Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), ayaa magaalada New York khudbad iyo dood ka jeediyey Golaha Xiriirka Dibadda ee Maraykanka, Council on Foreign Relations (CFR), halkaas oo uu kaga hadlay xaaladda Somaliland, dadaallada ay ugu jirto aqoonsi caalami ah iyo doorka ay sheeganayso inay ka qaadan karto amniga iyo dhaqaalaha Geeska Afrika.
Kulanka ayaa dhacay 24-kii Sebtembar 2026, iyadoo CFR uu sheegay in madaxweynaha Somaliland uu ka hadlayo dalabka aqoonsiga caalamiga ah ee Somaliland iyo xaaladda amni ee gobolka.
Madaxweyne Cirro ayaa madasha kaga hadlay doodda muddo dheer taagnayd ee ku saabsan Somaliland, isagoo ku adkeystay mowqifka Hargeysa ee ah in Somaliland ay tahay dal iskiis isu maamula oo muddo dheer dhisayay hay’ado siyaasadeed iyo kuwo amni.
Hadallada madaxweynaha ayaa qayb ka ahaa socdaal uu dhowaan ku marayay Maraykanka, kaas oo lagu xoojiyay kulamo uu la yeeshay xubno ka tirsan Congress-ka Maraykanka, hay’ado siyaasadeed iyo xarumo cilmi-baaris oo ka shaqeeya arrimaha dibadda iyo amniga.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland ayaa sheegtay in socdaalka madaxweynaha uu diiradda saarayay aqoonsiga Somaliland iyo sidii loo xoojin lahaa xiriirka Somaliland iyo Maraykanka, gaar ahaan dhinacyada amniga, dhaqaalaha, maalgashiga iyo xasilloonida gobolka.
Mid ka mid ah qodobada ugu muhiimsanaa ee Madaxweyne Cirro uu ku celceliyay ayaa ahaa baahida Somaliland u qabto aqoonsi caalami ah.
Somaliland waxay tan iyo 1991 sheegatay inay dib ula soo noqotay madaxbannaanideedii, kaddib markii ay burburtay dowladdii dhexe ee Soomaaliya. Maamulka Hargeysa ayaa muddo dheer beesha caalamka u sheegayay in uu dhistay hay’ado dowladeed, nidaam doorasho, ciidan iyo hay’ado kale oo uu ku maamulo dhulka uu sheeganayo.
Madaxweyne Cirro ayaa dooddiisa ku dhisay fikradda ah in Somaliland aan loo eegin oo keliya dhinaca taariikhda, balse sidoo kale laga fiiriyo waxa ay maanta tahay iyo waxa ay ku biirin karto xasilloonida iyo danaha dhaqaale ee gobolka.
Dhinaca Soomaaliya, dowladda federaalka ayaa si joogto ah u sheegta in Somaliland ay qayb ka tahay dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ayna tahay arrin la xiriirta midnimada iyo madaxbannaanida dalka.
Sidaas darteed, khilaafka u dhexeeya Muqdisho iyo Hargeysa weli wuxuu ku salaysan yahay laba mowqif oo si weyn u kala duwan: Somaliland oo dalbanaysa aqoonsi caalami ah iyo Soomaaliya oo ku adkaysanaysa midnimada dhuleed ee dalka.
Madaxweyne Cirro ayaa sidoo kale isku dayay inuu doodda aqoonsiga ka dhigo arrin la xiriirta danaha istiraatiijiga ah ee caalamka.
Somaliland waxay ku taallaa meel muhiim ah oo ku dhow Gacanka Cadmeed iyo marin-biyoodka isku xira Badda Cas iyo Badweynta Hindiya. Dekedda Berbera ayaa sidoo kale Somaliland u aragtaa mid ka mid ah hantideeda istiraatiijiga ah ee muhiimka u noqon karta ganacsiga iyo amniga gobolka.
Intii uu Washington ku sugnaa, madaxweynaha Somaliland wuxuu kulamo la yeeshay xarumo siyaasadeed oo Maraykan ah, waxaana laga hadlay amniga Badda Cas, xorriyadda maraakiibta, ganacsiga iyo fursadaha maalgashi.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland ayaa sheegtay in kulankii madaxweynaha uu la yeeshay Atlantic Council iyo Foundation for Defense of Democracies lagu falanqeeyay amniga Geeska Afrika iyo Gacanka Cadmeed, amniga maraakiibta iyo fursadaha iskaashi ee Somaliland iyo Maraykanka.
Dooddan ayaa muujinaysa in Somaliland ay doonayso inay aqoonsigeeda caalamiga ah ku xoojiso muhiimadda juqraafiyeed ee ay leedahay.
Socdaalka Madaxweyne Cirro ee Maraykanka ayaa sidoo kale ku soo beegmay xilli Hargeysa ay kordhinayso dadaallada ay kula xiriirayso siyaasiyiinta iyo xarumaha go’aan-qaadashada ee Washington.
19-kii Sebtembar, Cirro wuxuu Capitol Hill kula kulmay Senator Ted Cruz. Sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland, kulanka waxaa looga hadlay aqoonsiga Somaliland, iskaashiga istiraatiijiga ah, amniga, dhaqaalaha iyo xasilloonida Geeska Afrika.
Sidoo kale, madaxweynaha ayaa Washington kula kulmay xubno iyo khubaro ka tirsan Atlantic Council iyo Foundation for Defense of Democracies. Kulamadaas waxaa lagu soo bandhigay muhiimadda juqraafiyeed ee Somaliland iyo dekedda Berbera.
Intii uu socdaalku socday, Cirro wuxuu sidoo kale warbaahin iyo xarumo siyaasadeed oo Maraykan ah kaga hadlay fursadaha dhaqaale iyo istiraatiijiyadeed ee Somaliland.
CFR waa xarun cilmi-baaris iyo falanqayn siyaasadda arrimaha dibadda ah oo ku taalla Maraykanka, waxaana ay martigelisaa madax iyo siyaasiyiin ka kala socda dalal badan.
In Madaxweynaha Somaliland lagu martigeliyo madasha CFR waxay siisay Hargeysa fursad ay si toos ah ugu bandhigto mowqifkeeda dad ku jira doodda siyaasadda arrimaha dibadda ee Maraykanka.
CFR ayaa si rasmi ah u diiwaangelisay kulanka, iyadoo sheegtay in madaxweyne Cirro uu ka hadlayay dalabka Somaliland ee aqoonsi caalami ah iyo xaaladda amni ee gobolka.
Si kastaba, ka qaybgalka ama martigelinta CFR lafteedu ma aha aqoonsi dowladeed oo Maraykan ah. Waa madal dood iyo falanqayn siyaasadeed, waxaana muhiim ah in la kala saaro martigelinta madaxweynaha iyo go’aan rasmi ah oo ay qaadato dowladda Maraykanku.
Socdaalka New York ayaa sidoo kale yimid iyadoo xiriirka Somaliland iyo Israel uu galay marxalad cusub.
24-kii Sebtembar, Madaxweynaha Somaliland wuxuu New York kulan kula yeeshay Danny Danon, safiirka Israel u fadhiya Qaramada Midoobay. Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland ayaa sheegtay in kulanka looga hadlay xoojinta xiriirka labada dhinac iyo iskaashiga dhinacyada kala duwan.
Xiriirka Somaliland iyo Israel ayaa noqday mid muhiim u ah siyaasadda cusub ee gobolka, gaar ahaan marka laga hadlayo Badda Cas, amniga maraakiibta iyo ganacsiga.
Arrintan ayaa sidoo kale sii kordhisay dareenka siyaasadeed ee ku xeeran Somaliland, Soomaaliya iyo dalalka gobolka.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa muddo dheer ku adkeysanaysay in Somaliland ay qayb ka tahay Soomaaliya, isla markaana aysan jirin waddo sharci ah oo maamulka Hargeysa uu si madax-bannaan ugu raadsan karo aqoonsi caalami ah.
Mogadishu waxay arrinta Somaliland u aragtaa mid la xiriirta ilaalinta midnimada iyo madaxbannaanida dhuleed ee Soomaaliya.
Sidaas darteed, dadaalka diblomaasiyadeed ee Madaxweyne Cirro ee Washington iyo New York wuxuu si toos ah ugu dhex jiraa khilaaf siyaasadeed oo muddo dheer u dhexeeyay labada dhinac.
Kulanka CFR wuxuu Somaliland u ahaa fursad ay ku soo bandhigto aragtideeda, laakiin waxa uu sidoo kale furayaa dood ku saabsan tallaabada xigta ee siyaasadda aqoonsiga.
Somaliland waxay doonaysaa in dooddeeda loo arko mid ku salaysan amni, ganacsi, maalgashi iyo istiraatiijiyadda Badda Cas, halkii ay ka ahaan lahayd oo keliya muran taariikhi ah oo u dhexeeya Hargeysa iyo Muqdisho.
Dhanka kale, dowladda Soomaaliya waxay u badan tahay inay sii waddo mowqifkeeda ah in arrinta Somaliland ay tahay arrin gudaha Soomaaliya ah oo aan loo adeegsan karin in lagu beddelo xuduudaha iyo qaab-dhismeedka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
.
