Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa ugu baaqay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed inuu qaado tallaabooyin lagu yareynayo walaaca ay Soomaaliya ka qabto midnimadeeda, madax banaanideeda iyo madax banaanideeda. Baaqan ayaa la sameeyay mar ay dhawaan wada hadal dhanka taleefoonka ah ku wadahadleen labada mas’uul, iyadoo lagu nuux-nuuxsaday doorka Turkiga ee dhex dhexaadinta xiisadaha u dhaxeeya Soomaaliya iyo Itoobiya.
Erdogan ayaa carabka ku dhuftay in wax ka qabashada walaacyadan ay muhiim u tahay fududeynta hanaanka dhex dhexaadinta ee socda ee lagu doonayo in lagu xaliyo khilaafaadka u dhaxeeya wadamada deriska ah. Xiisadan ayaa ugu horrayn ka dhalatay is-afgaradkii dhexmaray Itoobiya iyo Somaliland, kaasoo sababay inuu xumaado xiriirka Soomaaliya.
Intii uu socday khadka taleefoonka, Erdogan waxa uu ku celiyay sida ay uga go’an tahay Turkiga in la soo afjaro khilaafka, waxa uuna hoosta ka xariiqay muhiimadda ay u leedahay ficilada Itoobiya ee soo celinta xasiloonida. Waxa uu xusay in dadaalka Itoobiya ee ku aadan ixtiraamka madax banaanida dhuleed iyo madax banaanida Soomaaliya ay tahay arin muhiim ah oo lagu qaboojinayo xiisadaha taagan.
Sidoo kale, Wasiirka Arrimaha Dibadda Turkiga, Hakan Fidan, ayaa xaqiijiyay in toddobaadka soo socda lagu wado in wufuud ka kala socota Somaliya iyo Itoobiya, ay ku kulmaan Magaalada Ankara, si ay arrintan uga wada hadlaan. Fidan ayaa sheegtay in xalinta arrimahan, gaar ahaan in la xaqiijiyo in Itoobiya ay hesho badda iyadoo la aqoonsanayo midnimada dhuleed ee Soomaaliya, ay lama huraan u tahay hagaajinta xiriirka labada dal.
Wadahadalkan dublamaasiyadeed ayaa daba socday wada hadal hore oo 29-kii July dhex maray Madaxweyne Erdogan iyo Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, iyadoo dadaallada dhexdhexaadinta Turkiga ay xuddun u ahaayeen.
Hadalkiisa, Erdogan waxa uu sidoo kale kaga hadlay arrimo badan oo gobolka ah, oo ay ku jirto mowqifka Turkiga ee colaadda Gaza, wuxuuna ku boorriyay Itoobiya inay taageerto dadaallada caalamiga ah ee nabadda iyo caddaaladda.
“Iyagoo hoosta ka xarriiqay in Turkiga uu sii wado dadaallada uu ku doonayo inuu ku soo afjaro xiisadda ka dhex aloosan Soomaaliya iyo Itoobiya, Madaxweyne Erdogaan wuxuu xusay in tallaabooyin ay qaadi doonto Itoobiya oo meesha ka saaraysa welwelka Soomaaliya ee ku aaddan midnimadeeda, madaxbannaanideeda iyo madax bannaanideeda dhuleed ay fududeyn doonto geeddi-socodka.
Isagoo sii hadlaya ayaa ku nuuxnuuxsaday in Israa’iil ay sii waddo xasuuqa Gaza, Madaxweyne Erdogaan wuxuu sheegay in Itoobiya oo taageerta qadiyadda Falastiin iyadoo u xaglinaysa damiirka bini’aadantinimada ay gacan ka geysan doonto dadaalka beesha caalamka ee nabad waarta”
Marka ay xaaladdu soo korodho, doorka Turkiga ee dhexdhexaadiye ahaan waxa uu sii ahaanayaa mid muhiim ah oo ku aaddan socodka dhaqdhaqaaqa cakiran ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya, isaga oo ujeeddadiisu tahay in la helo xal ixtiraamaya welwelka iyo madaxbannaanida dhammaan dhinacyada ay khusayso.
