Wararka laga helayo magaalada Baydhaba ee xarunta gobolka Bay ayaa sheegaya in xalay duqeymo kale laga fuliyay deegaano ku yaalla duleedyada magaalada, iyadoo dhacdadan ay kusoo beegantay xilli magaalada iyo nawaaxigeeda ay ka taagan tahay xaalad siyaasadeed iyo amni oo walaac badan abuurtay.
Afhayeenka maamulka Koonfur Galbeed ayaa sheegay in duqeymo ay ka dhaceen nawaaxiga Baydhaba, balse uusan si rasmi ah u xaqiijin khasaaraha ka dhashay weerarradaasi. Hadalka afhayeenka ayaa sidoo kale xambaarsanaa eedeymo loo jeediyay dowladda Soomaaliya iyo dowladda Turkiga, kuwaas oo uu ku eedeeyay inay duqeymo ka geystaan deegaannada Koonfur Galbeed.
“Cadaawada Xasan Sheekh iyo Turkidu u qabaan dadka reer Koonfur Galbeed tusaale ha idiinkugu filnaato duqeynta aan kala sooca lahayn ee ay u geysanayaan shacabka ku nool magaalada Baydhabo iyo nawaaxigeeda, waana duqeyntii galabta iyo xalay dhacday,” ayuu yiri afhayeenka,Sawirro lagu faafiyay baraha bulshada ayaa muujinaya godad waaweyn oo dhulka laga qoday, kuwaas oo la sheegay inay ka dhasheen duqeymaha.
Duqeymaha la sheegay ayaa cabsi hor leh ku abuuray shacabka ku nool Baydhaba iyo deegaanada ku dhow dhow. Qaar ka mid ah dadka deegaanka ayaa bilaabay inay ka fogaadaan goobaha ay u arkaan inay khatar ku jiraan, iyadoo la sheegay in dad badan ay ka barakaceen deegaanadii ay muddo dheer ku noolaayeen.
Haddii duqeymaha iyo dagaallada ay sii socdaan, waxaa laga cabsi qabaa in xaaladda bani’aadannimo ee magaalada iyo deegaanada ku hareeraysan ay kasii darto. Barakaca dadka wuxuu sidoo kale kordhin karaa baahida loo qabo cunto, biyo, hoy iyo adeegyo caafimaad, xilli dadka deegaanka qaarkood ay horeyba u wajahayeen duruufo adag.
Dhacdooyinkan ayaa kusoo beegmaya xilli Baydhaba ay muddooyinkii dambe ahayd meel ay ka taagan yihiin xiisado siyaasadeed iyo amni. Khilaafaadka u dhexeeya dhinacyada siyaasadda ayaa saameyn ku yeeshay xaaladda magaalada iyo deegaanada hoos yimaada.
Shacabka ayaa hadda wajahaya xaalad adag oo ay isku biirsadeen cabsi amni, hubanti la’aan siyaasadeed iyo walaac laga qabo in colaadda ay sii ballaarato.
Dadka deegaanka ayaa ugu baaqaya dhinacyada isku haya khilaafka inay ka fogaadaan tallaabo kasta oo shacabka rayidka ah khatar gelin karta, isla markaana xal siyaasadeed iyo wadahadal lagu soo afjaro xiisadda taagan.
Haddii la xaqiijiyo in duqeymaha ay sii socdaan, waxaa muhiim noqon doona in si cad loo ogaado meelaha la beegsaday, cidda fulisay weerarrada iyo khasaaraha dhabta ah ee shacabka kasoo gaaray.
Sidoo kale, hay’adaha dowladda, maamulka Koonfur Galbeed iyo hay’adaha samafalka ayaa wajahaya masuuliyad weyn oo ku saabsan ilaalinta dadka rayidka ah iyo caawinta dadka ku qasbanaada inay ka barakacaan guryahooda.
Ilaa hadda, khasaaraha rasmiga ah iyo faahfaahinta dhammeystiran ee duqeymaha xalay ka dhacay duleedyada Baydhaba si madax-bannaan looma xaqiijin.
