Kumanaan ka tirsan ciidamada Somaliland ayaa Khamiistii galay dalka Itoobiya, sida ay baahisay BBC-da Amxaariga oo soo xiganaysa warbaahinta dawladda ee Somaliland.
Askartan ayaa la sheegay in dalka Itoobiya ay u tageen tababar ciidan balse lama oga inta uu qaadan doono tababarka. Telefishinka Qaranka ayaa lagu soo waramayaa inuu soo bandhigay muuqaalo muujinaya askartan oo bilaabay inay u safraan dalka Itoobiya.
“Taliyaha Ciidanka Difaaca Somaliland Sareeye Gaas Nuux Ismaaciil waxa uu diray askar tabobar ah oo aadi lahayd Itoobiya” BBC Amxaari ayaa ka soo xigatay Telefishanka Qaranka Somaliland.
Dowladda Itoobiya qoraalkan ma xaqiijin mana beenin, sida dhacday dhowrkii bilood ee la soo dhaafay. Bishii la soo dhaafay, Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha ayaa soo saaray talo bixin digniin ah marka la isticmaalayo wararka ku saabsan Is-afgaradka Somaliland.
Itoobiya iyo Somaliland ayaa wada gaaray heshiis dhanka difaaca todobaad un kadib markii ay kala saxiixdeen heshiiska is-afgaradka ee Janaayo 2024.
Sarreeye Gaas Nuux Ismaaciil ayaa booqday Itoobiya bishii Janaayo 2024 wuxuuna wadahadal la yeeshay taliyaha ciidamada difaaca Field Marshal Berhanu Jula. Ma jiro wax faah faahin ah oo laga soo saaray kulankooda marka laga reebo xogta ah in laga wada hadlay “iskaashiga ciidamada” oo ay warisay Borkena.
Warka ku saabsan imaatinka ciidamada Somaliland ee dalka Itoobiya ayaa ku soo beegmay xilli madaxweynaha Soomaaliya uu soo gabogabeeyay booqasho shaqo oo laba maalmood qaadatay oo uu ku joogay dalka Eritrea oo uu kala hadlay xoojinta iskaashiga labada dhinac. Eritrea waxa ay tababaraysay kumannaan askari oo Soomaali ah. Xasan Sheekh Maxamuud ayaa intii uu ku guda jiray safarkiisii ugu dambeeyay waxa uu dalka Eritrea kula kulmay xubnaha difaaca ee dalkiisa, kuwaasi oo hadda qaadanaya tababarka ciidamada cirka.
Xidhiidhka u dhexeeya Itoobiya iyo Soomaaliya ayaa go’ay ka dib markii ay Itoobiya heshiis is-afgarad ah la saxeexatay Somaliland January 1, 2024. Soomaaliya waxay ku andacoonaysaa in lagu xad-gudbay qaranimadeeda markii heshiiskaas la saxeexay, isla markaana ay olole ugu jirtay sidii ay taageero siyaasadeed iyo mid milatari uga heli lahayd Itoobiya.
Somaliland – oo jirta in ka badan sodon sano oo dawladnimo ah – ayaa diiday mowqifka Soomaaliya oo uu ku jiro amar lagu xirayo qunsuliyadda Itoobiya ee Hargeysa.
Turkiga ayaa bilaabay wada hadal u dhaxeeya labada dal inkastoo Xasan Sheekh Maxamuud uu wacad ku maray in aan meelna lagu wadahadli doonin ka hor inta aysan Itoobiya burrin heshiiskii is-afgaradka ahaa ee ay saxiixday. 1-dii Luulyo, Wasiirka Arrimaha Dibadda Itoobiya, Taye Aske Selassie iyo dhiggiisa Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, waxay ku kulmeen Ankara, waxaana lagu wadaa inay mar kale kulmaan bisha Sebtembar ee sanadkan.
