Xiisadda siyaasadeed iyo tan amni ee ka taagan maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaa sii xoogeysanaysa, iyadoo warar laga helayo gobolka Baay ay sheegayaan in ciidamada taabacsan madaxweynihii hore ee maamulkaas, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, ay dhaqdhaqaaqyo ciidan ka wadaan deegaanno ku dhow magaalada Baydhabo.
Dhaqdhaqaaqyadan ayaa imaanaya xilli ay sii kordhayaan khilaafaadka u dhexeeya dhinacyada isku haya hoggaanka Koonfur Galbeed, isla markaana ay soo baxayaan warar sheegaya in gacan-ku-haynta degmooyin dhowr ah oo gobolka Baay ka tirsan ay isbeddel ku timid.
ciidamada taabacsan Laftagareen ayaa waxaa ay la wareegeen degmooyin ay ka mid yihiin Qansaxdheere iyo Buurhakaba, iyadoo warar kale ay xuseen dhaqdhaqaaqyo ka dhacay Berdaale iyo Diinsoor. Xaaladda dhabta ah ee deegaannadaas iyo halka ay hadda ku sugan yihiin ciidamada ayaa u baahan xaqiijin joogto ah.
Sheekh Aadan Maxamed Nuur Aadan Madoobe, oo hoggaamiya maamulka hadda ka jira Baydhabo, ayaa la sheegay inuu ka hadlay xaaladda degmooyinka gobolka Baay, isagoo yiri: “Degmooyinka gobolka Baay maanta Baydhabo kaliya ayaa gacanteena ku jirta.”
Lumitaanka gacan-ku-haynta degmooyinka waxay maamulka ku keeni kartaa caqabado dhinaca amniga, maamulka iyo isu socodka ciidamada ah. Baydhabo ayaa ah xarunta gobolka Baay, sidoo kalena ah meel muhiim u ah siyaasadda iyo maamulka Koonfur Galbeed.
Arrinta kale ee taagan ayaa ah doorka ciidamada Itoobiya ee ku sugan qaybo ka mid ah gobolka Baay iyo deegaannada kale ee Koonfur Galbeed.
Warar la baahiyay ayaa sheegaya in qaar ka mid ah mas’uuliyiintii iyo ciidamadii maamulka Aadan Madoobe ay magangelyo ka raadsadeen saldhigyo ay ciidamada Itoobiya ku leeyihiin deegaannada ay colaadaha saameeyeen. Wararkaasi waxay sidoo kale tilmaamayaan in ciidamada Itoobiya aysan doonayn inay si toos ah uga qayb galaan dagaalka siyaasadeed iyo militari ee u dhexeeya dhinacyada Soomaalida.
Dhanka kale, waxaa jira sheegashooyin sheegaya in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ku guuldarreysatay inay Itoobiya ku qanciso inay difaacdo magaalooyinka Koonfur Galbeed ee ay ciidamadeedu ku sugan yihiin, isla markaana ay ka fiirsanayso tallaabooyin diblomaasiyadeed oo la xiriira joogitaankooda.
Haddii xiisadda militari ay sii xoogeysato, dadka ku nool Baydhabo iyo degmooyinka ku dhow waxay wajihi karaan dhibaatooyin dhinaca amniga iyo nolosha maalinlaha ah.
Iska horimaadyadu waxay sababi karaan barakac, carqalad ku timaada ganacsiga, kororka qiimaha badeecadaha iyo hakad ku yimaada isu socodka dadka iyo gaadiidka. Sidoo kale, waxaa jiri kara culays dheeraad ah oo saarma xarumaha caafimaadka iyo hay’adaha gargaarka.
Waxaa muhiim ah in dhinacyada isku haya awoodda maamulka ay ilaaliyaan shacabka, kana fogaadaan tallaabo kasta oo sababi karta khasaare rayid ama sii fidi karta colaadda.
Xaaladda gobolka Baay waxay muujinaysaa in khilaafka siyaasadeed ee Koonfur Galbeed uu yeeshay dhinac militari oo saamaynaya gacan-ku-haynta degmooyinka iyo amniga magaalada Baydhabo.
Haddii aan la helin hannaan siyaasadeed oo lagu xalliyo khilaafka, waxaa sii adkaan kara xaaladda amni, waxaana kordhi kara khatarta isku dhacyada cusub. Wadahadal dhex mara dhinacyada, dadaallada diblomaasiyadeed iyo ilaalinta dadka rayidka ah ayaa muhiim u noqon kara sidii looga hortagi lahaa in xaaladdu sii xumaato.
Xaaladda gobolka ayaa weli u baahan dabagal iyo xaqiijin joogto ah, maadaama wararka ku saabsan dagaallada iyo gacan-ku-haynta degmooyinku ay si degdeg ah isu beddeli karaan.
Ugu dambeyn, indhaha ayaa lagu hayaa dhaqdhaqaaqyada ciidamada taabacsan Laftagareen ee ku dhow Baydhabo, jawaabta maamulka Aadan Madoobe iyo mowqifka Dowladda Federaalka Soomaaliya ee ku aaddan ciidamada Itoobiya.
