira arrimo siyaasadeed oo ay ka mid yihiin hannaanka doorashooyinka, wax-ka-beddelka dastuurka iyo jihada uu dalka u marayo geeddi-socodka siyaasadeed.
Wararka la faafiyay ayaa sidoo kale sheegaya in cabsi laga dareemayo xaafadaha ku dhow goobaha ay ku sugan yihiin siyaasiyiinta mucaaradka, iyadoo la sheegay in qaar ka mid ah dadka deggan xaafadahaas ay bilaabeen inay ka barakacaan guryahooda. Haddii barakacaasi jiro, wuxuu muujinayaa saameynta ay wararka amni iyo xiisadaha siyaasadeed ku yeelan karaan nolosha dadka rayidka ah, gaar ahaan qoysaska ku nool meelaha laga cabsi qabo inay ka dhacaan iska horimaadyo.
