Khilaaf xooggan ayaa maalmihii la soo dhaafay ka dhex taagnaa qaar ka mid ah madaxda Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliya, iyadoo xiisaddu si gaar ah uga dhalatay xarunta baasaboorrada ee degmada Cabdi Casiis ee magaalada Muqdisho.
Khilaafka ayaa la sheegay inuu ka dhashay magacaabis uu sameeyay madaxa baarista ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, Cabdi-Qafaar Axmed Xasan, kaas oo sarkaal cusub u diray qaybta baarista ee xarunta Cabdi Casiis.
Tallaabadaasi ayaa dhalisay muran, maadaama sarkaalka cusub uu laanta tegay iyadoo uu horey u jiray sarkaal qaabilsan qaybta baarista. Sida xogaha laga helayo ay sheegayaan, arrintan ayaa keentay is-mariwaa ku saabsan cidda uu sarkaalku ka amar qaadanayo iyo awoodda maamulka ee xarunta.
Khilaafka ayaa ugu dambeyn gaaray heer uu soo dhexgalo Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, Xuseen Iidow, kaas oo la sheegay inuu shalay galab tegay xarunta Cabdi Casiis si uu u dhageysto dhinacyada isku haya arrinta, isla markaana xal looga gaaro khilaafka.
Wararka ayaa sheegaya in madaxa xarunta uu Agaasimaha u sheegay inuusan aqbali doonin waxa uu ku tilmaamay awood sharci-darro ah oo lagu faragelinayo maamulka qaybta baarista, isagoo ku adkeystay in magacaabista iyo maamulka xaruntu ay leeyihiin nidaam iyo hab-raac u gaar ah.
Xog cusub oo soo baxday ayaa sidoo kale sheegaysa in Agaasimaha Guud Xuseen Iidow laga soo celiyay xarunta Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ee degmada Cabdi Casiis, inkastoo aan weli si rasmi ah loo xaqiijin sababta keentay tallaabadaasi iyo cidda go’aanka ka dambeysay.
Dhacdadan ayaa kusoo beegmaysa xilli Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ay ka dhex jiraan khilaafaad la xiriira shaqada iyo maamulka, iyadoo is-mariwaaga ka taagan xarunta Cabdi Casiis uu su’aalo badan ka keenay sida ay u kala sarreeyaan awoodaha saraakiisha iyo habka magacaabista shaqaalaha hay’adda.
Xarunta Cabdi Casiis ayaa ka mid ah goobaha muhiimka ah ee shacabka Muqdisho ay u tagaan adeegyada baasaboorka iyo adeegyada kale ee la xiriira socdaalka. Sidaas darteed, khilaaf kasta oo ka dhex dhaca maamulka xarunta ayaa walaac ka abuuri kara in uu saameeyo adeegyada ay shacabka ka helaan.
Waxaa sidoo kale jira cabashooyin ay dadka adeegga raadsada ka muujiyeen habka ay u socdaan adeegyada baasaboorka, gaar ahaan safafka, nidaamka adeeg bixinta iyo kharashaadka ay dadka qaar sheegayaan inay ku baxaan marka ay adeegyada raadinayaan.
Waxa hadda si weyn loo sugayaa jawaabta Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda ee ku aaddan waxa ka dhacay xarunta Cabdi Casiis, sababta loo diray sarkaalka cusub iyo cidda sharci ahaan awoodda u leh magacaabista saraakiisha ka howlgala qaybaha kala duwan ee xarumaha baasaboorrada.
Sidoo kale waxaa muhiim ah in hay’addu caddeyso wararka sheegaya in Agaasimaha Guud laga soo celiyay xarunta iyo haddii arrintaasi ay xiriir la leedahay khilaafka maamulka ee maalmahan ka taagnaa xarunta.
Ilaa iyo hadda ma jirto faahfaahin rasmi ah oo si buuxda uga soo baxday Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda oo lagu sharaxayo sababta khilaafka iyo tallaabooyinka laga qaaday.
Dhacdadan ayaa sidaas darteed sii kordhinaysa su’aalaha ku saabsan maamulka gudaha ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda iyo haddii khilaafaadka ka dhex jira madaxda iyo saraakiisha hay’addu ay saameyn ku yeelan karaan adeegyada muhiimka ah ee loo hayo shacabka Soomaaliyeed.
