Channel 4 ayaa bilaabaya barnaamij cusub oo tijaabo bulsho ah, “Ku laabo meeshii aad ka timid,” halkaas oo dadka British-ka ah ay dib ugu celin doonaan waddooyinka khatarta ah ee qaxoontiga iyo muhaajiriinta ee UK. Waxaa dhiirigeliyay qaabka abaal-marin-ku-guuleysiga Australiyaanka ah, taxanaha afar-qaybood ah waxay rabeen inay bixiyaan muuqaal aan la sifayn oo ku saabsan xaqiiqada socdaalka.
Ka qaybgalayaasha, oo ku kala aragti duwan socdaalka, ayaa ka bilaabi doona Muqdisho, Soomaaliya, iyo Raqqa, Suuriya, iyagoo wajahaya hanjabaado ay ka mid yihiin weerarro gantaallo ah, xeryo qaxooti oo buux-dhaafay, iyo marinnada doomaha khiyaanada ah. Bandhigu waxa uu doonayaa in uu ka horyimaado aragtidooda iyo in bulshada lagu baro khataraha ay la kulmaan magangalyo-doonka.
Taxanuhu waxa uu iftiimin doonaa khatarta xad dhaafka ah ee soo food saartay jidka, oo ay ku jiraan hanjabaadaha gantaalaha dhow, buuxdhaafka ba’an ee xeryaha qaxootiga, iyo waayo-aragnimada murugada leh ee ka gudubka doomaha yaryar. Marka ay maraan saxaraha oo ay ka gudbaan safafka buuraleyda, kaqeybgalayaashu waxay la kulmi doonaan dhibaatooyin daran iyo khataro nafta halis gelin kara oo qaar badan ay u adkeystaan iyagoo raadinaya badbaado iyo nolol wanaagsan.
Dhibaatada tahriibka ee ka jirta Soomaaliya ayaa ah darawalka muhiimka ah ee ka dambeeya safarradan halista ah. In ka badan 2.6 milyan oo Soomaali ah ayaa ku barakacay gudaha dalka, halka ku dhawaad hal milyan ay qaxooti ku yihiin dalalka deriska ah. Sababaha ugu horreeya waxaa ka mid ah colaadaha socda, xasillooni-darro siyaasadeed, iyo caqabadaha deegaanka sida abaaraha iyo fatahaadaha, taasoo uga sii daraysa xaaladdii bini’aadantinimo ee awalba darnayd.
Gobollada dalka Soomaaliya oo dhan, waxaa ka curatay arrin loo yaqaanno “Tahriib” oo ay dhallinyaro badan oo Soomaaliyeed isku dayaan inay si aan caadi ahayn ugu tahriibaan Yurub. Dhaqdhaqaaqan waxaa dabada ka riixaya shaqo la’aanta sare ee dhalinyarada, fursadaha la’aanta, iyo cadaadiska bulshada. Safarka, si kastaba ha ahaatee, waxaa ka buuxa khataro, oo ay ku jiraan dhiig-miirashada, xadgudubka, iyo xataa de
iyada oo loo marayo wadamo badan.
Tahriibayaal badan oo Soomaali ah ayaa sidoo kale ku go’doonsan dalal ay ka mid tahay Liibiya, kuwaasi oo ay la kulmaan xaalado adag oo isugu jira xarig iyo tacadiyo. Hay’adaha sida Hay’adda Socdaalka Adduunka (IOM) ayaa si hagar la’aan ah uga shaqeeya samatabbixinta iyo dib u celinta dadkaas, laakiin caqabadaha sida shabakadaha ka ganacsiga dadka ayaa sii adkeeya dadaalladan.
Taxanahan waxa loogu talagalay in lagu wajaho, wax baro, cadho, naxdin, iyo in lagu jiido xadhkaha daawadayaasha ee dhinacyada siyaasadda,” ayay tiri Tafatirayaasha Sare ee Channel 4 Anna Miralis iyo Madonna Benjamin qoraal wadajir ah. “Hadafkeenu waa inaan siino dadweynaha Ingiriiska faham qoto dheer oo ku saabsan khatarta argagaxa leh ee magangalyo-doonka ay la kulmaan.”
Soo saaraha fulinta Liam Humphreys ayaa muujiyay farxad ku saabsan mashruuca, isagoo leh, “Waan ku faraxsanahay inaan ka shaqeyneyno taxanahan geesinimada leh iyo kuwa soo jiidashada leh. ‘Ku laabo meeshii aad ka timid’ waxay bixin doontaa aragti gaar ah oo soo jiidasho leh oo ku saabsan dhibaatada magangalyo-doonka, oo caqabad ku ah. fikrado hore iyo hurinta dood qaran.”
Ku dhawaaqista taxanaha ah ayaa imanaysa marka socdaalka uu weli yahay arrin muran ka taagan yahay gudaha UK. Dhawaan ayaa Ra’iisul Wasaarihii hore ee dalkaasi Sir Keir Starmer waxa uu xaqiijiyay in la baabi’iyay qorshihii lagu masaafurinayay Rwanda, kaasi oo la doonayay in lagu hakiyo Tahriibayaasha ka soo gudbaya Kanaalka English-ka.
