Xiisadda siyaasadeed iyo amni ee ka taagan magaalada Beledweyne ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan ka qeybgalka Madaxweyne ku-xigeenka Hirshabeelle, Cabdifataax Xasan Afrax, ee munaasabadda caleema-saarka hoggaanka cusub ee maamulka, oo la qorsheeyay in 8-da Nofeembar 2026 lagu qabto magaalada Jowhar.
Su’aasha ugu weyn ee hadda taagan ayaa ah in Afrax uu berri gaari doono Jowhar, xilli warar sheegayaan in guriga uu ka deggen yahay xaafadda Ceel Jaale ee Beledweyne ay hareereeyeen maleeshiyaad Macawiisley ah. Haddii xaaladdaasi sii socoto, waxay caqabad ku noqon kartaa safarkiisa iyo ka qeybgalka munaasabadda.
Diyaargarowga Jowhar iyo suurtagalnimada ka qeybgalka Madaxweyne ku-xigeenka Hirshabeelle ,Magaalada Jowhar waxaa 7-da Nofeembar ka socday diyaar-garowgii ugu dambeeyay ee munaasabadda caleema-saarka Madaxweyne Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe iyo ku-xigeenkiisa Cabdifataax Xasan Afrax. Wararka laga helayo Jowhar ayaa sheegaya in munaasabadda loo qorsheeyay 8-da Nofeembar, isla markaana ay magaalada gaareen mas’uuliyiin iyo marti sharaf kala duwan.
Cabdifataax Xasan Afrax wuxuu ku jiraa hoggaanka la caleema-saarayo, sidaas darteed waxaa la filayaa inuu ka mid noqdo mas’uuliyiinta munaasabadda.
Maxaa caqabad ku noqon kara safarkiisa?Wararka ka imanaya Beledweyne ayaa sheegaya in maleeshiyaad Macawiisley ah ay ku sugnaayeen agagaarka guriga Cabdifataax Xasan Afrax ee xaafadda Ceel Jaale. Warbaahinno kala duwan ayaa baahiyay in dhaqdhaqaaqyada hubeysan ay sare u qaadeen walaaca laga qabo ammaankiisa iyo suuragalnimada iska horimaad dhex mara ciidamada kala taageersan dhinacyada siyaasadda.
Dhanka kale, warbixinno ayaa tilmaamaya in xiisaddu aysan ku koobnayn guriga Madaxweyne ku-xigeenka. Waxaa sidoo kale jira dhaqdhaqaaqyo ciidan iyo kulamo siyaasadeed oo ay wadaan dhinacyada isku haya mustaqbalka maamulka Hirshabeelle.
Ciidamo ka tirsan milatariga Soomaaliya iyo NISA ayaa waxaa ay tageen guriga Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan, halka garoonka diyaaradaha Beledweyne ay ka jireen warar ku saabsan xannibaado iyo digniino la xiriira dhaqdhaqaaqa diyaaradaha. Arrimahaas waxay muujinayaan in xaaladda amni ee magaalada ay tahay mid xasaasi ah.
Cabdifataax Xasan Afrax ayaa sheegay in ujeeddada safarkiisa Beledweyne ay tahay inuu la kulmo odayaasha dhaqanka iyo siyaasiyiinta diidan hannaankii doorashada Hirshabeelle, si loo dhageysto tabashooyinkooda loona raadiyo isfaham.
Hadalka Afrax wuxuu muujinayaa inuu doonayo inuu khilaafka ku xalliyo wada hadal, balse weli lama oga in dadaalladaasi horseedi doonaan in xaaladda amni ee magaalada ay degto ka hor munaasabadda Jowhar.
Baaqii Ugaas Yuusuf iyo saameynta uu ku yeelan karo caleema-saarka,Xiisadda ayaa sii xoogaysatay kaddib markii Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan Ugaas Khaliif uu ciidamada iyo dadka reer Hiiraan ugu baaqay inay isugu yimaadaan Beledweyne, si ay uga jawaabaan waxa uu ku tilmaamay khatar ku wajahan bulshada iyo deegaanka.
Ugaasku wuxuu si gaar ah ugu baaqay ciidamada ka soo jeeda gobolka Hiiraan inay garab istaagaan bulshada, isagoo sidoo kale ka digay in ciidamada qaranka loo adeegsado khilaafka ka dhex taagan dadka deegaanka iyo maamulka Hirshabeelle.
Baaqan ayaa sii adkeynaya xaaladda siyaasadeed, maadaama uu imanayo xilli Madaxweyne ku-xigeenka cusub uu magaalada ku sugan yahay, halka Jowhar ay isu diyaarinayso munaasabadda caleema-saarka.
Khilaafka siyaasadeed ee ka dambeeya xiisadda,Khilaafka hadda ka taagan Beledweyne wuxuu salka ku hayaa diidmada qaybo ka mid ah siyaasiyiinta iyo odayaasha gobolka Hiiraan ee ku aaddan hannaankii loo maray doorashada hoggaanka Hirshabeelle.
Cali Guudlaawe ayaa dib loogu doortay Madaxweynaha Hirshabeelle, halka Cabdifataax Xasan Afrax loo doortay Madaxweyne ku-xigeen. Hase yeeshee, dhinacyada diidan doorashada ayaa ku doodaya in aan heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay laga gaarin matalaadda Hiiraan iyo awood-qaybsiga labada gobol ee maamulka.
Sidaas darteed, caleema-saarka Jowhar wuxuu noqon karaa munaasabad lagu muujiyo sii socoshada hoggaanka cusub, balse ma aha mid keligiis xallin karta tabashooyinka siyaasadeed ee ka jira Beledweyne.
Madaxweyne ku-xigeenku ma ka qeyb geli doonaa berri?Marka la eego xogta hadda la hayo, Cabdifataax Xasan Afrax waxaa la filayaa inuu ka mid noqdo hoggaanka lagu caleema-saarayo Jowhar, laakiin ka qeybgalka safarkiisa berri weli si rasmi ah looma xaqiijin.
Waxaa jira dhowr arrimood oo go’aamin kara inuu munaasabadda tago: in xaaladda amni ee Beledweyne la dejiyo, in la helo waddo ammaan ah oo uu ku safro, iyo in wada hadallada socda ay keenaan is-afgarad ama ugu yaraan dammaanad amni.
Haddii uu ka ambabaxo Beledweyne oo uu gaaro Jowhar, waxay noqon doontaa tallaabo muujinaysa in khilaafka jira uusan si buuxda u hor istaagin munaasabadda hoggaanka cusub. Haddii uusan ka qeybgelinna, waxaa soo bixi kara su’aalo siyaasadeed oo ku saabsan sida hoggaanka Hirshabeelle u wajahayo tabashooyinka gobolka uu Madaxweyne ku-xigeenku ka soo jeedo.
