Heshiiska iskaashi ee dhinaca badda iyo difaaca ee dhex maray Dawladda Federaalka Soomaaliya iyo Turkiga ayaa dhaliyay dareen xooggan oo dhinaca sharciga iyo siyaasadda ah, gaar ahaan maamulada Puntland iyo Jubaland. Labadan maamull ayaa soo saaray digniino ku aaddan dhaqdhaqaaqa maraakiibta Turkiga ee ku soo wajahan biyaha Soomaaliya, iyaga oo u arka tallaabadaas mid liddi ku ah nidaamka federaalka iyo madax-bannaanida gobollada.
Digniinta ka soo baxday Garowe iyo Kismaayo ma ahan oo kaliya mid la xiriirta joogitaanka ciidamada shisheeye, balse waa farriin siyaasadeed oo ku socota Dawladda Federaalka. Maamuladani waxay u arkaan in heshiiskani uu meesha ka saarayo doorkii ay ku lahaayeen go’aan ka gaarista kheyraadka badda iyo amniga qaranka. Xiisaddan ayaa sii hurisay khilaafkii horey u jiray ee ku saabsanaa wax-ka-beddelka dastuurka, taas oo ka dhigan in Turkigu uu dhexda ka galay loolan gudaha ah oo u dhexeeya xarunta (Muqdisho) iyo xubnaha dawlad goboleedyada.
Aragtida Sharciga iyo Dastuurka.
Marka laga eego dhinaca sharciga, dooda Puntland iyo Jubaland waxay salka ku haysaa laba qodob oo muhiim ah:
1. Wadatashiga Federaalka: Sida ku cad Dastuurka Ku-meel-gaarka ah, arrimaha khuseeya kheyraadka dabiiciga ah iyo amniga qaranka waxay u baahan yihiin wadatashi dhab ah oo dhex mara Dawladda Federaalka iyo Dawlad Goboleedyada. Maamuladu waxay ku doodayaan in aan lagala tashan heshiiskan, sidaas darteedna uusan iyaga ku waajibin fulin ama aqoonsi.
2. Xaduudaha Badda: Maamuladani waxay sheeganayaan in ilaalinta aagga badda ee ku teedsan gobolladooda ay tahay mas’uuliyad iyaga saaran ilaa inta laga gaarayo heshiis rasmi ah oo lagu qeybsanayo awoodaha iyo kheyraadka badda.
Saameynta ka dhalan karta.
Digniintan ayaa caqabad ku noqon karta fulinta heshiiska difaaca badda ee Turkiga iyo Soomaaliya. Haddii maraakiibta Turkiga ay bilaabaan roondeynta xeebaha Puntland iyo Jubaland iyada oo aan oggolaansho laga helin maamuladaas, waxay keeni kartaa iska horimaad dublamaasiyadeed iyo mid amni oo daciifiya xiriirka istiraatiijiyadeed ee Turkiga iyo guud ahaan Soomaaliya. Sidoo kale, waxay muujineysaa daciifnimada ka jirta nidaamka federaalka Soomaaliya, halkaas oo heshiisyada caalamiga ah ay noqdaan kuwa lagu muransan yahay gudaha dalka.
