Hogaamiyaha maamulka Koonfur Galbeed, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Aadan Madoobe), ayaa xilka hayay muddo ku dhow shan bilood, xilli deegaano ka tirsan maamulkaasi ay ka socdaan dagaallo u dhexeeya ciidamo kala taageersan hoggaanka cusub iyo madaxweynihii hore ee maamulka, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen.
Aadan Madoobe ayaa xilka si rasmi ah ula wareegay 11-kii Juun 2026, kaddib markii loo doortay Hogaamiyaha Koonfur Galbeed. Doorashadiisa ayaa timid xilli uu jiray khilaaf siyaasadeed oo u dhexeeyay dowladda federaalka Soomaaliya iyo hoggaankii hore ee maamulka.
Tan iyo markii uu xilka la wareegay, waxaa sii xoogeysanayay muranka siyaasadeed iyo kan amni ee ka jira deegaannada Koonfur Galbeed, gaar ahaan gobolka Bay, halkaas oo dagaallo ay ka dhaceen agagaarka Baydhabo iyo deegaanno kale.
Sheekh Aadan Maxamed Nuur ayaa xilka Madaxweynaha Koonfur Galbeed la wareegay 11-kii Juun 2026. Marka la joogo 3-da Nofeembar 2026, wuxuu xilka hayaa afar bilood iyo 23 maalmood, taas oo ku dhow shan bilood.
Aadan Madoobe ayaa xilka kala wareegay hoggaankii ku-meelgaarka ahaa ee maamulka, kaddib doorasho ka dhacday Baydhabo. Doorashada ayaa muran dhalisay, iyadoo qaar ka mid ah siyaasiyiinta mucaaradka ay su’aalo ka keeneen hannaanka doorashada iyo sida loo maareeyay tartanka.
Aadan Madoobe wuxuu hore u ahaa Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, xilkaas oo uu hayay tan iyo Abriil 2022, ka hor inta uusan u wareegin hoggaanka Koonfur Galbeed.
Khilaafka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed ayaa isu beddelay iska horimaadyo hubeysan, kuwaas oo saameeyay Baydhabo iyo deegaanno kale oo ka tirsan maamulka.
Dagaallada ayaa si weyn uga soo cusboonaaday agagaarka Baydhabo laga bilaabo bartamihii Agoosto 2026, iyadoo ay iska hor yimaadeen ciidamo taageersan dowladda federaalka iyo hoggaanka cusub ee Aadan Madoobe iyo xoogag daacad u ah madaxweynihii hore Cabdicasiis Laftagareen.
Warbixin ay soo saartay Ururka Saxafiyiinta Soomaaliyeed (SJS) 20-kii Oktoobar 2026 ayaa sheegtay in dagaalladu sababeen dhimasho, dhaawac iyo barakac, iyadoo sidoo kale la diiwaangeliyay cabsi gelin iyo xarig loo geystay saxafiyiin ka howlgala gobolka.
SJS waxay sheegtay in shan saxafi ay ka qaxeen deegaannada Koonfur Galbeed, halka siddeed kale ay ku jireen xaalad dhuumasho ah kaddib hanjabaado loo geystay.
Baydhabo ayaa ah xarunta maamulka Koonfur Galbeed, waana magaalo muhiim u ah siyaasadda, amniga iyo dhaqaalaha gobolka.
Dagaallada ka dhacay magaalada iyo duleedkeeda ayaa saameeyay shacabka, iyadoo dad badan ay ka barakaceen guryahooda sababo la xiriira rasaas iyo cabsi amni.
Warbixin ay baahisay Associated Press ayaa sheegtay in iska horimaadyo ka dhacay duleedka Baydhabo ay dhex mareen ciidamada dowladda federaalka iyo ciidamo taageersan Laftagareen. Dowladda federaalka ayaa sheegtay in ciidamadeedu ka jawaabayeen weerar, balse sheegashadaas si madax-bannaan looma xaqiijin.
Warbixinta ayaa sidoo kale sheegtay in isbitaalka gobolka Bay uu qaabilay 71 qof oo dhaawac ah, kuwaas oo ay ku jireen 15 haween ah, halka hal qof oo rayid ah la sheegay inuu dhintay. Dadka deegaanka ayaa ka cararay guryahooda xilli ay socdeen rasaas iyo iska horimaadyo.
Khilaafka Koonfur Galbeed wuxuu salka ku hayaa muran siyaasadeed oo u dhexeeya dowladda federaalka Soomaaliya iyo hoggaankii hore ee maamulka.
Dowladda federaalka ayaa taageertay isbeddelka hoggaanka Koonfur Galbeed, halka Laftagareen iyo taageerayaashiisu ay ka horyimaadeen tallaabooyinka lagu beddelay maamulkii hore.
Dhinacyada is haya ayaa midba midka kale ku eedeeya inuu masuul ka yahay xiisadda amni. Dowladda federaalka waxay ku doodaysaa in tallaabooyinkeeda ay ku salaysan yihiin dib-u-habeyn siyaasadeed iyo amni, halka taageerayaasha Laftagareen ay arrinta u arkaan faragelin lagu sameeyay maamulka.
Khilaafkaas ayaa abuuray xaalad ay isku dhex jiraan loollan siyaasadeed, awood ciidan iyo muran ku saabsan cidda xaqa u leh hoggaaminta Koonfur Galbeed.
Dagaallada ka socda Koonfur Galbeed ayaa saameyn ku yeeshay shacabka, gaar ahaan qoysaska ku nool Baydhabo iyo deegaannada ku dhow.
Dadka rayidka ah ayaa wajahaya barakac, cabsi, dhibaatooyin nololeed iyo caqabado la xiriira helitaanka adeegyada caafimaadka.
Sidoo kale, iska horimaadyada ayaa khatar gelinaya xarumaha caafimaadka iyo gaadiidka gurmadka, iyadoo warbixinnada ururrada saxafiyiinta ay xuseen eedeymo la xiriira in la beegsaday adeegyo rayid ah.
Xaaladdan ayaa sii adkeynaysa duruufaha dadka horey ugu barakacay colaadaha iyo abaaraha, kuwaas oo qaarkood ku noolaa deegaannada Baydhabo muddo dheer.
Muddo ku dhow shan bilood oo uu xilka hayay, Aadan Madoobe wuxuu wajahayaa caqabado la xiriira amniga, dib-u-heshiisiinta iyo dhismaha hay’adaha maamulka.
Hoggaanka cusub waxaa horyaalla baahida loo qabo in la dejiyo xiisadda, dib loo bilaabo wada-hadalka siyaasadeed, lana xaqiijiyo in shacabka ay helaan adeegyo iyo amni.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la helo hannaan lagu xallinayo khilaafaadka siyaasadeed, si aanay u noqon kuwo mar kasta isu beddela dagaal hubeysan.
Dhinacyada siyaasadda ku loollamaya ayaa looga baahan yahay inay ka fogaadaan tallaabooyin sii hurin kara colaadda, isla markaana ay mudnaanta siiyaan badbaadada shacabka iyo xasilloonida gobolka.
Haddii khilaafka siyaasadeed sii socdo, waxaa dhici karta in dagaalladu saameeyaan deegaanno kale oo ka tirsan Koonfur Galbeed, taas oo sii adkeyn karta xaaladda amni iyo bani’aadannimo.
Dhanka kale, haddii la helo wada-hadal dhab ah oo ay ku lug leeyihiin dowladda federaalka, maamulka Koonfur Galbeed, mucaaradka iyo odayaasha dhaqanka, waxaa suuragal ah in la yareeyo xiisadda.
Xalka waara wuxuu u baahan yahay in la helo heshiis siyaasadeed oo ay dhinacyadu ku wada qanacsan yihiin, isla markaana la xaqiijiyo in ciidamada iyo hay’adaha amniga aan loo adeegsan loollanka siyaasadeed.
