Ciidamada ammaanka Kenya ayaa dilay afar ka tirsan Al-Shabaab, sidoo kalena gacanta ku dhigay hub aad u fara badan oo ku sugnaa meel ku dhow xadka Soomaaliya, kadib howlgal xooggan oo ka dhan ah argagixisada, sida ay sheegeen saraakiisha ammaanka.
Hawlgalka ay sirdoonku hogaaminayaan, oo ay fuliyeen Kooxda Ammaanka ee Hay’adaha Kala Duwan ee Deegaanka Banisa, ee Mandera, ayaa astaan u ah guul kale oo muhiim ah oo laga gaaray dagaalka ka socda Kenya ee ka dhanka ah argagixisada, waxayna hoosta ka xariiqday habka casriga ah ee dalku u wajahayo amniga qaranka.
Howlgalka ayaa lagu soo furtay hub culus oo ay ku jiraan qoriga baasuukaha, afar qori oo RPG ah, qori PKM ah, saddex qori oo AK-47 ah, 7-jaaladood oo AK-47 ah, shan bastoolad oo midkiiba uu watay joornaal. , iyo shan teleefan oo gacanta ah.
“Howlgalkani waxa uu muujinayaa sida ay uga go’an tahay sugidda amniga xuduudaha Kenya iyo ka takhalusidda khatarta Al-Shabaab,” ayuu yiri sarkaal sare oo ka tirsan ciidamada ammaanka oo diiday in magaciisa la shaaciyo.
“Hubka la qabtay waxa uu keeni karay dhibaato weyn haddii loo adeegsado falal argagixiso. Awoodeena sirdoon ee la xoojiyey iyo habka wakaalado badan ayaa keenaya natiijooyin la taaban karo oo ku saabsan dagaalka aan kula jirno xagjirnimada.”
Siddeed kale oo dabley ah ayaa lagu soo waramayaa inay baxsadeen iyagoo dhaawac ah, waxaana ciidamada ammaanku ay si firfircoon ugu raad joogaan, iyagoo ka faa’ideysanaya farsamooyin hor leh oo dabagal iyo wadashaqeyn xudduudaha ah.
“Waxaan ku jirnaa baacsi xooggan, waana ka qaban doonnaa argagixisadan. Ma jiri doonto meel ay ku dhuuntaan,” ayuu yiri sarkaalka.
Guushan ugu dambeysay ayaa qeyb ka ah istaraatiijiyad ballaaran oo la xoojiyey oo ka dhan ah argagixisada oo Kenya ay fulineysay sanadihii ugu dambeeyay.
Dalku wuxuu si weyn u xoojiyey dadaallada uu kula dagaallamayo Al-Shabaab iyo kooxaha kale ee xagjirka ah, haddii ay ahaan lahayd xudduudihiisa iyo iyada oo la kaashanaysa saaxiibada gobolka iyo kuwa caalamiga ah.
Doorka muhiimka ah ee Kenya ee amniga gobolka ayaa waxaa sii xoojiyay hindisaha Mareykanka ee uu dhawaan ku magacaabay inuu yahay xubin weyn oo aan NATO ka tirsanayn (MNNA).
Magacaabistan suurtagalka ah, oo ka dhigi doonta Kenya waddankii ugu horreeyay ee ka hooseeya Saxaraha Afrika ee hela maqaamkan, ayaa ku imanaysa aqoonsiga waxtarka la taaban karo ee Kenya ay ka geysanayso dadaallada la dagaallanka argagixisada ee Bariga Afrika.
Wadashaqeynta Kenya iyo Mareykanka ee la xoojiyay ayaa la xoojiyay intii lagu guda jiray booqashadii ugu dambeysay ee Madaxweyne William Ruto uu ku tagay Washington, durbaba midho dhal ah.
Kenya ayaa lagu wadaa in bisha Sebtembar ay ka hesho Mareykanka 150 baabuurta gaashaaman ee M1117, taasoo sare u qaadeysa awoodda ay u leedahay in ay uga hortagto weerarrada walxaha qarxa (IED) ee inta badan ay adeegsadaan Al-Shabaab.
Intaa waxa dheer, Maraykanku waxa uu ku yaboohay $7 milyan si loo casriyeeyo oo loogu xirfadeeyo Adeegga Booliska Qaranka iyada oo loo marayo tababaro horumarsan iyo barnaamijyo horumarineed.
Intaa waxaa dheer, dadaallada ka dhanka ah argagixisada ee Kenya waxaa lagu xoojiyay aasaaska Ciidanka Wadajirka ah ee Argagaxisada (JTTF-K) sanadka 2020, iyadoo gacan laga helayo FBI-da iyo Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka.
Qeybtan gaarka ah ayaa sare u qaaday awoodda Kenya ay ku baarto oo ay maxkamadeyso argagixisada, taasoo keentay in la kordhiyo heerarka xukunnada.
Kooxda Amniga ee Hay’adaha kala duwan ee qaabilsan ilaalinta xuduudka Kenya iyo Soomaaliya, ayaa shacabka Banisa ku ammaanay taageeradii ay u fidiyeen intii uu socday howlgalka.
Tani waxay muujineysaa muhiimadda sii kordheysa ee iskaashiga bulshada ee istaraatiijiyadda ka hortagga argagixisada Kenya, oo ah qayb muhiim ah oo ka mid ah habka guud ee dalka ee lagula dagaallamayo xagjirnimada.
Dadaalka Kenya ayaa ku fiday meelo ka baxsan xudduudaheeda, iyadoo ciidamadeedu ay door muhiim ah ka ciyaaraan howlgalka Midowga Afrika ee Ku-meel-gaarka ah ee Soomaaliya (ATMIS).
Ballanqaadka waddanka ee xasilloonida gobolka waxaa tusaale dheeraad ah u ah hoggaanka hawlgalka soo socda ee taageerada amniga caalamiga ah ee Haiti, taas oo muujinaysa saamaynta sii kordhaysa ee Kenya ee dadaalka nabad ilaalinta caalamiga ah.
Iyada oo qayb ka ah dadaalkeeda casriyeynta, Kenya waxa ay sidoo kale billowday cusboonaysiinta qalabkeeda amniga, oo ay ku jiraan iibsashada gawaadhida ilaalinta Miinada-iska-caabbinta ee gaadmada si loogu isticmaalo ka-hortagga argagixisada iyo hawlgallada burcad-badeedda.
Helitaankan, oo ay weheliso tababaro la xoojiyay iyo iskaashiga caalamiga ah, ayaa si weyn kor ugu qaadaya awoodaha hawlgelinta ee Kenya.
Iyadoo howlgalkan uu muujinayo guul la taaban karo, ayaa haddana khubarada dhanka ammaanka waxay ka digayaan in halista Al-Shabaab ay weli tahay mid muuqata.
Kooxda ayaa muujisay adkeysi iyo la qabsi ka dib markii ay soo wajahday cadaadis dheeraad ah oo kaga imaanayay ciidamada Kenya iyo kuwa caalamiga ah.
Si kastaba ha ahaatee, qaabka wajiyada badan ee Kenya, isku darka ficilka milatariga iyo ka qaybgalka bulshada, barnaamijyada xagjirnimada, iyo iskaashiga gobolka, ayaa muujinaya natiijooyin rajo leh oo lagu dhimayo khatarta argagixisada.
Iyadoo xaaladdu ay soo hagaageyso, ciidamada Kenya ayaa sii wada baacsiga ay ku hayaan maleeshiyaadka baxsadka ah, iyagoo xoojinaya ka go’naanshahooda amniga gobolka iyo dagaalka ka dhanka ah argagixisada.
Hawlgalkan ugu dambeeyay wuxuu markhaati u yahay go’aanka Kenya iyo awoodda sii kordheysa ee lagu ilaalinayo muwaadiniinteeda oo ay gacan ka geysaneyso dadaallada ka dhanka ah argagixisada caalamiga ah.
