Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi “Cirro”, ayaa magaalada Washington D.C. ka wada kulamo uu ku xoojinayo xiriirka Somaliland iyo Maraykanka, iyadoo ajandaha kulamadiisa ay qeyb ka yihiin amniga gobolka, ganacsiga, maalgashiga iyo muhiimadda istiraatiijiyadeed ee Somaliland ay ku leedahay Geeska Afrika.
Cirro, oo 5-tii Sebtembar 2026 gaaray Washington, ayaa booqashadiisa ku qaadanaya kulamo iyo munaasabado la xiriira siyaasadda arrimaha dibadda, amniga iyo dhaqaalaha. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Somaliland ayaa sheegtay in madaxweynaha ay safarka ku weheliyaan xubno ka tirsan xukuumadda oo ay kamid yihiin Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah, Wasiirka Duulista iyo Horumarinta Madaarrada iyo Wasiirka Gaashaandhigga.
Kulanka quraacda ah ee uu Cirro la yeeshay xubno ka tirsan Kongareeska Maraykanka iyo safiirro ka socda dalal caalami ah oo fadhigoodu yahay Washington ayaa diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka Somaliland iyo Maraykanka, iskaashiga istiraatiijiga ah, amniga gobolka iyo arrimaha ganacsiga iyo maalgashiga.
Mid kamid ah qodobada muhiimka ah ee Somaliland ay Washington hor dhigayso ayaa ah goobta juqraafiyeed ee ay ku taallo iyo doorka ay sheeganayso inay ka qaadan karto amniga Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.
Somaliland waxay ku taallaa xeebta Gacanka Cadmeed, meel u dhow marinka Bab al-Mandab oo isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, taas oo ka dhigaysa aagga mid muhiim u ah isu socodka ganacsiga caalamiga ah iyo amniga maraakiibta.
Dowladda Somaliland ayaa muddooyinkii dambe si gaar ah u xoojisay fariinteeda ku saabsan in goobta ay ku taallo ay siinayso muhiimad istiraatiiji ah, gaar ahaan xilli amniga Badda Cas iyo marin-biyoodka Gacanka Cadmeed uu noqday arrin si weyn looga hadlo caalamka.
Warbixinno ku saabsan booqashada Cirro ee Washington ayaa sidoo kale tilmaamay in Somaliland ay isku dayeyso inay xiriirka Maraykanka ku xoojiso iyadoo xoogga saaraysa amniga badda, la dagaallanka khataraha amni iyo fursadaha ganacsi iyo maalgashi.
Sida lagu sheegay warbixinta ka soo baxday xafiiska Madaxweynaha Somaliland, Cirro ayaa kulanka ku adkeeyay muhiimadda ay Somaliland u leedahay inay noqoto meel istiraatiiji ah oo la isku halayn karo.
Madaxweynaha ayaa sidoo kale ku tilmaamay Somaliland meel nabad iyo xasillooni leh, iyadoo uu tilmaamay in hay’adaha dowliga ah ay shaqeynayaan, isla markaana ay diyaar u tahay iskaashi dhinacyada amniga, dhaqaalaha iyo ganacsiga.
Fariintan ayaa qeyb ka ah dadaal diblomaasiyadeed oo Somaliland ay muddo waday, kaas oo lagu doonayo in lagu qanciyo dowladaha reer Galbeedka iyo dalalka kale ee caalamka in Somaliland ay leedahay muhiimad istiraatiiji ah oo ka weyn doodda ku saabsan aqoonsigeeda.
Kulamada Washington ayaa sidaas darteed u muuqda kuwo isku xiraya laba arrimood oo Somaliland muhiim u ah: inay hesho xiriir siyaasadeed oo ka xoog badan kan hadda jira iyo inay isu soo bandhigto lammaane amni iyo dhaqaale oo muhiim u ah gobolka Geeska Afrika.
Booqashada Cirro ee Washington ayaa ah mid kamid ah safarradii ugu muhiimsanaa ee diblomaasiyadeed ee uu madaxweynaha Somaliland ku tago Maraykanka tan iyo markii uu xilka qabtay.
Warbixinno la xiriira safarka ayaa sheegay in kulamada lagu qorsheeyay Washington ay taabanayaan xiriirka Somaliland iyo Maraykanka, amniga, ganacsiga, maalgashiga iyo arrimaha gobolka. Madaxweynaha Somaliland ayaa sidoo kale 14-kii Sebtembar khudbad ka jeediyay Hudson Institute oo ku saabsan doorka Somaliland ay ku yeelan karto istiraatiijiyadda gobolka.
Si kastaba ha ahaatee, kulamadan ayaan ilaa hadda ka dhignayn in Maraykanku beddelay mowqifkiisa siyaasadeed ee ku aaddan Somaliland. Warbixin la daabacay 12-kii Sebtembar ayaa sheegtay in Aqalka Cad uu caddeeyay in siyaasadda Maraykanka ee Somaliland aysan waxba iska beddelin.
Arrintan ayaa muhiim ah marka la qiimeynayo natiijada booqashada, maadaama Somaliland ay doonayso in xiriirka Washington uu ka gudbo iskaashi shaqo oo uu gaaro heer taageero siyaasadeed oo ballaaran.
Inkasta oo kulamada Cirro lagu soo bandhigayo arrimo badan oo ay kamid yihiin amniga iyo dhaqaalaha, haddana aqoonsiga Somaliland ayaa weli ah arrin ku jirta bartamaha dadaallada diblomaasiyadeed ee Hargeysa.
Somaliland waxay muddo dheer waday olole ay ku doonayso aqoonsi caalami ah, iyadoo Washington ay kamid tahay caasimadaha ugu muhiimsan ee ay indhaha ku hayso.
Maraykanka ayaa xiriir shaqo iyo iskaashi amni la lahaa Somaliland, gaar ahaan arrimaha la xiriira amniga gobolka iyo la dagaallanka kooxaha hubeysan, balse Washington weli waxay si rasmi ah u aqoonsan tahay Soomaaliya iyadoo taageeraysa midnimada iyo madaxbannaanida dhuleed ee Soomaaliya. Warbixinno dhowaan la daabacay ayaa tilmaamay in Washington aysan weli qaadin tallaabo muujinaysa in siyaasaddaas la beddelay.
Taas ayaa ka dhigaysa kulamada Congress-ka iyo siyaasiyiinta Maraykanka kuwo muhiim u ah Somaliland, maadaama taageerada siyaasadeed ee gudaha Washington ay saameyn ku yeelan karto doodaha mustaqbalka ee ku saabsan siyaasadda Maraykanka ee Geeska Afrika.
Dhanka dhaqaalaha, Somaliland waxay doonaysaa in Washington iyo ganacsatada caalamka loo soo bandhigo fursadaha ka jira dhulkeeda, gaar ahaan dekedda Berbera iyo goobta ay kaga taallo marin-biyoodka muhiimka ah ee Gacanka Cadmeed.
Dekedda Berbera ayaa kamid ah meelaha Somaliland ay ku xoojiso dooddeeda ku saabsan muhiimadda istiraatiijiyadeed, iyadoo goobtaasi ay ku dhowdahay mid kamid ah marinnada ugu muhiimsan ee isku xira ganacsiga Yurub, Bariga Dhexe, Aasiya iyo Afrika.
Xiriirka amni iyo ganacsi ayaa sidaas darteed si dhow isugu xiran, maadaama amniga Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed uu saameyn toos ah ku leeyahay maraakiibta ganacsiga iyo silsiladaha sahayda ee caalamka.
Dadaallada Somaliland ee Washington ayaa sidoo kale kusoo aadaya xilli dowladda Federaalka Soomaaliya ay si cad uga soo horjeeddo tallaabo kasta oo Somaliland loogu aqoonsanayo dal madax-bannaan.
Mogadishu waxay ku adkeysanaysaa in Somaliland ay qeyb ka tahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isla markaana arrimaha la xiriira dhulka, dekedaha iyo kheyraadka dabiiciga ah ay hoos yimaadaan madaxbannaanida Soomaaliya.
Warbixinno dhowaan soo baxay ayaa sheegay in dowladda Federaalka Soomaaliya ay sidoo kale Washington u dirtay wafdi uu hoggaaminayo Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka Salah Axmed Jama, iyadoo la doonayo in dowladda Soomaaliya ay xoojiso fariinteeda siyaasadeed xilli Cirro uu ku sugnaa caasimadda Maraykanka.
Tani waxay muujinaysaa in Washington ay noqotay goob muhiim ah oo ay labada dhinac ku tartamayaan taageerada siyaasadeed iyo diblomaasiyadeed ee Maraykanka.
Kulamada uu Cirro la leeyahay xubnaha Kongareeska iyo diblomaasiyiinta ayaa Somaliland siinaya fursad ay si toos ah ugu soo bandhigto aragtideeda ku saabsan mustaqbalka xiriirka ay la leedahay Maraykanka iyo dalalka kale ee caalamka.
Haddii Somaliland ay awooddo inay Washington ku qanciso muhiimadda ay ku leedahay amniga Badda Cas, la dagaallanka khataraha gobolka iyo ganacsiga caalamiga ah, waxay heli kartaa fursado dheeraad ah oo iskaashi ah xitaa haddii aan si degdeg ah loo gaarin go’aan ku saabsan aqoonsi rasmi ah.
Dhanka kale, dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa isku dayaysa inay ka hortagto in xiriirro noocaas ah loo beddelo taageero siyaasadeed oo dhaawacda midnimada dhuleed ee Soomaaliya.
Sidaas darteed, booqashada Cirro ee Washington waxay ka gudbeysaa kulan diblomaasiyadeed oo keliya, waxayna qayb ka tahay loollan siyaasadeed oo muddo dheer u dhexeeyay Hargeysa iyo Muqdisho.
Waxaa weli la sugayaa in booqashada Cirro ay soo saarto heshiisyo ama ballanqaadyo rasmi ah oo cusub oo dhinacyada amniga, dhaqaalaha ama xiriirka diblomaasiyadeed ah.
Ilaa hadda, xogta la heli karo waxay muujinaysaa in kulamada Washington ay xoojinayaan wada-hadalka iyo xiriirka labada dhinac, balse aysan jirin caddeyn muujinaysa in Maraykanku qaaday go’aan rasmi ah oo uu Somaliland ugu aqoonsanayo dal madax-bannaan.
Madaxweynaha Somaliland ayaa, si kastaba ha ahaatee, booqashadan uga faa’iideysanaya inuu Washington gaarsiiyo fariin ku saabsan doorka Somaliland ee Geeska Afrika, amniga Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, iyo fursadaha ganacsi iyo maalgashi ee ka jira gobolka.
Booqashadan ayaa sidaas darteed noqon karta tallaabo kale oo muhiim ah oo ka tirsan dadaalka dheer ee Somaliland ugu jirto sidii ay xiriirkeeda caalamiga ah u ballaarin lahayd, gaar ahaan Maraykanka oo ah mid kamid ah quwadaha ugu saameynta badan siyaasadda Geeska Afrika.
