Xaaladda amni iyo siyaasadeed ee magaalada Baydhabo iyo deegaanada ku dhow ayaa saacadihii iyo maalmihii u dambeeyay sii xumaanaysay, iyadoo dhinacyada isku haya maamulka Koonfur Galbeed ay wadaan dhaqdhaqaaqyo ciidan oo cusub.
Wararka laga helayo Baydhabo ayaa sheegaya in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay qorshaynayso ama waddo xoojinta ciidamada ku sugan magaalada, iyadoo ujeeddadu tahay in la xoojiyo amniga magaalada, loogana hortago weerarro kale oo ay fulin karaan ciidamada taageersan Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen.
Baydhabo ayaa muddooyinkii dambe noqotay goob ay si joogto ah uga dhacayaan iska horimaadyo u dhexeeya ciidamada Dowladda Federaalka iyo Ciidamo hubeysan oo taageersan Laftagareen. Dagaal culus ayaa magaalada ka dhacay 17-kii Agoosto 2026, iyadoo dhinacyadu ay soo kala saareen warar iska soo horjeeda oo ku saabsan cidda weerarka bilowday iyo khasaaraha ka dhashay.
Xogaha laga helayo duleedka Baydhabo ayaa tilmaamaya in dhaqdhaqaaqyo ciidan oo cusub laga dareemayo deegaanada ku dhow magaalada.
Warar ay baahiyeen ilo-wareedyo kala duwaran ayaa sidoo kale sheegay in ciidamo badan oo taabacsan Laftagareen ay ku qulqulayaan furimaha ku dhow Baydhabo. Mid ka mid ah wararkaas ayaa sheegay in ciidamo loo diyaariyey hawlgallo ka dhaca nawaaxiga magaalada, inkastoo aan si madax-bannaan loo xaqiijin tirada ciidamada iyo ujeeddada saxda ah ee dhaqdhaqaaqooda.
Sidoo kale, waxaa soo baxaya warar sheegaya in qaar ka mid ah ciidamada taageersan Laftagareen ay ka yimaadeen meelo ka baxsan gobolka Baay, oo ay ku jiraan deegaano ka tirsan Jubbaland. Arrintan weli ma jirto xaqiijin rasmi ah oo madax-bannaan oo ku saabsan tirada ciidamada, halka ay si gaar ah uga yimaadeen iyo cidda maamusha.
Dhinaca Laftagareen ayaa weli ku adkeysanaya in ciidamadiisu ay sii wadi doonaan howlgallada ay sheegayaan inay ku doonayaan inay dib ugu soo celiyaan gacantooda deegaanada Koonfur Galbeed.
Afhayeenka dhinaca Laftagareen ayaa hadal uu soo saaray ku sheegay:
“Halgameennu wuu sii soconayaa ilaa aan ka xoreyno Afbalaar iyo Salbalaarr deegaanada Dowladda Koonfur Galbeed Soomaaliya, dibna aan u soo ceshanno sharaftayada, midnimadayada iyo dowladnimadeenna.”
Hadalkan ayaa muujinaya in dhinaca Laftagareen uusan u arkin dagaallada ka socda Baydhabo arrin kooban oo ku eg magaalada, balse uu ku tilmaamayo halgan ballaaran oo la xiriira mustaqbalka siyaasadeed iyo maamulka Koonfur Galbeed.
Laftagareen ayaa horey u sheegay in ciidamada isaga taageersan ay u dhaqaaqayaan sugidda amniga iyo soo celinta kala dambeynta, halka Dowladda Federaalka iyo dhinacyada taageersan maamulka cusub ay ciidamadaas ku eedeeyaan inay yihiin xoogag hubeysan oo isku dayaya inay dib ugu soo laabtaan Baydhabo.
17-kii Agoosto ayaa Baydhabo waxaa ka dhacay dagaal culus oo dhex maray ciidamada Dowladda Federaalka iyo ciidamada taageersan Laftagareen.
Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa xilligaas sheegtay in Ciidanka Xoogga Dalka ay fashiliyeen weerar lagu qaaday magaalada, halka wararka kale ay sheegeen in ciidamada Laftagareen ay gudaha magaalada ka sameeyeen weerar iyo dhaqdhaqaaqyo ciidan. Khasaaraha rasmiga ah ee dagaalkaas ayaa ahaa mid ay dhinacyadu si kala duwan uga hadleen.
Dhaqdhaqaaqyada cusub ee ciidamada ayaa sare u qaaday walaaca laga qabo in Baydhabo ay mar kale wajahdo dagaal ka xoog badan kuwii hore.
Shacabka magaalada ayaa si gaar ah uga cabsi qaba in dagaal cusub uu sababo barakac, xiritaanka goobaha ganacsiga, hakad ku yimaada adeegyada muhiimka ah iyo in dadka rayidka ah ay ku dhex dhacaan iska horimaadyada.
Warar laga helayo deegaanka ayaa sidoo kale sheegaya in qoysas qaar ay bilaabeen inay ka guuraan magaalada ama ay u diyaar garoobayaan inay ka baxaan, maadaama ay jirto cabsi laga qabo in dagaalladu dib uga qarxaan gudaha Baydhabo.
Wararka qaar ayaa sidoo kale sheegaya in Guddoomiyaha Golaha Shacabka Soomaaliya, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, iyo Wasiir Xasan Eelaay ay Baydhabo kala soo baxeen qaar ka mid ah qoysaskooda, xilli magaalada ay ka jirto cabsi laga qabo dagaallo cusub.
Xiisadda Baydhabo ma aha oo keliya arrin ciidan, balse waxay salka ku haysaa khilaaf siyaasadeed oo muddo ka dhex jiray Dowladda Federaalka iyo dhinacyada taageersan Laftagareen.
Iyadoo dhinacyada siyaasadeed iyo kuwa militari ay isku diyaarinayaan wejiyo cusub oo iska horimaad ah, shacabka Baydhabo ayaa wajahaya cabsida ugu weyn.
Baydhabo waa magaalo ay ku nool yihiin dad badan oo rayid ah, isla markaana ah xarun muhiim u ah gobolka Baay iyo Koonfur Galbeed. Haddii dagaalku sii xoogeysto, waxaa suuragal ah in saameyntu gaarto ganacsiga, isku socodka dadka, adeegyada caafimaadka iyo waxbarashada iyo xaaladda bani’aadamnimo.
Dadka deegaanka ayaa sidaas darteed ku baaqaya in laga fogaado dagaal cusub, iyadoo xal siyaasadeed iyo wada-hadal lagu soo afjaro khilaafka sii xoogeysanaya.
Xaaladda Baydhabo ayaa hadda u muuqata mid ku jirta marxalad xasaasi ah. Dowladda Federaalka ayaa isku dayaysa inay adkeyso gacan-ku-haynta magaalada, halka ciidamada taageersan Laftagareen ay muujinayaan inay doonayaan inay sii wadaan cadaadiska militari.
Haddii labada dhinac ay sii wadaan isku urursiga ciidamada iyo hubka, waxaa kordhi kara halista dagaal kale oo ka dhaca magaalada ama duleedkeeda.
