Xaaladda siyaasadeed iyo amni ee magaalada Beledweyne ee gobolka Hiiraan ayaa saacadihii lasoo dhaafay isbeddel ku yimid, iyadoo la sheegay in dowladda Federaalka Soomaaliya ay qorshaynayso in magaalada loo diro wafdi ka socda maamulka Hirshabeelle iyo siyaasiyiin taageersan qorshayaasha doorashada ee maamulkaas.
Wafdigan ayaa la sheegay in laga dejin doono garoonka diyaaradaha Ugaas Khaliif ee magaalada Beledweyne, xilli magaalada ay ka jirto xiisad siyaasadeed oo u dhexeysa dhinacyo kala duwan oo isku haya maamulka iyo matalaadda gobolka Hiiraan.
Wararka laga helayo magaalada ayaa sheegaya in ciidamo badan lagu daadiyay qaybo ka mid ah Beledweyne, iyadoo sidoo kale la soo werinayo in ciidamo ka tirsan kuwa dowladda Federaalka iyo maleeshiyaad la xiriira beesha Xawaadle ay meelo kala duwan kaga sugan yihiin magaalada.
Waxaa sidoo kale jira warar sheegaya in ciidamada Itoobiya ay la wareegeen ama ay gacanta ku hayaan garoonka diyaaradaha Ugaas Khaliif, halkaas oo la qorsheynayo in ay ka soo degaan wafdiga Hirshabeelle.
Arrintan ayaa ku soo beegmaysa xilli magaalada ay ka taagan tahay dood siyaasadeed oo ku saabsan qaabka loo maamulayo Hirshabeelle iyo doorka gobolka Hiiraan ku leeyahay maamulka.
Sida lagu sheegay wararka la helayo, Cabdifataax Xasan Afrax, oo loo caleemasaaray inuu noqdo musharraxa madaxweyne ku-xigeenka Hirshabeelle, ayaa lagu wadaa inuu Beledweyne yimaado isagoo wata wafdi ka baxaya magaalada Muqdisho.
Imaatinka wafdiga ayaa la xiriirinayaa qorshayaal siyaasadeed iyo doorasho oo ka socda Hirshabeelle, waxaana la sheegay in dowladda Federaalka ay taageerayso in magaalada Beledweyne lagu qabto kulamo iyo hawlo la xiriira geeddi-socodka siyaasadeed ee maamulka.
Dhanka kale, waxaa soo baxaya warar sheegaya in ciidamada Jabuuti ee ku sugan magaalada Beledweyne ay fariin u direen Ugaas Yuusuf Ugaas Xasan, Madaxweyne ku-xigeenka Hirshabeelle iyo xubno ka tirsan beeshiisa, taas oo la xiriirta xaaladda siyaasadeed ee magaalada.
Sida wararku sheegayaan, ciidamada Jabuuti ayaa dhinacyada ugu baaqay inay u hoggaansamaan hay’adaha dowladda Federaalka, ayna soo dhaweeyaan mas’uuliyiinta ka socda Hirshabeelle.
Wararkaasi waxay intaas ku darayaan in ciidamada Jabuuti ay sheegeen inaysan oggolaan doonin tallaabooyin ka hor imanaya nidaamka Federaalka Soomaaliya, isla markaana ay qaadanayaan awaamiirta dowladda Federaalka.
Magaalada Beledweyne ayaa sidoo kale lagu soo warramayaa in ciidamo dheeraad ah lagu daadiyay xaafado kala duwan, iyadoo xaaladda amni si dhow loola socdo.
Qaar ka mid ah ciidamada beesha Xawaadle ayaa la sheegay inay gudaha magaalada isku uruursanayaan, iyadoo xaaladda ay u muuqato mid u baahan taxaddar dheeraad ah si looga fogaado isku dhac hubeysan.
Xiisadda ayaa si gaar ah uga taagan agagaarka garoonka diyaaradaha Ugaas Khaliif, maadaama garoonku yahay goobta laga filayo inay ka soo degto wafdiga Hirshabeelle.
Waxaa sidoo kale la sheegay in ciidamada dowladda Federaalka iyo ciidamada ay leeyihiin dhinacyada deegaanka ay meelo kala duwan isku horfadhiyaan, taas oo sare u qaadaysa walaaca laga qabo in xaaladdu isu beddesho iska horimaad.
Arrinta Beledweyne ayaa la xiriirta khilaaf siyaasadeed oo muddo ka taagnaa gobolka Hiiraan, kaas oo salka ku haya matalaadda gobolka, awood-qeybsiga Hirshabeelle iyo habka loo wajahayo doorashooyinka maamulka.
Qaar ka mid ah waxgaradka iyo siyaasiyiinta gobolka ayaa muddooyinkii lasoo dhaafay ku baaqayay in tabashooyinka Hiiraan lagu xalliyo wada-hadal siyaasadeed, halka dhinacyada kale ay ku adkeysanayaan in geeddi-socodka siyaasadeed ee Hirshabeelle uu sii socdo.
Haddii wafdiga la qorsheeyay uu gaaro Beledweyne, kulamadiisa iyo sida ay bulshada iyo dhinacyada siyaasadeed uga falceliyaan ayaa noqon kara arrin muhiim u ah xaaladda magaalada.
Dhanka kale, joogitaanka ciidamo badan iyo isku soo dhowaanshaha ciidamada dhinacyada kala duwan ayaa sare u qaadaya baahida loo qabo in laga fogaado wax kasta oo keeni kara iska horimaad.
Xaaladda Beledweyne ayaa sidaas darteed weli ah mid xasaasi ah, iyadoo dhinacyada siyaasadda iyo amniga ay ku jiraan is-dhexgal adag. Wafdiga Hirshabeelle ee la filayo inuu yimaado magaalada iyo qorshaha doorashada ee maamulka ayaa noqon kara qodobbo saameyn ku yeesha jihada siyaasadeed ee gobolka Hiiraan maalmaha soo socda.
