Taliyaha Ciidamada Uganda, General Muhoozi Kainerugaba, ayaa sheegay in Uganda ay dhammaan ciidamadeeda kala bixi doonto Soomaaliya marka la gaaro 1-da Agoosto 2027.
Go’aankan ayaa ku soo beegmaya xilli ciidamada Uganda ay qeyb muhiim ah ka yihiin howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya, kaas oo loogu talagalay taageerada dowladda Federaalka Soomaaliya iyo ciidamada Soomaaliyeed ee dagaalka kula jira Al-Shabaab.
General Muhoozi Kainerugaba ayaa sheegay in ciidamadda Uganda ay Soomaaliya ka bixi doonaan marka la gaaro waqtiga loo qorsheeyay, taas oo haddii ay sidaas u dhacdo noqon doonta isbeddel weyn oo ku yimaada joogitaanka ciidamada Uganda ee Soomaaliya.
Uganda ayaa muddo dheer kamid ahayd dalalka ugu weyn ee ciidamada u soo diray Soomaaliya, iyadoo ciidamadeedu ay ka howlgalayeen qeybo badan oo dalka ah, gaar ahaan goobaha ay ka socdaan howlgallada amni ee ka dhanka ah Al-Shabaab.
Ciidamada Uganda waxay sidoo kale qeyb ka ahaayeen howlgaladii hore ee Midowga Afrika ee Soomaaliya, iyagoo la shaqeynayay ciidamada dowladda Federaalka iyo kuwa dowlad-goboleedyada.
Hadda howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya waxaa beddelay AUSSOM, oo ah howlgal cusub oo Midowga Afrika ah oo lagu taageerayo ciidamada Soomaaliya iyo dowladda Federaalka. Ujeeddada ugu weyn ee howlgalka cusub ayaa ah in mas’uuliyadda amniga si tartiib ah loogu wareejiyo ciidamada Soomaaliyeed.
Qorshaha Uganda ee ka bixitaanka Soomaaliya wuxuu sidaas darteed kusoo beegmayaa xilli Soomaaliya ay isku diyaarineyso inay si weyn ula wareegto mas’uuliyadda amniga dalka.
Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sannadihii lasoo dhaafay xoogga saartay dhismaha, tababarka iyo qalabeynta ciidamada Soomaaliyeed, iyadoo ujeeddadu tahay in ciidamada dalka ay awood u yeeshaan inay si madax-bannaan uga hortagaan Al-Shabaab.
ka bixitaanka ciidamada shisheeye ayaa sidoo kale dhalin kara caqabado amni haddii ciidamada Soomaaliyeed aysan weli gaarin awoodda looga baahan yahay inay si buuxda ula wareegaan dhammaan goobihii ay ciidamada caalamiga ah ka howlgali jireen.
Uganda ayaa kamid ah dalalka sida weyn uga qeyb qaatay dagaalka Soomaaliya, waxaana ciidamadeeda horey uga dhacay weerarro ay Al-Shabaab ka fulisay saldhigyada ciidamada Midowga Afrika.
Joogitaanka ciidamada Uganda ayaa sidoo kale ahaa qeyb ka mid ah dadaallada lagu xaqiijinayay amniga magaalada Muqdisho iyo deegaano kale oo muhiim ah.
Haddii qorshaha ka bixitaanka Uganda uu dhaqan galo 1-da Agoosto 2027, dowladda Soomaaliya waxay u baahan doontaa inay horay u sii diyaariso qorshe amni oo lagu buuxinayo booska ay ka tagayaan ciidamada Uganda.
Arrintan ayaa sidoo kale muhiim u ah howlgalka AUSSOM, maadaama ciidamada Midowga Afrika ay ku shaqeynayaan qorshe ah in ciidamada Soomaaliyeed ay si tartiib ah ula wareegaan mas’uuliyadda amniga.
Ka bixitaanka Uganda ma noqonayo oo keliya arrin ku saabsan ciidamada Uganda, balse wuxuu saameyn ku yeelan karaa qorshaha guud ee amniga Soomaaliya, gaar ahaan meelaha ay ciidamada Uganda hadda ka howlgalaan.
Dowladda Soomaaliya ayaa laga doonayaa inay sii xoojiso ciidamada qaranka, gaar ahaan dhinacyada tababarka, hoggaanka, saadka, qalabka iyo awoodda ay ciidamada ugu baahan yihiin inay muddo dheer ku sii shaqeeyaan goobaha dagaalka.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in dowladda Soomaaliya iyo Midowga Afrika ay si wanaagsan u qorsheeyaan marxaladda kala guurka, si looga fogaado farqi amni oo ka dhasha marka ciidamada Uganda iyo kuwa kale ee shisheeye ay Soomaaliya ka baxaan.
Qorshaha Uganda ayaa sidoo kale kor u qaadaya doodda ku saabsan mustaqbalka ciidamada caalamiga ah ee Soomaaliya iyo waqtiga ay ciidamada Soomaaliyeed si buuxda ula wareegi doonaan mas’uuliyadda amniga dalka.
Soomaaliya waxay weli wajahaysaa khatar ka imaanaysa Al-Shabaab, oo awood u leh inay weerarro ka fuliso qaybo kala duwan oo dalka ah. Sidaas darteed, xoojinta ciidamada Soomaaliyeed iyo awoodda dowladda ee ay ku maamuli karto deegaanada dalka ayaa noqon doonta arrin muhiim ah inta lagu jiro xilliga kala guurka.
1-da Agoosto 2027 ayaa sidaas darteed noqon karta taariikh muhiim ah oo ku saabsan joogitaanka ciidamada Uganda ee Soomaaliya, haddii qorshaha uu ku dhawaaqay General Muhoozi Kainerugaba uu sidii loogu talagalay u dhaqan galo.
Ilaa waqtigaas, waxaa la filayaa in dowladda Soomaaliya, Uganda iyo Midowga Afrika ay sii wadaan qorsheynta iyo iskaashiga dhinaca amniga, iyadoo mudnaanta la siinayo sidii ciidamada Soomaaliyeed loogu diyaarin lahaa inay si buuxda ula wareegaan amniga dalka.
