Afhayeenka Madaxweyni hore Koonfur Galbeed, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, ayaa si adag uga hadlay doorka sii kordhaya ee Turkiga uu ku leeyahay Soomaaliya, isaga oo ku eedeeyay Ankara inay faragelin ku sameyneyso arrimaha gudaha dalka, isla markaana adeegsaneyso saameyn siyaasadeed, dhaqaale iyo mid militari.
Afhayeenka ayaa sheegay in Soomaaliya aysan noqon karin goob ay quwado shisheeye ku fushadaan dano siyaasadeed, militari iyo dhaqaale, isaga oo xusay in faragelinta noocan ah ay saameyn ku yeelan karto madax-bannaanida dalka iyo awoodda shacabka Soomaaliyeed ay u leeyihiin inay go’aankooda siyaasadeed si madax-bannaan u qaataan.
“Turkigu waa in uu ogaadaa in Soomaaliya aysan ahayn barxad uu ku fushado dano siyaasadeed, militari iyo dhaqaale,” ayuu yiri afhayeenka, isaga oo dhaliil u jeediyay siyaasadaha iyo hawlgallada Turkiga ee Soomaaliya.
Wuxuu sidoo kale sheegay in taageerada siyaasadeed ee la siiyo dhinacyo gaar ah iyo muujinta awoodda militari gudaha Soomaaliya ay abuuri karaan walaac ku saabsan madax-bannaanida iyo jihada siyaasadeed ee dalka.
Afhayeenka ayaa hadalkiisa ku adkeeyay in go’aannada siyaasadeed ee Soomaaliya ay tahay inay ka yimaadaan shacabka Soomaaliyeed iyo hay’adaha dalka, isaga oo ka digay in arrimaha gudaha lagu saleeyo dano ay leeyihiin dowlado shisheeye.
“Bad iyo berri, Soomaaliya ma aha hanti Turkigu leeyahay. Siyaasadda Soomaaliya waxaa go’aaminaya dadka Soomaaliyeed, ee ma go’aamiyaan quwado shisheeye, heshiisyo mugdi ku jiro ama dano dibadeed,” ayuu yiri.
Hadalkan ayaa kusoo beegmaya xilli xiriirka Soomaaliya iyo Turkiga uu gaaray heer sare dhinacyada iskaashiga difaaca, dhaqaalaha, tamarta iyo arrimaha badda. Dowladda Soomaaliya iyo Turkiga ayaa sannadihii lasoo dhaafay saxiixay heshiisyo dhowr ah oo labada dhinac ay ku qeexeen iskaashi istiraatiiji ah.
Si kastaba, ballaarashada iskaashigaasi ayaa sidoo kale dhalisay dood siyaasadeed oo ku saabsan heerka ay gaarsiisan tahay ku tiirsanaanta Soomaaliya ee taageerada dibadda iyo sida loo ilaalinayo madax-bannaanida go’aan qaadashada dalka.
Afhayeenka Laftagareen ayaa sidoo kale ku baaqay in si dhab ah loo baaro loona qiimeeyo heshiisyada iyo hawlgallada Turkiga ee Soomaaliya, gaar ahaan waxa uu ku tilmaamay in la ogaado cidda dhab ahaan ka faa’iideysanaysa heshiisyada iyo iskaashiga labada dal.
“Waxaa waqtigeedii la gaaray in si adag loo baaro loona qiimeeyo heshiisyada iyo hawlgallada Turkida ee Soomaaliya, gaar ahaan cidda ka faa’iideysanaysa,” ayuu hadalkiisa ku soo gabagabeeyay.
Doodda ku saabsan doorka Turkiga ee Soomaaliya ayaa xasaasi ka ah dhinaca siyaasadda, maadaama Ankara ay ka mid tahay dowladaha shisheeye ee xiriirka dhow la leh Muqdisho. Turkiga wuxuu Soomaaliya ka taageeraa dhinacyada tababarka ciidamada, amniga, horumarinta kaabayaasha dhaqaalaha iyo arrimo kale oo istiraatiiji ah.
Dhinaca kale, dadka dhaliila siyaasadda Turkiga ee Soomaaliya waxay ku doodaan in iskaashiga shisheeye uu u baahan yahay hufnaan, isla-xisaabtan iyo in heshiisyada waaweyn si cad loo horgeeyo hay’adaha ay khusayso, si loo hubiyo in danta Soomaaliya ay tahay mudnaanta koowaad.
Hadalka kasoo baxay dhinaca Laftagareen ayaa sidaas darteed dib u soo nooleynaya doodda ku saabsan halka uu ku egyahay iskaashiga caalamiga ah, halka ay ka bilaabaneyso faragelinta arrimaha gudaha, iyo sida Soomaaliya u ilaalin karto madax-bannaanideeda iyadoo weliba ka faa’iideysanaysa taageerada iyo iskaashiga ay la leedahay dowladaha saaxiibka ah.
Waxaa muuqata in doorka Turkiga ee Soomaaliya uu sii ahaan doono arrin si weyn looga doodi doono, gaar ahaan iyadoo dalka uu wajahayo isbeddello siyaasadeed, amni iyo dhaqaale. Su’aasha ugu weyn ee taagan ayaa ah sida loo dheellitiri karo iskaashiga caalamiga ah iyo ilaalinta madax-bannaanida iyo go’aan-qaadashada Soomaaliya.
