Xiisadda siyaasadeed iyo amni ee magaalada Beledweyne, xarunta gobolka Hiiraan, ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan tallaabada xigta ee dowladda federaalka iyo maamulka Hirshabeelle, iyadoo ay jiraan walaac laga qabo in khilaafka siyaasadeed uu isu beddelo iska horimaad hubeysan.
Mid ka mid ah su’aalaha la isweydiinayo ayaa ah in diyaaradaha dagaalka ee F-16 ee Turkiga uu keenay Soomaaliya loo adeegsan karo xaaladda ka taagan Beledweyne, iyo saameynta ay arrintaasi ku yeelan karto magaalada.
Diyaaradaha F-16 ee Turkiga ayaa la sheegay inay Soomaaliya soo gaareen horraantii 2026, waxaana saraakiil ka tirsan dowladda Soomaaliya ay xaqiijiyeen joogitaankooda. Diyaaradahan ayaa ka mid ah awoodaha milatari ee Turkiga, waxaana loo adeegsadaa hawlgallo kala duwan oo ay ka mid yihiin taageerada ciidamada dhulka iyo weerarrada cirka.
Si kastaba ha ahaatee, ma jiro war rasmi ah oo xaqiijinaya in diyaaradaha F-16 loo qorsheeyey inay howlgal ka fuliyaan Beledweyne ama in amar noocaas ah la bixiyey.
Xiisadda Beledweyne ayaa la xiriirta khilaafaadka siyaasadeed ee ka jira gobolka Hiiraan, gaar ahaan arrimaha maamulka Hirshabeelle, doorashada iyo matalaadda gobolka. Siyaasiyiin, odayaal dhaqameed iyo qaybaha bulshada ayaa siyaabo kala duwan uga hadlay xaaladda magaalada iyo mustaqbalka maamulka gobolka.
Waxaa sidoo kale jiray warar ku saabsan dhaqdhaqaaqyo ciidan iyo hub culus oo laga dareemay magaalada iyo nawaaxigeeda, taas oo sii kordhisay walaaca laga qabo in khilaafka siyaasadeed uu isu beddelo dagaal.
Haddii diyaaradaha F-16 loo adeegsado howlgal milatari oo ka dhaca Beledweyne, waxaa ka dhalan kara saameyn dhinacyo badan leh. Waxaa ugu horreeya khatarta ah in dagaalku ku fido gudaha magaalada, taas oo halis gelin karta nolosha dadka rayidka ah, guryaha, goobaha ganacsiga iyo xarumaha adeegyada bulshada.
Weerar cirka ah oo ka dhaca meel ay dadku ku badan yihiin wuxuu sababi karaa dhimasho, dhaawac iyo barakac, iyadoo qoysas badan ay ku qasbanaan karaan inay ka baxaan guryahooda si ay u raadsadaan goobo ammaan ah.
Waxaa sidoo kale dhici karta in dagaal gudaha ah uu saameeyo dadaallada amni ee ka dhanka ah Al-Shabaab. Gobolka Hiiraan wuxuu ka mid yahay goobaha ay ciidamada dowladda iyo Macawiisleydu ka wadaan hawlgallada ka dhanka ah kooxda, waxaana khilaaf gudaha ah uu saameyn ku yeelan karaa wada-shaqeynta ciidamada iyo xoogagga deegaanka.
Dhanka siyaasadda, adeegsiga awood milatari xilli uu jiro khilaaf la xiriira maamulka iyo doorashada wuxuu sii adkeyn karaa xiriirka dowladda federaalka, maamulka Hirshabeelle iyo siyaasiyiinta gobolka Hiiraan. Arrintaasi waxay sidoo kale dhalin kartaa su’aalo ku saabsan doorka Turkiga iyo heshiisyada milatari ee uu la leeyahay Soomaaliya.
Waxaa muhiim ah in la kala saaro hawlgallada amniga ee ka dhanka ah Al-Shabaab iyo khilaafaadka siyaasadeed ee gudaha. Haddii muranka Beledweyne uu ku salaysan yahay doorasho, matalaad iyo awood-qaybsi, arrimahaas waxay u baahan yihiin xal siyaasadeed oo ay qayb ka yihiin dhinacyada ay khusayso.
Dadka ku nool Beledweyne ayaa wajahaya walaac ku saabsan mustaqbalka amniga magaalada, iyadoo ay muhiim tahay in laga hortago iska horimaad kasta oo waxyeello u geysan kara shacabka.
