Somaliland ayaa ku dhawaaqday inay diyaar u tahay inay ka wadahadlaan masiirka maxaabiistii lagu qabtay dagaalkii Laascaanood. Wadahadalladan ayaa ku soo beegmaya muddo sannad ku dhow oo ay xabbaddu ka aamustay ciidammada qaranka Somaliland iyo kuwa SSC-Khaatumo ee Dhulbahante ee ku sugan magaalada Laascaanood ee xarunta gobolka Sool.
Dagaalku waxa uu bilaabmay February 6, 2023, ka dib markii ciidamada ammaanka Somaliland ay si ba’an ula dagaalameen mudaaharaadyadii shacabka. Khilaafkan ayaa cirka isku sii shareeray markii Garaadka ugu sareeya Dhulbahante Garaad Jaamac Garaad Cali uu ku dhawaaqay inuu goosanayo oo uu dib ula midoobi doono dawladda Faderaalka ee Soomaaliya. Madaxweyne Muuse Biixi, waxa ay Ciidanka Somaliland bilaabeen hawlgallo ciidan oo daba dheeraaday si ay magaalada Laascaanood uga qabsadaan madaafiicda. Si kastaba ha ahaatee, Agoosto 2023, ciidanka ayaa lagu qasbay inay ka baxaan magaalada.
Dhowr qof oo caan ka ah labada dhinac ayaa la rumeysan yahay in xabsiga la dhigay. Waxa ka mid ah Taliye Bootaan oo Somaliland u dhashay oo hoggaaminayey guutada 12-aad ee fadhiisinka ku leh deegaanka Maragga ee bariga Laascaanood. Dagaalyahannada SSC ayaa qabsaday Bootaan bishii Ogosto 2023.
Iskahorimaadka ayaa sababay dhimashada in ka badan 300 oo qof waxaana ku barakacay inta u dhaxaysa 153,000 iyo 203,000 oo qof. Shacabku waxay u qaxeen dibadda Buuhoodle iyo xuduudka Itoobiya, gudahana waxay u qaxeen dhulka SSC-Khaatumo sida Taleex, Xuddun, Buuhoodle, ama magaalooyinka Puntland sida Garoowe, Galkacyo iyo Burtinle. Warbixin ay soo saartay Amnesty International ayaa lagu diiwaan geliyay duqeymo aan loo meel dayin oo ay geysteen ciidamada ammaanka Somaliland, kuwaasoo waxyeelo u geystay iskuullo, masaajido iyo isbitaallo, isla markaana ay dad rayid ah waxyeello kasoo gaartay.
Hay’adda Laanqeyrta Cas ee Caalamiga ah (ICRC) ayaa booqashadeedii ugu horreysay ku tagtay in ka badan 300 oo maxbuus oo ku xirnaa magaalada Laascaanood dabayaaqadii bishii Agoosto 2023, iyadoo hubinaysa in si bini’aadminimo ah loola dhaqmay, qoysaskoodana loo sheegay halka ay ku dambeeyeen. Sidoo kale, ICRC waxay fududaysay in afar maxbuus oo dhaawac ah loo soo wareejiyo Isbitaalka Qaran ee Garoowe si loogu daweeyo, waxaana laga soo daayay laba maxbuus oo laga soo daayay Laascaanood oo loo keenay Hargeysa hawlo samafal.
Saraakiisha sare ee Qaramada Midoobay ayaa sidoo kale ku baaqay in maxaabiista la is dhaafsado.
Maxamed Kaahin Axmed Wasiirka Arrimaha Gudaha Somaliland, ayaa sheegay in dowladdiisu ay diyaar u tahay wadahadal nabadeed oo shuruud la’aan ah oo ku saabsan maxaabiista. “Xukuumadda Somaliland meel wanaagsan ayay ka taagan tahay maxaabiistan, waxayna mar walba diyaar u tahay in si nabad ah oo shuruud la’aan ah looga wadahadlo arrintan,” ayuu yidhi Kaahin.
Iyadoo ay bilowdeen wada-xaajoodyada u dhexeeya dhinacyada, ayaa haddana loo baahan yahay horumar la taaban karo. Axmed wuxuu xusay in cadeynta goorta xal la gaari karo aysan hadda macquul ahayn.
Somaliland waxay ku dhawaaqday gooni-isu-taagga 1991-kii oo ku dhex jirtay xudduudihii la odhan jiray British Somaliland. Beesha Dhulbahante oo ka soo jeeda gobolada Sool, Sanaag iyo Buuhoodle ayaa ka soo horjeestay gooni isu taagga, waxayna qaadaceen doorashada Somaliland iyagoo ka cabanaya. 2003dii, midawgii Puntland ayaa la wareegay gacan ku haynta Laascaanood.
Ciidamada Somaliland ayaa sanadkii 2007-dii kala wareegay ciidamada Puntland magaalada, waxaana tan iyo markaas magaalada ka dhacayay rabshado iyo qalalaase xooggan.
June 7, 2023, Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa ku baaqay in si degdeg ah looga saaro ciidamada ammaanka Somaliland. Khilaafka ayaa soo jiitay indhaha caalamka, iyadoo hay’ado kala duwan ay ku baaqeen in xal nabadeed lagu dhammeeyo, lana dhowro xuquuqda aadanaha.
Taliyaha ciidamada Somaliland Nuux Ismaaciil Taani ayaa wacad ku maray inay dib u qabsanayaan gobolka Sool oo lagu muransan yahay badhtamaha bishan May.
