Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa la sheegay inay dib u bilaabeen dhaq-dhaqaaqyada Hawlgalka Banooda, kaddib dagaallo iyo dib-u-dhacyo horay uga dhacay deegaannada Leego iyo Jameeco ee gobollada Shabeellaha Hoose iyo Baay.
Wararka laga helayo aagga howlgalka ayaa sheegaya in iska horimaad xooggan uu dhexmaray ciidamada dowladda iyo dagaalyahanno ka tirsan Al-Shabaab, kaddib markii kooxdu weerar dhabagal ah ku qaadday fariisimo ay ciidamada dowladda ku sugnaayeen.
Sida lagu sheegay war-saxaafadeedka Taliska Ciidanka Xoogga Dalka , ciidamada dowladda ayaa iska caabiyey weerarka, iyagoo sheegay inay ka adkaadeen kooxdii weerarka soo qaaday, isla markaana burburiyeen fariisimo ay Al-Shabaab ku lahaayeen deegaannadaasi.
Taliska ayaa sidoo kale sheegay in dagaalka lagu dilay laba horjooge oo lagu kala magacaabay Cabdifitaax Gaalgooriyow iyo Cabdulqaadir Xuseen. Labadan qof ayaa lagu eedeeyay inay qaabilsanaayeen abaabulka iyo isku-xirka maleeshiyaadka ka dagaallama deegaannada Leego iyo Buurhakaba.
Ilaa hadda ma jiraan faahfaahin madax-bannaan oo xaqiijinaysa khasaaraha labada dhinac, sidoo kalena lama shaacin tirada guud ee ciidamada iyo dagaalyahannada ku dhintay ama ku dhaawacmay iska horimaadka ugu dambeeyay.
Hawlgalka Banooda ayaa Ciidanka Xoogga Dalka si rasmi ah u bilaabeen 24-kii Oktoobar 2026, iyadoo ujeeddada dowladda lagu sheegay in lagu wiiqo awoodda Al-Shabaab, laguna soo celiyo deegaannada ay kooxdu ka joogto Koonfur Galbeed. Howlgalladii ugu horreeyay ayaa ka dhacay duleedka Leego.
26-kii Oktoobar ayaa dagaal culus oo saacado badan qaatay ka dhacay deegaanka Jameeco ee hoostaga degmada Buurhakaba, gobolka Baay. Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa xilligaas sheegtay in ciidamada dowladda ay dileen ku dhowaad 75 xubnood oo Al-Shabaab ah, halka 56 kalena ay dhaawaceen. Wasaaraddu waxay sidoo kale sheegtay in Al-Shabaab ay gaadiid qaraxyo laga soo buuxiyay ku weerartay ciidamada dowladda, taas oo waxyeello gaarsiisay qaar ka mid ah gaadiidka milatariga.
Hase yeeshee, dagaalka Jameeco waxaa ka dhashay dood ku saabsan khasaaraha ciidamada dowladda. Warbixinno ay baahiyeen warbaahinno kala duwan ayaa soo xigtay saraakiil iyo ilo kale oo sheegay in askar badan ay ku dhinteen dagaalka, halka tirada rasmiga ah ee khasaaraha aan si buuxda loo shaacin.
Sidoo kale, 8-dii Nofeembar waxaa la soo sheegay iska horimaad kale oo ka dhacay agagaarka Leego, kaddib markii ciidamo dowladda ka tirsan ay la kulmeen weerar jidgal ah. Wararkaasi waxay tilmaameen in howlgalka Banooda uu dib u dhac ku yimid, iyadoo dowladda ay xilligaas dib-u-dhaca ku sababaysay isbeddelka xaaladaha cimilada.
Dib u bilaabashada dhaq-dhaqaaqyada Hawlgalka Banooda waxay muujin kartaa in ciidamada dowladda ay doonayaan inay sii wadaan qorshaha lagu doonayo in lagu xoojiyo joogitaankooda deegaannada u dhexeeya Leego iyo Buurhakaba, kuwaas oo muhiim u ah isku socodka gaadiidka iyo amniga waddooyinka isku xira Muqdisho iyo Baydhabo.
Deegaannadaasi waxay muddooyinkii dambe ahaayeen goob ay ka dhaceen dagaallo iyo weerarro ay ciidamada dowladda iyo Al-Shabaab isku weydaarsadeen. Sidaas darteed, dhaq-dhaqaaq kasta oo cusub oo halkaasi ka dhaca wuxuu saameyn ku yeelan karaa amniga waddooyinka, isu socodka dadka iyo gaadiidka, iyo xaaladda guud ee gobolka.
Dowladda Federaalka ayaa u aragta howlgalka Banooda mid qeyb ka ah dadaallada lagu wiiqayo awoodda Al-Shabaab laguna soo celinayo deegaannada ay kooxdu maamusho. Dhanka kale, dagaalladii hore waxay muujiyeen in howlgalka uu wajahayo caqabado ay ka mid yihiin weerarrada dhabagalka ah, qaraxyada, iyo adkaanta sugidda waddooyinka ay ciidamada maraan.
Inkasta oo Taliska Ciidanka Xoogga Dalka uu sheegay in weerarkii ugu dambeeyay la iska caabiyey, isla markaana la burburiyey fariisimo ay Al-Shabaab lahayd, haddana guusha howlgalka laguma qiimeyn karo oo keliya tirada dagaalyahannada la sheegay in la dilay ama fariisimaha la burburiyey.
Waxa ugu muhiimsan ayaa noqon doona in ciidamada dowladda ay awoodaan inay si joogto ah u sugaan deegaannada ay la wareegaan, ilaaliyaan waddooyinka muhiimka ah, kana hortagaan in Al-Shabaab dib ugu soo laabato goobaha laga saaro.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la helo qorshe maamul iyo amni oo la socda howlgalka, si dadka deegaanka ay u helaan kalsooni, adeegyo dowladeed iyo ilaalin joogto ah.
Dagaalladii hore ee Jameeco iyo Leego ayaa muujiyey in dib-u-xoreynta deegaannadu ay u baahan tahay qorshe ciidan oo isku xiran, xog amni oo sugan iyo gurmad ku filan oo loo diyaariyo ciidamada ku sugan furimaha hore.
Ugu dambeyn, dib u bilaabashada Hawlgalka Banooda waxay dib u soo celinaysaa su’aasha ku saabsan in ciidamada dowladda ay awoodi doonaan inay ka gudbaan caqabadihii horay u hakiyay dhaq-dhaqaaqooda, isla markaana ay xaqiijiyaan amni waara oo ka hirgala Leego, Jameeco iyo deegaannada ku dhow.
