Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, gaar ahaan Qaybta 27-aad, ayaa howlgallo ciidan ka wada deegaanno ka tirsan gobolka Hiiraan, kaddib dagaallo shalay ka dhacay halkaasi, kuwaas oo la xiriiray dhaqdhaqaaqyada kooxda Al-Shabaab.
Saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda iyo dadka deegaanka ayaa sheegay in ciidamadu galinkii dambe ee Jimcaha dib ula wareegeen deegaanka istaraatiijiga ah ee Hees, kaddib markii ay halkaasi soo galeen xubno ka tirsan Al-Shabaab.
Dib ula wareegidda deegaankaas ayaa imaanaysa xilli ay socdaan dadaallo lagu xaqiijinayo amniga deegaannada gobolka Hiiraan, gaar ahaan goobaha muhiimka u ah isku socodka dadka, gaadiidka iyo isku xirka degmooyinka.
Wararka laga helayo gobolka Hiiraan ayaa sheegaya in xaaladda amni ee deegaanka Hees ay is beddeshay kaddib markii xubno ka tirsan Al-Shabaab ay halkaasi soo galeen, taas oo sababtay in ciidamada dowladda ay qaadaan tallaabooyin ciidan oo lagu doonayo in dib loogu soo celiyo gacan ku haynta deegaanka.
Sida ay sheegeen saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda iyo dadka deegaanka, ciidamada Qaybta 27-aad ayaa galinkii dambe ee Jimcaha dib ula wareegay Hees, kaddib dagaallo ka dhacay deegaanka iyo dhaqdhaqaaqyo ciidan oo xigay.
Inkasta oo dib ula wareegidda deegaanka la sheegay, haddana faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha ka dhashay dagaallada, tirada ciidamada ka qeybgalay iyo khasaaraha soo gaaray dhinacyada iska horjeeda weli lama hayo.
Sidoo kale, lama xaqiijin in xaaladda amni ee deegaanka ay si buuxda u deggan tahay iyo in ciidamada dowladda ay weli wajahayaan iska caabin ka baxsan goobta la sheegay in dib loo qabsaday.
Deegaanka Hees ayaa lagu tilmaamay goob muhiim u ah isku socodka waddada isku xirta degmooyinka Matabaan iyo Beledweyne ee gobolka Hiiraan.
Dadka deegaanka ayaa sheegay in muhiimadda goobtan ay la xiriirto halka ay kaga taallo waddada iyo doorka ay ku leedahay isu socodka dadka iyo gaadiidka isaga kala goosha deegaannada gobolka.
Waxaa jiray walaac laga qabay in haddii Al-Shabaab ay sii haystaan deegaanka Hees ay caqabado ku imaan karaan isu socodka waddada, ganacsiga, gaadiidka iyo nolol maalmeedka dadka ku nool deegaannada ku dhow.
Waddooyinka isku xira degmooyinka ayaa muhiim u ah gaadiidka ganacsiga, gaarsiinta badeecadaha iyo adeegyada bulshada. Sidaas darteed, xaalad kasta oo amni-darro ah oo ka dhacda waddooyinkan waxay saameyn ku yeelan kartaa dadka rayidka ah iyo dhaqaalaha deegaanka.
Si kastaba ha ahaatee, lama hayo xog madax-bannaan oo xaqiijinaysa in waddada Matabaan iyo Beledweyne ay gebi ahaanba xirnayd ama heerka ay gaarsiisnayd carqaladda isu socodka intii ay xaaladdu taagnayd.
Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed, gaar ahaan Qaybta 27-aad, ayaa sii wada howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda qaybo ka mid ah gobolka Hiiraan.
Howlgalladan ayaa qeyb ka ah dadaallada ciidamada dowladda ee lagu doonayo in lagu sugo amniga deegaannada ay ka dhacaan dhaqdhaqaaqyada kooxda, laguna ilaaliyo waddooyinka iyo goobaha muhiimka u ah shacabka.
Gobolka Hiiraan ayaa muddooyinkii la soo dhaafay ahaa goob ay ka dhaceen howlgallo militari iyo iska horimaadyo u dhexeeya ciidamada dowladda, dadka deegaanka ee la dagaallama Al-Shabaab iyo kooxda hubeysan.
Dhaqdhaqaaqyada noocan ah ayaa inta badan diiradda lagu saaraa sugidda amniga, ilaalinta xarumaha iyo waddooyinka muhiimka ah, iyo ka hortagga in Al-Shabaab ay dib uga sameystaan saldhigyo ama goobo ay ka abaabulaan weerarro.
Hase yeeshee, faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan goobaha kale ee ay ciidamada Qaybta 27-aad ka wadaan howlgallada, muddada ay soconayaan iyo natiijooyinka laga gaaray weli si rasmi ah looma shaacin.
Dadka ku nool deegaanka Hees iyo deegaannada ku dhow ayaa si dhow ula socda xaaladda amni, maadaama dagaallada iyo dhaqdhaqaaqyada ciidamada ay saameyn ku yeelan karaan noloshooda maalinlaha ah.
Marka dagaallo ay ka dhacaan deegaannada ku teedsan waddooyinka muhiimka ah, waxaa dhici karta in dadka safarka ah ay dib u dhigtaan socdaalkooda, gaadiidka ganacsiguna uu wajaho hakad ama dib u dhac.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la ilaaliyo badqabka dadka rayidka ah, gaar ahaan dadka ku nool goobaha ay iska horimaadyadu ka dhacaan iyo kuwa isticmaala waddooyinka isku xira degmooyinka.
Ilaa hadda, ma jiraan faahfaahin ku filan oo lagu xaqiijin karo in dagaalladii ka dhacay Hees ay sababeen barakac, dhaawacyo rayid ama khasaare soo gaaray hantida bulshada.
Xogaha arrimahaas la xiriira ayaa muhiim u noqon doona fahamka saameynta dhabta ah ee dagaalladu ku yeesheen dadka deegaanka.
Dib ula wareegidda deegaanka Hees, sida ay sheegeen saraakiisha ciidamada iyo dadka deegaanka, ayaa noqon karta tallaabo muhiim u ah sugidda isu socodka waddada Matabaan iyo Beledweyne. Si kastaba ha ahaatee, xaqiijinta amniga deegaanka waxay ku xirnaan doontaa xaaladda dhabta ah ee goobta, joogitaanka ciidamada iyo sida ay xaaladdu isu beddesho maalmaha soo socda.
Waxaa weli muhiim ah in la ogaado in ciidamada dowladda ay sii wadi doonaan howlgallada deegaannada kale ee gobolka iyo in tallaabooyin dheeraad ah laga qaadi doono goobaha ay ka jiraan walaacyada amni.
Sidoo kale, xaaladda waddada isku xirta Matabaan iyo Beledweyne ayaa mudan in si dhow loola socdo, maadaama ay muhiim u tahay isu socodka shacabka iyo dhaqdhaqaaqa ganacsiga.
