Wararka ka imanaya magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan ayaa sheegaya in xaaladda amni ay is beddeshay, kaddib markii ciidamo ka tirsan Macawiisleyda la sheegay inay dhaqdhaqaaqyo ciidan ka bilaabeen gudaha magaalada, halka ciidamo taabacsan maamulka Hirshabelle ay difaac ka galeen goobaha ay horay uga sugnaayeen.
Xaaladdan ayaa timid iyadoo magaalada ay ka taagan yihiin xiisado amni iyo kuwo siyaasadeed oo la xiriira khilaafaadka ka dhex jira dhinacyada kala duwan ee gobolka Hiiraan. Dhaqdhaqaaqyada cusub ayaa walaac ku abuuray dadka shacabka ah, kuwaas oo ka cabsi qaba in xiisaddu isu beddesho iska horimaad hubeysan.
Wararka la xiriira dhaqdhaqaaqa Macawiisleyda ayaa sheegaya in ciidamo badan oo deegaanka ah ay gudaha Beledweyne ka sameynayaan abaabul iyo dhaqdhaqaaqyo ciidan, xilli ay sii xoogeysanayaan khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya hoggaamiyeyaasha gobolka Hiiraan iyo maamulka Hirshabelle.
Dhaqdhaqaaqan ayaa imaanaya kaddib markii dhammaadkii bishii October ciidamo Macawiisley ah ay la wareegeen qaybo ka mid ah xarunta maamulka gobolka Hiiraan ee Lamagalaay, iyagoo sidoo kale fariisimo ka sameystay goobo kale oo muhiim ah oo magaalada ku yaalla.
Wararka hore ayaa sheegay in ciidamadan ay gaareen qaybo ka mid ah xerada Lamagalaay, afaafka hore ee buundada Liqliqato iyo bannaanka garoonka diyaaradaha Ugaas Khaliif. Ciidamada Xoogga Dalka ee ku sugnaa afaafka hore ee xarunta ayaa la sheegay inay goobta baneeyeen, iyadoo aan halkaas laga soo sheegin dagaal toos ah.
Dhinaca kale, ciidamada taabacsan maamulka Hirshabelle ee ka amar qaata guddoomiyaha cusub ee gobolka Hiiraan, Muuse Salaad Weheliye, ayaa la sheegay inay difaac ka galeen goobaha ay kaga sugan yihiin magaalada.
Xaaladda ayaa waxaa sii adkeeyey muranka ka dhashay xilka guddoomiyaha gobolka Hiiraan. Maamulka Hirshabelle ayaa sheegay inuu xilka ka qaaday Maxamed Xuseen Maxamed, balse mas’uulkaas ayaa diiday go’aanka, wuxuuna weli ku adkeysanayaa inuu yahay guddoomiyaha gobolka.
Maalintii Isniinta shalay ayaa magaalada Beledweyne lagu soo bandhigay ciidamo isku dhaf ah oo ka kooban Macawiisleyda, kuwaas oo loogu magac daray Dulmi-diid.
Ciidamadan oo watay hub noocyo kala duwan leh ayaa lagu soo bandhigay xerada Lamagalaay. Wararka la baahiyey ayaa sheegay in loogu talagalay sugidda amniga magaalada, hase yeeshee soo bandhigiddoodu waxay ku soo beegantay xilli ay jiraan muranno siyaasadeed iyo kuwo maamul.
Guddoomiyihii gobolka ee xilka laga qaaday, Maxamed Xuseen Maxamed, ayaa munaasabadda ka sheegay in ciidamada uu ugu baaqay kuwa ka amar qaata maamulka Hirshabelle inay muddo 24 saacadood ah uga baxaan Beledweyne.
Hadalkaas ayaa muujinaya heerka uu gaarsiisan yahay khilaafka dhinacyada isku haya maamulka gobolka.
Dhanka kale, wararka laga helayo magaalada ayaa sheegaya in gabar yar ay ku geeriyootay rasaas ay fureen rag hubeysan oo ku sugnaa gudaha Beledweyne.
Sidoo kale, waxaa la sheegay in saddex nin loo xiray tuhun la xiriira dhacdadaas. Hase yeeshee, ilaa hadda ma jiro faahfaahin madax-bannaan oo si buuxda u xaqiijinaysa sida ay wax u dhaceen, cidda rasaasta furtay iyo eedeymaha loo haysto dadka la xiray.
Dadka magaalada ayaa ka cabsi qaba in isku soo dhowaanshaha ciidamada hubeysan iyo kala aragti duwanaanshaha hoggaanka maamulka ay horseedi karaan iska horimaad saameeya nolosha dadka rayidka ah.
Xiisadda Beledweyne ma aha oo keliya muran ku saabsan fariisimo ciidan, balse waxay salka ku haysaa khilaaf ballaaran oo la xiriira hoggaanka gobolka iyo mustaqbalka maamulka Hirshabelle.
Qaar ka mid ah siyaasiyiinta iyo hoggaamiyeyaasha deegaanka ayaa doonaya in gobolka Hiiraan yeesho maamul u gaar ah oo ka madax-bannaan Hirshabelle, halka dhinaca kale uu jiro maamulka Hirshabelle oo ku adkeysanaya awooddiisa maamul.
Xildhibaan Cabdimaliik Cabdalla ayaa diiday in Macawiisleyda lagu tilmaamo koox jabhad ah, isagoo sheegay inay u taagan yihiin difaaca xuquuqda bulshada deegaanka. Wuxuu hadalkan ka jeediyey kulan uu la yeeshay ciidamada ku sugan Lamagalaay.
Arrintan ayaa muujinaysa in khilaafku leeyahay dhinacyo siyaasadeed, maamul iyo amni, kuwaas oo isku milmay, isla markaana u baahan xal ka baxsan isku urursiga ciidamada.
Mid ka mid ah walaacyada ugu waaweyn ayaa ah in ciidamada Macawiisleyda ee ka baxay furimaha dagaalka ay ka tageen goobo muhiim u ahaa dagaalka lagula jiro Al-Shabaab.
Haddii difaacyada laga baxay aan si degdeg ah loogu beddelin ciidan kale oo awood u leh sugidda amniga, waxaa suuragal ah in kooxaha hubeysan ee ka dagaallama gobolka ay ka faa’iideystaan firaaqada amni.
Sidoo kale, haddii ciidamada ku kala taabacsan dhinacyada siyaasadeed ay gudaha Beledweyne isku horfadhiistaan, waxaa jirta khatar ah in muranka maamulka uu isu beddelo iska horimaad hubeysan, kaas oo saameyn kara shacabka iyo xarumaha muhiimka ah ee magaalada.
