Arrinta aqoonsiga Somaliland waxay gashay marxalad cusub kadib markii Israel ay 26-kii Diseembar 2025 si rasmi ah u aqoonsatay Somaliland inay tahay dal madax-bannaan oo leh qarannimo buuxda. Tani waxay ahayd aqoonsigii ugu horreeyay ee dowlad xubin ka ah Qaramada Midoobay ay si rasmi ah u siiso Somaliland tan iyo markii ay 1991 ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya.
Aqoonsiga Israel ma uusan noqon mid ay ku xigaan dalal kale ilaa hadda. Midowga Afrika, IGAD, OIC iyo Soomaaliya ayaa si cad uga horyimid tallaabada Israel, halka Qaramada Midoobayna ay Golaha Ammaanka ka dhageysatay dood ku saabsan saameynta arrintan.
26-kii Diseembar 2025 ayaa noqday maalin muhiim ah oo Somaliland muddo dheer raadineysay. Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu ayaa ku dhawaaqay in Israel ay si rasmi ah u aqoonsatay Somaliland, waxaana labada dhinac ay ku heshiiyeen inay yeeshaan xiriir diblomaasiyadeed.
Israel waxay sheegtay inay doonayso inay Somaliland kala shaqeyso dhinacyada beeraha, caafimaadka, tiknoolajiyadda iyo dhaqaalaha, iyadoo xiriirka cusub lagu sheegay inuu ku saleysan yahayheshiisyada Abraham Accords.
Somaliland dhankeeda waxay aqoonsiga u aragtay guul diblomaasiyadeed oo taariikhi ah, maadaama ay in ka badan saddex iyo toban sano raadineysay aqoonsi caalami ah.
Inkasta oo Israel ay Somaliland aqoonsatay, haddana ma jirto dowlad kale oo xubin ka ah Qaramada Midoobay oo aan ka helnay ilo la isku halayn karo inay tan iyo markaas si rasmi ah u aqoonsatay Somaliland.
Tani waxay ka dhigan tahay in Somaliland ay heshay aqoonsi rasmi ah oo ka yimid hal dal, laakiin aysan weli helin aqoonsi ballaaran oo caalami ah.
Arrintan ayaa ah meesha ay dooddu hadda taagan tahay: Israel ma noqon doontaa waddadii ay dalal kale ku raaci lahaayeen, mise aqoonsigeedu wuxuu ahaan doonaa mid gooni ah?
Guddiga Midowga Afrika wuxuu sheegay in Somaliland ay weli qayb ka tahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, wuxuuna ku celiyay ixtiraamka midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.
19-kii Abriil 2026, Midowga Afrika wuxuu mar kale cambaareeyay tallaabooyinka la xiriira Somaliland, isagoo sheegay in ururku uusan Somaliland u aqoonsan dal madax-bannaan.
Tani waxay Somaliland ku tahay caqabad weyn, sababtoo ah aqoonsi ka yimaada dal keliya ayaa ka duwan aqoonsi ay bixiyaan dalal badan iyo hay’adaha qaaradda.
27-kii Diseembar 2025, IGAD waxay sheegtay in Soomaaliya ay tahay dowlad madax-bannaan oo xubin ka ah ururka, ayna aqoonsan tahay midnimadeeda iyo wadajirka dhuleed.
IGAD waxay sidoo kale sheegtay in aqoonsi hal dhinac ah uu ka hor imanayo mabaadi’da Qaramada Midoobay, Midowga Afrika iyo heshiiska IGAD.
10-kii Janaayo 2026, Golaha Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee OIC wuxuu soo saaray qaraar si cad u cambaareynaya aqoonsiga Israel, isagoo ku celiyay in Somaliland ay qayb ka tahay Soomaaliya.
OIC waxay sidoo kale ugu baaqday dowladaha xubnaha ka ah iyo hay’adaha caalamiga ah inay ka fogaadaan aqoonsi ama xiriir rasmi ah oo Somaliland loogu sameeyo meel ka baxsan madax-bannaanida Soomaaliya.
Arrinta Somaliland waxay gaartay Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay kadib aqoonsigii Israel.
Qaramada Midoobay waxay xustay in Israel ay 26-kii Diseembar 2025 ku dhawaaqday aqoonsiga Somaliland, iyadoo sidoo kale diiwaangelisay diidmada dowladda Soomaaliya iyo walaacyada dalal iyo ururo badan.
Dowladda Soomaaliya waxay Golaha Ammaanka u sheegtay in tallaabada Israel ay tahay xadgudub ka dhan ah madax-bannaanida iyo midnimada Soomaaliya.
Qoraal Qaramada Midoobay loo gudbiyay horraantii 2026 ayaa si adag u cambaareeyay aqoonsiga Israel, wuxuuna ku adkeystay in Somaliland ay tahay qayb ka mid ah Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay si adag u diiday aqoonsiga Israel, iyadoo ku tilmaantay tallaabo xadgudub ku ah madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.
Xasan Sheekh Maxamuud ayaa sidoo kale sheegay bishii Juun 2026 in Soomaaliya ay dooratay wada-hadal iyo qancin halkii ay xoog u adeegsan lahayd xalinta khilaafka Somaliland.
Tani waxay muujineysaa in dowladda Soomaaliya ay isku dayeyso inay arrinta aqoonsiga ku wajahdo dhinaca diblomaasiyadda iyo sharciyada caalamiga ah.
17-kii Juun 2026, Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi ayaa booqday Israel, waxaana lagu soo dhaweeyay Knesset-ka. Knesset-ku wuxuu sheegay in tani ahayd booqashadii ugu horreysay ee rasmi ah oo madaxweyne Somaliland ah ku tago Israel.
Somaliland waxay ku taallaa qaaradda Afrika, waxaana Midowga Afrika uu muddo dheer ilaalinayay mabda’a ah in la dhowro xuduudihii dalalka Afrika ay lahaayeen markii ay xornimada qaateen.
Midowga Afrika wuxuu weli ku adkeysanayaa in Somaliland ay qayb ka tahay Soomaaliya.
Somaliland waxay hadda wajahaysaa marxaladda ugu muhiimsan ee ololaheeda aqoonsi, taas oo ah inay aqoonsiga Israel ka gudbiso hal dal una beddesho aqoonsi ay dalal badan iyo hay’ado caalami ah ku taageeraan.
Dhanka Soomaaliya, caqabadda ugu weyn waa sidii loo sii ilaalin lahaa midnimada dalka iyo sidii loo heli lahaa taageero caalami ah oo ka hortagta aqoonsiyo kale oo Somaliland loo sameeyo.
