Saldhigga Ciidanka Cirka Soomaaliya ee Balidoogle ayaa wajahaya qorshe dib-u-habeyn iyo ballaarin, kaddib markii saraakiil Turki ah ay booqdeen saldhigga, halkaas oo la doonayo in laga hirgeliyo xarun muhiim u ah iskaashiga milatari ee Soomaaliya iyo Türkiye.
Qorshahan ayaa la sheegay inuu qeyb ka yahay dadaallada lagu horumarinayo awoodda ciidamada Soomaaliya, gaar ahaan dhinaca duulista milatariga, tababarka iyo howlaha wadajirka ah ee ay la leeyihiin saaxiibada caalamiga ah.
Saraakiisha Turkiga ayaa booqashadooda ku eegayay qorshaha lagu ballaarinayo kaabayaasha saldhigga, iyadoo la hadal hayo in la kordhiyo dhererka runway-ga iyo in la dhiso hangarro loogu talagalay diyaaradaha milatariga. Haddii qorshahan la fuliyo, Balidoogle wuxuu yeelan karaa awood dheeraad ah oo uu ku martigeliyo diyaarado iyo howlgallo milatari oo kala duwan.
Qorshaha Balidoogle: Soomaaliya iyo Türkiye oo doonaya inay ballaariyaan iskaashiga milatari, Mareykankana laga dareemayo isbeddel
Saldhigga Ciidanka Cirka Soomaaliya ee Balidoogle, oo ku yaalla gobolka Shabeellaha Hoose, ayaa la sheegay in loo qorsheynayo inuu noqdo xarun muhiim u ah iskaashiga milatari ee Soomaaliya iyo dowladda Türkiye, xilli ay socdaan isbeddello la xiriira joogitaanka iyo howlaha ciidamada shisheeye ee dalka.
Saraakiil Turki ah ayaa booqday saldhigga, iyagoo qiimeyn ku sameynaya qorshe la xiriira horumarinta kaabayaasha milatari ee halkaas ku yaalla. Qorshaha la sheegay ayaa waxaa ka mid ah ballaarinta runway-ga ay diyaaraduhu ku deggaan kuna duulaan iyo dhismaha hangarro cusub oo loogu talagalay diyaaradaha milatariga.
Hirgelinta qorshahan ayaa Balidoogle siin karta awood dheeraad ah oo dhinaca duulista milatariga ah, iyadoo sidoo kale abuuri karta fursado lagu ballaariyo tababarrada, dayactirka diyaaradaha iyo howlaha wadajirka ah ee ciidamada Soomaaliya iyo Türkiye.
Xiriirka milatari ee Soomaaliya iyo Türkiye ayaa sannadihii u dambeeyay yeeshay iskaashi dhinacyo kala duwan leh, gaar ahaan tababarka ciidamada, qalabeynta iyo dhismaha awoodda hay’adaha difaaca Soomaaliya.
Türkiye ayaa door muuqda ku leh tababarka ciidamada Soomaaliya, waxaana magaalada Muqdisho ku yaalla xarunta tababarka milatariga ee TURKSOM, oo ay ku soo baxeen ciidamo Soomaaliyeed oo ka qeyb qaata howlaha amniga dalka.
Bishii Sebtembar 2026, Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, xilgaarsiinta ayaa kulan la yeeshay wafdi milatari oo Turki ah, kaas oo uu hoggaaminayay taliyaha xarunta TURKSOM, Jeneraal Sabahattin Kalkan. Kulanka ayaa looga hadlay xoojinta iskaashiga difaaca, tababarka iyo kobcinta awoodda ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya.
Booqashada saraakiisha Turkiga ee Balidoogle waxay ku soo beegmaysaa xilli iskaashiga labada dal uu sii ballaaranayo, inkastoo aan weli si rasmi ah loo shaacin faahfaahinta mashruuca la sheegay in saldhigga laga hirgelinayo.
Ballaarinta runway-ga iyo dhismaha hangarrada ayaa ka mid ah waxyaabaha ugu waaweyn ee lagu sheegay qorshaha cusub.
Runway ballaaran iyo kaabayaal diyaaradeed oo casri ah ayaa saldhigga u sahli kara inuu qaabilo diyaarado milatari oo kala duwan, halka hangarradu ay fududeyn karaan keydinta, ilaalinta iyo dayactirka diyaaradaha.
Sidoo kale, horumarinta xarunta ayaa suuragelin karta in la helo goob ay ciidamada Soomaaliya iyo saaxiibadooda caalamiga ah ku qabtaan tababarro iyo howlgallo iskaashi.
Si kastaba ha ahaatee, weli lama hayo faahfaahin rasmi ah oo caddeyneysa waqtiga la bilaabayo dhismaha, miisaaniyadda mashruuca iyo nooca diyaaradaha loogu talagalay xarunta.
Dhanka kale, waxaa soo baxaya warar sheegaya in saraakiisha Mareykanka ee ku sugan Balidoogle ay u wareegi karaan xarunta ciidamada Danab ee Muqdisho, iyadoo sidoo kale la hadal hayo isbeddel ku yimaada qaabka ay ciidamada caalamiga ah uga howlgalaan saldhigga.
Mareykanka ayaa muddo dheer taageero siiyay ciidamada Danab, gaar ahaan tababarka, talo-bixinta iyo horumarinta awooddooda howlgallada gaarka ah.
Dowladda Soomaaliya ayaa iyaduna dadaal ugu jirta in ciidamada qaranku si tartiib ah ula wareegaan mas’uuliyadda amniga, taas oo qayb ka ah qorshaha lagu dhisayo ciidan awood u leh inuu si madax-bannaan u guto waajibaadkiisa.
Ra’iisul Wasaaraha xilgaarsiinta Soomaaliya, Xamse Cabdi Barre, ayaa 28-kii Sebtembar 2026 ka qeyb galay munaasabadda qalin-jabinta dufcaddii 12-aad ee ciidamada Danab, taas oo ka dhacday saldhigga Balidoogle. Munaasabaddaas ayuu Mareykanka uga mahadceliyay taageerada uu siiyo ciidamada gaarka ah ee Soomaaliya.
Isbeddellada laga sheegayo Balidoogle ayaa sidoo kale ku soo beegmaya xilli howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya uu ku jiro marxalad dib-u-habeyn iyo kala-guur.
Howlgalka AUSSOM ayaa la wareegay waajibaadkii howlgalka ATMIS bishii Janaayo 2025, iyadoo qorshayaasha Midowga Afrika ay xoogga saarayaan taageeridda ciidamada Soomaaliya iyo sidii ay si tartiib ah ula wareegi lahaayeen mas’uuliyadda amniga.
Midowga Afrika ayaa bishii Abriil 2026 yeeshay wadatashiyo ku saabsan awoodaha duulista ee howlgalka AUSSOM iyo qorshaha qeybinta diyaaradaha iyo saacadaha duulimaadyada muddada 2026–2027.
Saldhigga oo yeesha runway iyo hangarro casri ah wuxuu fududeyn karaa howlaha gaadiidka milatariga, diyaaradaha iyo isku-duwidda ciidamada, balse horumarka noocaas ah wuxuu sidoo kale u baahan yahay shaqaale Soomaaliyeed oo tababaran, miisaaniyad joogto ah iyo nidaam maamul oo awood u leh dayactirka iyo ilaalinta xarunta.
