Golaha sharci dejinta ee Bariga Afrika (Eala) ayaa u dhaariyay wasiirkii ugu horreeyay ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo (DRC) inuu noqdo xubin hore oo ka tirsan baarlamaanka, laba sano ka dib markii qaranka Congo uu ku biiray ururka gobolka.
Didier Mazenga, oo ah wasiirka isdhexgalka ee Francophone-ka iyo gobolka, ayaa ku dhaariyay xafiiska jimcihii golaha fadhigiisu yahay Arusha, saacado ka dib dood kulul oo ku saabsan in aan la xawilin lacagaha qaaraanka ee wadamada xubnaha ka ah, oo ay ugu weyn tahay DRC.
“Saaka waxaan la kulmay wasiir ka socda DRC oo igu soo booqday xafiiskayga, waxaan ka wada hadalnay dhowr arrimood, wuxuuna ii sheegay war wanaagsan oo ku saabsan lacagaha lagu leeyahay,” ayuu yiri afhayeenka EALA Joseph Ntakirutimana.
Tan iyo markii ay xubin ka noqotay Bulshada Bariga Afrika bishii Maajo 2022, DRC marar dhif ah ayay ka qaybgashaa shirarka gobolka waligeedna ma aysan xawilin boqolkiiba. Waxay ku leedahay EAC in ka badan $14 milyan oo u dhaxaysa laba sano oo xisaabeedka.
Gelinkii dambe ee Khamiista, xildhibaanada Eala ayaa ku baaqay in la joojiyo sharci-dajiyayaasha dalalka ku guuldareystay inay u diraan xawaaladaha EAC.
Marka loo eego warbixinta guddiga EALA ee qiimeynta dhaqangelinta Miisaaniyadda EAC ee sanad maaliyadeedka 2023/24, DRC ayaa weli ah kuwa ugu badan ee aan lacagaha soo xawilin tan iyo markii ay ku biirtay Bulshada laba sano ka hor.
DRC waxaa lagu leeyahay $14.7 milyan, Burundi $11.2 milyan, South Sudan $8.6 milyan, Rwanda $920,869, Uganda $200,203, Tanzania $122,694 iyo Kenya $20.
Xildhibaanka Kenya David Sankok ayaa soo jeediyay “Xildhibaanada dalalkooda aysan soo xawilin lacagaha waa in ay ka soo qeybgalaan kulanka Eala oo dhan si loo dhimo qiimaha tigidhada hawada.”
Qodobka 146-aad ee heshiiska lagu dhisayo bulshada Bariga Afrika ayaa sheegaya in shir-madaxeedka EAC uu ka joojin karo dowlad wadaaga ka qaybqaadashada hawlaha bulshada haddii dawladdaas ay ilaalin waydo oo ay fuliso mabaadi’da aasaasiga ah iyo ujeedooyinka heshiiska, oo ay ku jirto guul-darrooyinka Ballanqaad dhaqaale oo loogu talagalay Bulshada muddo siddeed iyo toban bilood gudahood ah.
Gobolada EAC waxa looga baahan yahay inay soo xawilaan $7.3 milyan midkiiba si loo maalgeliyo hawlaha Bulshada. Lacagaha ayaa ah ilaa kala bar miisaaniyada EAC, inta soo hartayna waxaa laga keenay la-hawlgalayaasha horumarinta.
Waxaan u baahannahay inaan hirgelinno habka kale ee maalgelinta kaas oo ka caawin doona dowladaha saaxiibka la ah inay wax ku biiriyaan waqti dheeraad ah halkaas oo dowladaha iskaashiga ah ay ku bixin karaan 0.2 boqolkiiba canshuurta soo dejinta,” ayuu yiri James Kakooza EALA xubin ka tirsan Uganda.
Baarlamaanka gobolka ayaa hadda la filayaa inuu ansixiyo $112.98 milyan ee miisaaniyadda EAC 2024/25 ee la soo gudbiyay Arbacada
