Kala-guurka amniga Soomaaliya ayaa wajahaya halis sii kordhaysa, kaddib markii Howlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) uu galay dhaqaale-xumo ba’an, taas oo si toos ah u saameyn karta hawlgallada amni iyo dadaallada lagula dagaallamayo Al-Shabaab.
AUSSOM, oo billowday bishii Janaayo 2025, ayaa lagu qiyaasay inuu u baahan yahay ku dhowaad 196 milyan oo doollar si uu u daboolo kharashaadka sannadka 2025, gaar ahaan gunnooyinka askarta dalalka ka qeyb qaadanaya. Si kastaba ha ahaatee, ballan-qaadyada la helay ilaa hadda ma dhaafayaan 48.6 milyan oo doollar, taas oo ka dhigan in howlgalka uu helayo wax ka yar kala bar miisaaniyaddii loo baahnaa.
Shir heer sare ah oo lagu qabtay New York dabayaqaadii sanadkii hore 2025, kaas oo ay wada qabanqaabiyeen Midowga Afrika, Qaramada Midoobay iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya, ayaan keenin wax ballan-qaadyo dhaqaale oo la taaban karo.
Dhaqaale-xumada AUSSOM waxaa sii xumeeyay hoos u dhaca ku yimid miisaaniyadda Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS), kaas oo bixiya saadka muhiimka ah sida shidaalka, raashinka, duulimaadyada iyo qalabka ciidamada. Go’aan ka soo baxay Maraykanka dabayaaqadii 2025 ayaa meesha ka saaray ku dhowaad rubuc ka mid ah miisaaniyadda UNSOS, taas oo si weyn u yareyneysa awoodda taageero ee loo fidiyo AUSSOM iyo ciidamada ammaanka Soomaaliya.
Inkasta oo la filayo in dalalka ciidamadooda ku sugan Soomaaliya, sida Itoobiya, Kenya, Uganda iyo Jabuuti, ay sii joogaan sababo la xiriira danahooda amni, haddana khubaradu waxay ka digayaan in dhaqaale-la’aantu hoos u dhigi karto niyadda iyo awoodda dagaal ee ciidamada, isla markaana ay carqaladeyn karto wareejinta mas’uuliyadda amniga ee lagu wado in si tartiib ah loogu wareejiyo ciidamada Soomaaliyeed.
Waxaa sidoo kale jira walaac ku saabsan suurtagalnimada firaaq amni oo ka dhasha dib-u-dhacyo ama isbeddel ku yimaada howlgalka, gaar ahaan gobollada ay dagaalladu ka sii socdaan. Arrintan ayaa imanaysa xilli Al-Shabaab ay dib u qabsatay deegaano muhiim ah, isla markaana xaaladda siyaasadeed ee dalka ay u socoto khilaafka arrimaha doorashooyinka.
Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa dhawaan ugu baaqay Midowga Afrika inuu soo gudbiyo qorshayaal cusub oo la jaanqaadaya xaaladda dhaqaale ee jirta. Go’aannada laga gaari doono mustaqbalka AUSSOM ayaa lagu tilmaamay kuwo si weyn u saameyn doona jihada amniga, xasilloonida iyo geeddi-socodka nabadda Soomaaliya sanadaha soo socda.
